Xin chào mừng
quý thầy cô đến dự giờ
môn Sinh học lớp 7A2
1. Khởi động
Kể tên một số giun đốt khác mà em biết? Giun đốt có lợi ích như thế nào?

- Giun đỏ, đỉa, vắt, rươi, sa sùng, bông thùa...
- Lợi ích:
+ Làm thức ăn cho người: sa sùng, rươi.
+ Làm thức ăn cho động vật: giun đất, giun đỏ.
+ Làm cho đất trồng xốp, thoáng, màu mỡ: giun đất.
+ Làm thức ăn cho cá: giun đất, rươi.
Bạch tuộc
Sò
Mực
Ốc sên
CHƯƠNG 4: NGÀNH THÂN MỀM
Trai sông
Ốc vặn
2. Hình thành kiến thức
BÀI 18: TRAI SÔNG
I. Hình dạng, cấu tạo
Trai sông sống ở đâu?
Sống ở đáy hồ ao, sông ngòi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát.
1.Vỏ trai
Vỏ trai gồm mấy mảnh?
 - Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng.
Quan sát hình và chú thích vào các số 1,2,3,4,5?
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
Tại sao vỏ trai có thể đóng, mở được?
 - Nhờ bản lề có dây chằng đàn hồi cùng hai cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ.
2 cơ khép vỏ
Bản lề
Hình 18.2. Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
 - Vỏ gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong.
Vỏ trai cấu tạo gồm mấy lớp?
Sản phẩm từ lớp vỏ xà cừ
2 cơ khép vỏ
Bản lề
Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Tại sao trai chết thì vỏ mở?
Cắt dây chằng phía lưng, cắt 2 cơ khép vỏ. Do cơ khép vỏ không bám chặt được nữa nên vỏ trai tự động mở ra.

Thảo luận 3’
Mài mặt ngoài của vỏ trai ngửi
thấy có mùi khét, vì sao?
Vì phía ngoài cùng là lớp sừng, nên khi mài nóng cháy, chúng có mùi khét.
Phần ngoài cơ thể trai có cấu tạo như thế nào?
 - Ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thoát nước.
Áo trai
Ống hút nước
Ống thoát nước
2. Cơ thể trai
 - Giữa: hai tấm mang.
Hai tấm mang
Phần giữa cơ thể trai có cấu tạo như thế nào?
 - Trong: Thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng.


Chân trai
Thân trai
Lỗ miệng
Tấm miệng
Phần trong cơ thể trai có cấu tạo như thế nào?
Ống hút nước
Ống thoát nước
Hướng di chuyển
 Chân trai thò ra thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ.
Giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên?
II. Di chuyển
Oxi
Nước
(Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những gì vào miệng và mang trai?
III. Dinh dưỡng

Thức ăn và oxi.
Thức ăn của trai là gì?
 - Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?
( chủ động hay thụ động )
 - Dinh dưỡng thụ động.
Oxi
Nước
(Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
fhgyy
Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?
 - Hô hấp: Ôxi trao đổi qua mang.
IV. Sinh sản
Trai là động vật phân tính hay lưỡng tính?
Trai là động vật phân tính.
Trình bày vòng đời phát triển của trai sông?
Trai trưởng thành
Trai d?c
Tr?ng
(Theo dũng nu?c)
Tr?ng dó th? tinh
Ấu trùng bám vào da và mang cá
1
2
3
4
(ở trong mang mẹ )
Tinh trựng
Trai cỏi
?u trựng
Trai con
(? bựn)
(ở trong mang mẹ )
Vòng đời phát triển của trai sông
Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?
Trứng được bảo vệ tốt hơn và tăng lượng ôxi.
Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?
Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp oxi và được bảo vệ, được cá đưa đi xa.
Thảo luận 2’
Câu 1. Em hãy chú thích vào các số thứ tự trên tranh.
1
Vỏ trai
Chân trai
Mang
Cơ khép vỏ
Thân trai
5.
4.
3
2
3. Luyện tập
Câu 2. Vỏ trai gồm 3 lớp xếp theo thứ tự đúng là:
A. Lớp đá vôi, lớp sừng, lớp xà cừ.
B. Lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ.
C. Lớp sừng, lớp xà cừ, lớp đá vôi.
D. Lớp xà cừ, lớp đá vôi, lớp sừng.
4. Vận dụng
Câu 1. Vì sao nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có?
Vì ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá, khi mưa cá vượt bờ bò vào ao mang theo ấu trùng trai vào trong ao.
Câu 2. Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nàovới môi trường nước?
Góp phần làm sạch môi trường nước.
- Về nhà học bài.
- Đọc mục “Em có biết”.
- Xem trước bài 20.
Nhận xét tiết học.
Trả lời các câu hỏi trong sách.










Xin chân thành cảm ơn
quý thầy cô và các em
học sinh