Chương II: HÀM SỐ BẬC NHẤT
Bài 1: NHẮC LẠI VÀ BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ.
1. Khái niệm hàm số
Bài 1: NHẮC LẠI VÀ BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ
+) Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x, khi đó x được gọi là biến số.
Ví dụ 1: a) y là hàm số của x được cho bởi bảng sau:
Bảng sau có xác định y là hàm số của x không ?
b) y l� h�m s? c?a x du?c cho b?ng cụng th?c: y = 2x;
y = 2x + 3; y =
2) Hàm số có thể được cho bằng bảng hoặc bằng công thức,..
3) Khi hàm số được cho bằng công thức y = f(x), ta hiểu rằng biến số x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f(x) xác định
Vd: Hàm số y= xác định với mọi x khác 0
Hàm số y =2x +3 xác định với mọi x thuộc R.
1. Khái niệm hàm số
Bài 1: NHẮC LẠI VÀ BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ
+) Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x, khi đó x được gọi là biến số.
+) Hàm số có thể được cho bằng bảng hoặc bằng công thức,..
+) Khi hàm số được cho bằng công thức y = f(x), ta hiểu rằng biến số x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f(x) xác định
+) Khi y là hàm số của x, ta có thể viết y = f(x), y = g(x), y = h(x),…
Vd: Cho hàm số y = f(x)= 3x +2
Khi x = 2 thì giá trị tương ứng của y là 8, ta viết f(2)=8
+) Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị không đổi thì hàm số y được gọi là hàm hằng.
Hoặc y = 0x + 3 hay y = 3
Vd:
Tính f(0); f(1); f(2); f(3); f(-2); f(-10).
Giải:
?1
a) Biểu diễn các điểm sau lên mặt phẳng tọa độ Oxy
A( ; 6), B ( ; 4 ), C (1; 2),

D (2;1), E (3; ), F (4; )
?2
b) Vẽ đồ thị hàm số y = 3x.
2. Đồ thị của hàm số:
Giải:
a)
x
a) Biểu diễn các điểm sau lên mặt phẳng tọa độ Oxy
A( ; 6), B ( ; 4 ), C (1; 2),

D (2;1), E (3; ), F (4; )
b) Đồ thị của hàm số y = 3x là đường thẳng đi qua hai điểm O (0, 0); A(1, 3)
y = 3x
x
* D? th? h�m s? y = f(x) l� t?p h?p t?t c? cỏc di?m bi?u di?n cỏc c?p giỏ tr? tuong ?ng (x; f(x)) trờn m?t ph?ng t?a d?.
x
y = 3x
x
-4
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
6
5
4
3
2
1
0
-1
-2
a) Hàm số y = 2x+1 xác định với....................
Khi x tăng lên thì các giá trị tương ứng của y .............


b) Hàm số y = -2x+1 xác định với....................
Khi x tăng lên thì các giá trị tương ứng của y lại............
Ta nói hàm số y = 2x + 1 đồng biến trên R.
cũng tăng lên
giảm đi
Ta nói hàm số y = - 2x + 1 nghịch biến trên R.
Tính giá trị y tương ứng của các hàm số y = 2x + 1 và y = -2x + 1 theo giá trị đã cho của biến x rồi điền vào bảng sau:
mọi x thuộc R.
?3
mọi x thuộc R.
3. Hàm số đồng biến, nghịch biến
*Tổng quát (SGK/44):
a) N?u giỏ tr? c?a bi?n x tang lờn m� giỏ tr? tuong ?ng f(x) cung tang lờn thỡ h�m s? y = f(x) du?c g?i l� d?ng bi?n trờn R.
b) N?u giỏ tr? c?a bi?n x tang lờn m� giỏ tr? tuong ?ng f(x) l?i gi?m di thỡ h�m s? y = f(x) du?c g?i l� ngh?ch bi?n trờn R.
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x thuộc R.
-Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f (x2) thì hàm số y = f( x) đồng biến trên R.
-Nếu x1 < x2 mà f(x1) > f (x2) thì hàm số y = f( x) nghịch biến trên R.
3. Hàm số đồng biến, nghịch biến
*Ví dụ:
.) y = 2x + 1 là hàm số đồng biến trên R.
.) y = - 2x + 1 là hàm số nghịch biến trên R.
Bài 7/46: y=f(x)=3x
Suy ra hàm số y=3x đồng biến trên R
Bài 2/45 sgk:
a/
b/Khi x lần lượt nhận các giá trị tăng lên thì giá trị tương ứng của hàm số lại giảm đi. Vậy hàm số đã cho nghịch biến trên R.
Bài 5/45 sgk
y = x
y = 2x
a)Bảng giá trị:
b) Tìm tọa độ các điểm A, B và tính chu vi, diện tích của
tam giác OAB
Giải:
Tọa độ điểm A và B là: A(2;4) và B (4;4)
A
B
A
B
y = x
y = 2x
PAOB = AB + OA + OB
= 12,13 (cm)
I
b) Hàm số y = 2x thì x tăng lên thì giá trị tương ứng của hàm số cũng tăng lên. Do đó hàm số y = 2x đồng biến trên R
*Hàm số y = -2x thì x tăng lên thì giá trị tương ứng của hàm số lại giảm đi. Do đó hàm số y = -2x nghịch biến trên R.
a)Bảng giá trị:
Bài 3/45 sgk
y
BÀI TẬP:
Trong các bảng các giá trị tương ứng của x và y bảng nào cho ta hàm số đồng biến? nghịch biến? (Với y là hàm số của x ).
* Bảng a: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị tương ứng của y giảm đi nên y là hàm số nghịch biến.
* Bảng b: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị tương ứng của y tăng lên vậy y là hàm số đồng biến.
* Bảng c: khi giá trị của x tăng lên thì giá trị tương ứng của y không thay đổi vậy y là hàm hằng ( hàm số không đồng biến , không nghịch biến).
Hàm hằng không đồng biến, không nghịch biến
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Xem lại bài tập đã giải
BTVN: 6; 7/45 + 46
Tiết sau: Hàm số bậc nhất