CHỦ ĐỀ: CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ KHÁT VỌNG HÒA BÌNH
TRONG MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN THƠ THỜI LÍ – TRẦN
TIẾT 21: VĂN BẢN:
TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC
VÀ KHÁT VỌNG HÒA BÌNH
QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
TÁC GIẢ
Trần Quang Khải (1241 - 1294),
là con trai thứ 3 của vua Trần Thái Tông.
Là người văn võ toàn tài.
- Giữ chức tể tướng qua ba đời vua Trần.
Phan Huy Chú: “Công lao thu phục
được nước, ông đứng thứ nhất”.
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Văn bản
Đọc – Chú thích
- Hồ: Cách gọi chung cho lũ giặc mọi rợ với
thái độ khinh bỉ.
- Tu: tập trung toàn tâm toàn ý vào điều gì.
TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ

ĐOẠT SÁO CHƯƠNG DƯƠNG ĐỘ
CẦM HỒ HÀM TỬ QUAN
THÁI BÌNH TU TRÍ LỰC
VẠN CỔ THỬ GIANG SAN
Trần Quang Khải
Phò giá về kinh

Chương Dương cướp giáo giặc
Hàm Tử bắt quân thù
Thái bình nên gắng sức
Non nước ấy ngàn thu

Trần Quang Khải
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Văn bản
b. Hoàn cảnh sáng tác:
Sau khi cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần 2 kết thúc.
Trần Quang Khải đi đón Trần Thái Tông và Trần Nhân Tông trở lại kinh đô.
c. Thể loại:
d. Bố cục:
2 câu đầu: Chiến thắng vang dội vừa qua
2 câu sau: Nhiệm vụ trọng đại sắp tới
e. Phương thức biểu đạt:
6/6 âm lịch năm 1285
Ngũ ngôn tứ tuyệt
2 phần
Tự sự, biểu cảm
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hai câu thơ đầu
“Đoạt sáo Chương Dương độ
Cầm hồ Hàm Tử quan”
Nghệ thuật:
+ Đối: thanh, ý, nhịp.
+ Đảo ngữ + động từ mạnh “đoạt”, “cầm”
+ Nhịp thơ: 2/3 -> nhanh, mạnh, dồn dập
Âm hưởng mạnh mẽ, hào hùng, sục sôi.
Thế trận chủ động, áp đảo đối phương.

Chương Dương cướp giáo giặc
Hàm Tử bắt quân thù
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hai câu thơ đầu:

Nội dung:
+ Trận Chương Dương: do đích thân Trần Quang Khải chỉ huy đoạt
được nhiều vũ khí của giặc. (6/1285)
+ Trận Hàm Tử: Trần Quang Khải cùng Trần Nhật Duật chỉ huy bắt
được nhiều quân giặc. (4/1285)
=> Kí sự nóng hổi về chiến thắng liên tiếp, huy hoàng vừa mới diễn ra.

“Đoạt sóc Chương Dương độ
Cầm hồ Hàm Tử quan”
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Hai câu thơ sau
“Thái bình tu trí lực
Vạn cổ thử giang san”
Quan niệm: thái bình -> tu trí lực
Khát vọng: vạn cổ thử giang san
Tầm nhìn xa trông rộng
Lòng yêu nước
Khát vọng hòa bình
Thái bình nên gắng sức
Non nước ấy ngàn thu
của Trần Quang Khải
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
III. TỔNG KẾT
NGHỆ THUẬT
Thể thơ ngắn gọn, hàm súc
Âm hưởng hào hùng
2. NỘI DUNG
Tổng kết một chặng đường với những chiến công oanh liệt
trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông và xác định
ý thức trách nhiệm xây dựng đất nước khi hòa bình.
TIẾT 21: TÌM HIỂU CẢM HỨNG YÊU NƯỚC VÀ
KHÁT VỌNG HÒA BÌNH QUA BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH”
IV. LUYỆN TẬP
Tại sao Trần Quang Khải nhắc đến trận Chương Dương trước dù nó
diễn ra sau trận Hàm Tử?
2. Việc Trần Quang Khải tự nhắc lại hai chiến công của mình có phải là kiêu
căng tự phụ hay không?
3. Hai vị vua mà Trần Quang Khải đón là ai? Có quan hệ như thế nào với
ông?
Cảm ơn thầy cô và các em đã tham dự!