Tiết 10: NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI
I. Đọc - hiểu chú thích: 14,15,16,17 (sgk)
3. Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
II. Đọc- hiểu cấu trúc:
2. Thể loại: Ca dao dân ca, thể thơ: Lục bát biến thể.
Kết cấu: lối kể chuyện ( cảm xúc tâm trạng). Nhịp 4/4/4
1. Đọc:
Bài 4
Bài 4
Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông
Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai
III. Đọc - hiểu văn bản
Tìm hiểu và trả lời
Hai dòng thơ đầu
Từ ngữ có gì đặc biệt , biện pháp
nghệ thuật?
Tác dụng?
Hai dòng thơ sau
Tác dụng ?
Biện pháp nghệ thuật ?
Khái quát
Tình cảm
Bài ca là lời của ai nói với ai?
Hai câu đầu
Bài 4
Tác dụng: Diễn tả sự rộng lớn, trù phú, đầy sức sống của cánh đồng.
Hai câu sau
-Lời của chàng trai thấy cánh đồng mênh mông bát ngát và cô gái mảnh mai, trẻ trung , đầy sức sống  Chàng trai ngợi ca vẻ đẹp của quê hương đất nước và cô gái  Bày tỏ tình cảm.
- Lời cô gái đứng trước cánh đồng…
NT: Câu thơ dài, từ địa phương, lục bát biến thể, điệp từ, đảo ngữ, đối xứng, từ láy…
NT: So sánh: “Thân em như chẽn lúa đòng đòng”
Tác dụng: Cho thấy hình ảnh cô gái trẻ trung, phơi phới, tràn đầy sức sống.      
2. Bài ca dao 4:
 a. Hai câu đầu: - tê, ni, mênh mông, bát ngát, …
-Từ địa phương-> ngôn ngữ thấm đượm bản sắc dân tộc vùng miền
- Cấu trúc đặc biệt: Câu dài 12 tiếng/ dòng-> gợi sự dài rộng, to lớn của cánh đồng
- Điệp ngữ, đảo ngữ, đối xứng, từ láy -> Hoán đổi vị trí nhìn, nhìn ở phía nào cũng thấy cái mênh mông, rộng lớn của cánh đồng, cái đẹp trù phú đầy sức sống qua cái nhìn mãi mê của người ngắm cảnh.
 => Cánh đồng lúa bạt ngàn, xanh tốt, trù phú, đầy sức sống.
b. Hai câu cuối:
Thân em - chẽn lúa đòng đòng
-> So sánh => vẻ đẹp thon thả, trẻ trung, phơi phới, đầy sức sống thanh xuân của cô gái trẻ.
Hình ảnh ước lệ, tượng trưng: ngọn nắng->tạo nên cái hồn của cảnh vật.
->Diễn tả niềm tự hào, ca ngợi cảnh đẹp của đồng quê và vẻ đẹp đầy sức sống của cô thôn nữ mảnh mai, duyên dáng.
=> Yêu quý, tự hào về vẻ đẹp thiên nhiên đất nước, con người quê hương.
Nghệ thuật
- Có giọng điệu tha thiết, tự hào.
Có cấu tứ độc đáo, đa dạng.
Thể thơ lục bát và lục bát biến thể.
Sử dụng các BPNT: so sánh, ẩn dụ
Ý nghĩa
Ca dao bồi đắp thêm tình cảm cao đẹp của con người đối với quê hương, đất nước.
IV. Tổng kết
V. Luyện tập, vận dụng
1. Đọc thêm: SGK – 40,41.
2. Sưu tầm một số bài ca dao có nội dung tương tự.
Dặn dò:
- Học thuộc bài ca dao, tìm một số bài có nội dung tương tự.
- Làm bài tập vận dụng.
- Soàn bài: Những câu hát than thân, những câu hát châm biếm.