KIỂM TRA BÀI CŨ
?
Kiểm tra bài cũ:
- Nêu tích chất ảnh tạo bởi gương cầu lồi.
- Tại sao trên ô tô, xe máy người ta thường lắp một gương cầu lồi để người lái xe quan sát phía sau mà không lắp một gương phẳng. Làm thế có lợi gì?
- Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi là:
+ Ảnh ảo không hứng được trên màn chắn
+ Ảnh nhỏ hơn vật
- Vì vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng nên giúp cho người lái xe quan sát được một vùng rộng hơn ở phia sau khi tham gia giao thông.
Ngày xưa nhà Bác học vật Lý Ác – Si Mét đã dùng một chiếc gương đặt ở bờ thành và dùng chiếc gương đó hứng ánh sáng Mặt Trời đốt cháy các chiến thuyền của quân địch. Vậy chiếc gương đó có tên là gì và được cấu tạo như thế nào?
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
CHỦ ĐỀ GƯƠNG(tt)
I- ẢNH TẠO BỞI GƯƠNG CẦU LÕM:
Đặt cây nến sát gương
(hình 8.1). Quan sát và dự đoán tính chất ảnh tạo bởi gương cầu lõm.
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
C2: Hãy bố trí thí nghiệm để so sánh ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm với ảnh của cùng vật đó tạo bởi gương phẳng. Mô tả cách bố trí thí nghiệm.
Nêu kết quả so sánh.
=> Kết luận: Đặt một vật gần sát gương cầu lõm, nhìn vào gương thấy một ảnh ……...... không hứng được trên màn chắn và……………….vật.
Gương phẳng
Gương cầu lõm
ảo
lớn hơn
=> Kết luận: ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
I- ẢNH TẠO BỞI GƯƠNG CẦU LÕM:
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
II- Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm:
Dùng đèn pin chiếu một chùm tia sáng song song đi là là trên một màn chắn tới một gương cầu lõm.(H 8.3)
C3. Quan sát chùm tia phản xạ xem nó có đặc điểm gì?
1. Đối với chùm tia tới song song:
*Thí nghiệm:
I- Ảnh tạo bởi gương cầu lõm:
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
hội tụ
=>Kết luận: Chiếu một chùm tia tới song song lên một gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ …… tại một điểm ở trước gương.
hội tụ
=> Kết luận: Gương cầu lõm biến đổi chùm tia tới song song thành một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm:
1. Đối với chùm tia tới song song:
I- Ảnh tạo bởi gương cầu lõm:
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
C4. Hình bên là một thiết bị dùng gương cầu lõm hứng ánh sáng mặt trời để nung nóng vật. Hãy giải thích vì sao mà vật đó lại nóng lên.
Trả lời: Ánh sáng mặt trời chiếu vào gương cầu lõm là một chùm ánh sáng song song nên hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật nóng lên.
Điều chỉnh đèn pin chiếu một chùm tia sáng phân kì xuất phát từ điểm S (ở gần gương) tới một gương cầu lõm.(H8.4)
C5. Bằng cách di chuyển đèn pin tìm vị trí của S để thu đựơc chùm phản xạ là một chùm sáng song song.
2. Đối với chùm tia tới phân kì:
*Thí nghiệm:
II- Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm:
1. Đối với chùm tia tới song song:
I- Ảnh tạo bởi gương cầu lõm:
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
Chùm tia sáng phân kỳ xuất phát từ điểm S thích hợp tới gương cầu lõm
S
S
Một nguồn sáng nhỏ S đặt trước gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp, có thể cho một chùm tia …………song song.
phản xạ
=> Kết luận: Gương cầu lõm biến chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song.
2. Đối với chùm tia tới phân kì:
II- Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm:
1. Đối với chùm tia tới song song:
I- Ảnh tạo bởi gương cầu lõm:
Tiết 7. GƯƠNG CẦU LÕM
Pha đèn (gương cầu lõm)
III. VẬN DỤNG:
Tìm hiểu về đèn pin:
C6: Xoay pha đèn đến vị trí thích hợp để thu được chùm phản xạ song song từ pha đèn chiếu ra.
