MÔN : TẬP LÀM VĂN
LỚP 4
Trên ngựa ta phi nhanh
Nhạc và lời : Phong Nhã
Kiểm tra bài cũ :
Một bài văn kể chuyện gồm có mấy phần? Đó là những phần nào?
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I. Nhận xét
1. Đọc truyện sau:
Rùa và thỏ
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi ! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn !
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao ? Ta chấp chú em một nửa đường đó !
Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh.
Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: “Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình phóng cũng thừa sức thắng cuộc.” Vì vậy, nó cứ nhởn nhơ nhìn trời, mây, cây cỏ.
Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.
Theo La Phông - ten
2. Tìm đoạn mở bài trong truyện trên.
I. Nhận xét
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN

3. Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên ?
Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy ? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.

MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I. Nhận xét

Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy ? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
Mở bài trực tiếp
Kể ngay
vào sự việc mở đầu
câu chuyện
Mở bài gián tiếp
Nói chuyện khác
để dẫn vào câu chuyện
định kể
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Hai cách mở bài trên có gì khác nhau?
Có hai cách mở bài:
Mở bài trực tiếp:

2. Mở bài gián tiếp:
kể ngay vào sự việc
nói chuyện khác để
mở đầu câu chuyện.
dẫn vào câu chuyện định kể.
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I. Nhận xét
II. Ghi nhớ
Có những cách mở bài nào ?
Như thế nào là mở bài trực tiếp ?
Như thế nào là mở bài gián tiếp ?
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I. Nhận xét
II. Ghi nhớ
III. Luyện tập
1. Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài nào ?
1. Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài nào ?


a) Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.
b) Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó.
c) Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:
d) Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh như bọn thỏ chúng tôi ? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này :
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
III. Luyện tập
1. Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài nào ?


a) Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.
b) Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó.
c) Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:
d) Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh như bọn thỏ chúng tôi ? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này :
Là mở bài trực tiếp
Là mở bài gián tiếp
Là mở bài gián tiếp
Là mở bài gián tiếp
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
III. Luyện tập
Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê :
- Anh có yêu nước không ?
Bác Lê trả lời:
- Có chứ.
- Anh có thể giữ bí mật không ?
- Có.
- Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào, sau đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có muốn đi với tôi không ?
Bác Lê sửng sốt :
- Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi ?
- Đây, tiền đây !
Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và tiếp :
- Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ ?
Theo TRẦN DÂN TIÊN

Hai bàn tay
Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
2. Câu chuyện sau đây mở bài theo cách nào ?
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
III. Luyện tập
Trò chơi
Bí mật
Ô CỬA BÍ MẬT
Có mấy cách mở bài ?
Đó là những cách nào ?
Như thế nào là mở bài
gián tiếp ?
Như thế nào là mở bài
trực tiếp ?
Em hãy đọc một câu ca dao
(thành ngữ, tục ngữ) nói về
rùa hoặc thỏ mà em biết.
2
3
4
1
Hết giờ
5
4
3
2
1
Thời gian
Các em rất thông minh!
Có hai cách mở bài:
Mở bài trực tiếp : kể ngay vào sự việc mở đầu câu chuyện.
Mở bài gián tiếp : nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I. Nhận xét
II. Ghi nhớ
III. Luyện tập
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi !.
Kính chúc Quý thầy cô giáo nhiều sức khoẻ !
4 ĐOẠN MỞ BÀI
Trực tiếp
keå ngay vaøo söï vieäc môû ñaàu caâu chuyeän
Gián tiếp
Gián tiếp
noùi veà yù nghóa caâu chuyeän ñeå daãn vaøo caâu chuyeän
Gián tiếp
nói veà chuyeän chuû quan trong
hoïc haønh ñeå daãn vaøo caâu chuyeän
Gián tiếp
neâu leân lôøi taâm söï cuûa thoû ñeå daãn vaøo caâu chuyeän
Qua câu chuyện Hai bàn tay. Bác Hồ là tấm gương sáng về ý chí và nghị lực, vượt qua mọi khó khăn để đạt được mục đích.
Cảm phục nghị lực của Bác Hồ trong quá trình tìm đường cứu nước.