Tiết 18 - Bài 12:
Nội dung cần nắm:
2. Giáo dục và văn hóa.
ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II- SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
Văn Miếu
Văn Miếu chính thức được xây dựng vào tháng 9-1070. Miếu thờ tổ đạo Nho (Khổng Tử) và là nơi dạy học cho các con vua.Văn Miếu dài 350m, ngang 75m. Năm 1075, khoa thi đầu tiên được mở tại đây…
Khổng Tử
Khoa thi đầu tiên được nhà Lý tổ chức vào tháng 2/1075, niên hiệu Thái Ninh thời vua Lý Nhân Tông, gọi là thi Minh kinh bác học. Lê Văn Thịnh người làng Báo Tháp xã Đông Cứu ( nay thuộc Bắc Ninh ) đỗ đầu cùng hơn 10 người trúng tuyển. Ông trở thành thủ khoa đầu tiên trong lịch sử Việt Nam
Lê Văn Thịnh
Sau khi đỗ đạt thì ông đã làm quan đến chức thái sư. Năm 1084, ông đã có công trong việc đòi lại 6 huyện, 3 động thuộc châu Quảng Nguyên, chính là vùng đất phía Bắc thuộc tỉnh Cao Bằng ngày nay cho Đại Việt ( Việt Nam )
Văn bia Quốc Tử Giám
Năm 1076, nhà Quốc
Tử Giám được xây dựng trong khu Văn Miếu, được xem là trường đại học đầu tiên của Đại Việt. Lúc đầu ở đây chỉ dành cho các con vua, sau đó nhà Lý mở rộng cho các con em quan lại và những người giỏi vào học.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
1.Sự thay đổi về mặt xã hội.
2. Giáo dục và văn hoá
a) Giáo dục:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn nhân tài.
Năm 1076 mở Quốc tử giám cho con em quý tộc đến học.
 đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục Đại Việt
Nội dung chủ yếu của nền giáo dục thời Lý là gì?
Nội dung giáo dục chủ yếu là chữ Hán và đạo Nho.
Giáo dục, thi cử thời Lý còn hạn chế gì?
Chưa có nề nếp, quy củ. Khi nhà nước có nhu cầu mới mở khoa thi.
Con nhà giàu và con quan mới có điều kiện đi học.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
1.Sự thay đổi về mặt xã hội.
2. Giáo dục và văn hoá
a) Giáo dục:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn nhân tài.
Năm 1076 mở Quốc tử giám cho con em quý tộc đến học.
 đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục Đại Việt
- Văn học chữ Hán được phát triển.
Lý Thường Kiệt khẳng định nền độc lập tự chủ của dân tộc.
Chùa Một Cột
Truyền thuyết kể lại rằng chùa được xây dựng theo giấc mơ của vua Lý Thái Tông ( 1028-1054) và theo gợi ý thiết kế của nhà sư Thiền Tuệ. Vào năm 1049, vua đã mơ thấy Phật bà Quan Âm ngồi trên tòa sen dắt vua lên tòa. Khi tỉnh dậy nhà vua kể lại chuyện đó với bề tôi và được nhà sư Thiền Tuệ khuyên dựng chùa, dựng cột đá như trong chiêm bao, làm tòa sen của phật Bà Quan Âm đặt trên cột như đã thấy trong mộng và cho các như sư đi vòng quanh tụng kinh cầu để kéo dài sự phù hộ, vì thế chùa mang tên Diên Hựu.
Tượng Phật A-di-đà
(Chùa Phật Tích-Bắc Ninh)
Tượng này được vua Lý Thánh Tông cho đúc bằng vàng năm 1057, tượng cao 1,87m, kể cả bệ cao 2,77m .Phật A-di-đà ngồi kiểu thuyết pháp, những quý tướng nổi rõ trên đỉnh đầu ,tóc
xoắn hình ốc, dái tai rất dài,cổ cao ba ngấn.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
1.Sự thay đổi về mặt xã hội.
2. Giáo dục và văn hoá
a) Giáo dục:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn nhân tài.
Năm 1076 mở Quốc tử giám cho con em quý tộc đến học.
 đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục Đại Việt
- Văn học chữ Hán được phát triển.
b. Văn hóa
- Các vua Lý rất sùng đạo phật, khắp nơi đều dựng chùa, tô tượng, đúc chuông.
Hình rồng thời Lý (ở chùa Phật Tích).
Em có nhận xét gì về hình rồng thời Lý?
Rồng là một con vật tưởng tượng của người thời xưa, mình trơn, toàn thân uốn khúc, uyển chuyển như một ngọn lửa. Thể hiện trình độ điêu khắc tinh vi, thanh thoát của nghệ thuật điêu khắc thời Lý.
=> Kiến trúc, điêu khắc phát triển rực rỡ.
Hát chèo
Múa rối nước
Múa rối nước rất được ưa chuộng ở thời Lý. Để rối có thể cử động linh hoạt các phần cơ thể được làm rời ra và nối với nhau bởi
các khớp.
Vài cảnh múa rối
Hát tuồng
Hát ả đào
Chọi gà
Đấu vật
Đua thuyền
Đu quay
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
1.Sự thay đổi về mặt xã hội.
2. Giáo dục và văn hoá
a) Giáo dục:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn nhân tài.
Năm 1076 mở Quốc tử giám cho con em quý tộc đến học.
 đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục Đại Việt
- Văn học chữ Hán được phát triển.
b. Văn hóa
- Các vua Lý rất sùng đạo phật, khắp nơi đều dựng chùa, tô tượng, đúc chuông.
- Ca hát, nhảy múa, trò chơi dân gian; các công trình kiến trúc, điêu khắc,...phát triển, với phong cách nghệ thuật đa dạng, độc đáo, linh hoạt
Vì sao gọi văn hoá thời Lý là văn hoá Thăng Long?
Thăng Long là kinh đô của nhà Lý – Trung tâm
của đất nước.
- Thăng Long là nơi tập trung những thành tựu văn hoá, giáo dục tiêu biểu của thời Lý. Phản ánh trình độ phát triển chung của cả nước.
Bài 12: ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
2. Giáo dục và văn hoá
a) Giáo dục:
- Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên để tuyển chọn nhân tài.
Năm 1076 mở Quốc tử giám cho con em quý tộc đến học.
 đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục Đại Việt
- Văn học chữ Hán được phát triển.
b. Văn hóa
- Các vua Lý rất sùng đạo phật, khắp nơi đều dựng chùa, tô tượng, đúc chuông.
- Ca hát, nhảy múa, trò chơi dân gian; các công trình kiến trúc, điêu khắc,...phát triển, với phong cách nghệ thuật đa dạng, độc đáo, linh hoạt
=> Đánh dấu sự ra đời của một nền văn hóa riêng biệt của dân tộc – văn hóa Thăng Long.
Bài tập củng cố:
Câu1. Khoa thi đầu tiên được nhà Lý mở vào năm nào?
A. 1072
D. 1075
B. 1073.
C. 1074.
D
Khoanh tròn trước câu trả lời đúng nhất:
Câu 2. Nhà Lý xây dựng Văn Miếu – Quốc Tử Giám để làm nơi:
A. hội họp các quan lại.
D. đón các sứ giả nước ngoài.
B. dạy học cho con vua, quan, mở trường thi.
C. vui chơi giải trí.
B