Giải thích vì́ sao nhờ có pha đèn mà đèn pin có thể chiếu ánh sáng đi xa mà vẫn sáng rõ?
Pha đèn (gương cầu lõm)
III. VẬN DỤNG:
Tìm hiểu về đèn pin:
C6. Vì một nguồn sáng nhỏ S đặt trước gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp, có thể cho một chùm tia phản xạ song song. Mà chùm sáng song song cho cường độ sáng không thay đổi nên đèn pin có thể chiếu ánh sáng đi xa mà vẫn sáng rõ.
Pha đèn (gương cầu lõm)
III. VẬN DỤNG:
Tìm hiểu về đèn pin:
C7: Muốn thu được chùm sáng hội tụ từ đèn ra thì phải xoay pha đèn để cho bóng đèn ra xa hay lại gần gương?
Đèn lại gần gương
Đèn ra xa gương
III. VẬN DỤNG:
Muốn thu được chùm sáng hội tụ từ đèn phát ra thì ta phải xoay pha đèn để cho bóng đèn ra xa gương.
C7: Muốn thu được chùm sáng hội tụ từ đèn ra thì phải xoay pha đèn để cho bóng đèn ra xa hay lại gần gương?
GHI NHỚ:

* Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
* Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi chùm tia sáng tới song song thành một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại biến đổi chùm tia tới phân kỳ thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song.
Mặt Trời là một nguồn năng lượng khổng lồ. Sử dụng năng lượng Mặt Trời là một yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu việc sử dụng năng lượng hóa thạch (tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường....)
Một cách sử dụng năng lượng Mặt Trời đó là:
Sử dụng gương cầu lõm có kích thước lớn tập trung ánh sáng Mặt Trời vào một điểm (để đun nước, nấu chảy kim loại...)
Ngày xưa nhà bác học vật Lý Ác – Si Mét đã dùng một chiếc gương đặt ở bờ thành và đã dùng chiếc gương đó hứng ánh sáng Mặt Trời đốt cháy các chiến thuyền của quân địch. Vậy chiếc gương đó có tên là gì và được cấu tạo như thế nào ?
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm (khi đặt vật gần sát gương) là:
A. Ảnh ảo, lớn hơn vật. C. Ảnh ảo, nhỏ hơn vật.
B. Ảnh ảo, lớn bằng vật. D. Ảnh thật, lớn bằng vật.
Câu 2: Chiếu một chùm tia tới song song lên một gương cầu lõm ta thu được một chùm tia phản xạ:
A. Song song. C. Hội tụ.
B. Phân kỳ. D. Không truyền theo đường nào.
Câu 3: Chiếu một chùm tia tới phân kỳ thích hợp lên một gương cầu lõm ta thu được một chùm tia phản xạ:
A. Song song. C. Hội tụ.
B. Phân kỳ. D. Không truyền theo đường nào.
A
B
4. Người đàn ông trong hình đang soi gương gì ?
cầu lồi
cầu lõm
A là gương:…………….
B là gương:…………….
5. Bác sĩ nha khoa có một dụng cụ để quan sát phần bị che khuất của răng. Theo em dụng cụ đó có cấu tạo chính là gì? Chọn câu trả lời đúng.
A. Cấu tạo chính là gương cầu lõm để giúp việc quan sát dễ dàng hơn.
B. Cấu tạo chính là gương cầu lồi để có thể quan sát một vùng rộng hơn.
C. Cấu tạo chính là gương phẳng để cho ảnh lớn hơn.
D. Các câu A,B,C đều sai.
6. Tại sao người ta không dùng gương cầu lõm làm gương chiếu hậu cho ô tô, xe máy?
Câu giải thích nào sau đây là đúng?
A.Vì ảnh của các vật ở xa gương thường không nhìn thấy trên gương và gương có phạm vi quan sát hẹp.
B. Vì ảnh của các vật qua gương lớn hơn vật.
C. Vì ảnh của các vật trong gương không đối xứng với vật qua gương.
D. Vì gương cầu lõm không đẹp bằng gương cầu lồi.