(NAM AO)
Chào mừng quý thầy cô
đến dự giờ thăm lớp!
CHÍ PHÈO
(NAM CAO)
GIÁO VIÊN: NGUYỄN TRUNG NHÂN
TRƯỜNG THPT VĨNH LONG
PHẦN II: TÁC PHẨM
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Nhan đề.
Năm 1941 Viết về người nông dân nghèo trước
Cách mạng Tháng Tám
1. Hoàn cảnh sáng tác.
Cái lò gạch cũ 
Đôi lứa xứng đôi 
Chí Phèo
I. TÌM HIỂU CHUNG
3. Tóm tắt tác phẩm.
Giết Bá Kiến và tự sát
Chí Phèo được tìm thấy
Chí Phèo đi tù
(Quá trình tha hóa)
Lưu manh, “quỷ dữ”
Gặp Thị Nở
Thèm lương thiện
(Quá trình thức tỉnh)
Bị cự tuyệt
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Hình ảnh làng Vũ Đại:
- Dân cư “không quá hai nghìn, xa phủ, xa tỉnh”
- Thành phần: phức tạp, nhiều loại
- Quan hệ xã hội:
 Làng xã
khép kín, tù đọng, ngột ngạt,
+ Mâu thuẫn giữa giai cấp thống trị
quyết liệt
 hình ảnh thu nhỏ của XH Việt Nam trước CM.
“quần ngư tranh thực”
mâu thuẫn âm thầm,
+ Mâu thuẫn giai cấp thống trị và bị trị
quyết liệt
Trong làng, có những mâu thuẫn giữa các giai cấp nào?
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
2. Nhân vật Bá Kiến:
Đặc điểm con người:
+ Giọng quát rất sang
+ Tiếng cười Tào Tháo
- Bản chất:
 Nhân vật điển hình cho bọn cường hào, ác bá.
Nhân vật Bá Kiến được giới thiệu qua những đặc điểm gì?
+ Lời nói ngọt nhạt
- Nhân cách bỉ ổi:
khôn ngoan, xảo quyệt
->Tự phụ hơn đời
+ Sợ kẻ anh hùng, kẻ cố cùng liều thân.
+ “Mềm nắn rắn buông”.
+ “Bám thằng có tóc, không bám thằng trọc đầu”.
+ Xô người xuống sông, rồi lại dắt nó lên để nó đền ơn...”.
- Ước mơ:
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
3. Nhân vật Chí Phèo:
a. Chí Phèo – người nông dân lương thiện
- Trưởng thành: Đi ở, chăm chỉ, làm canh điền cho nhà lí Kiến
- Lúc nhỏ:
- Có lòng tự trọng:
 Chí có tâm hồn ………….,
bản chất …………….
mồ côi, bị bỏ rơi, được nhặt nuôi…
“thấy nhục chứ yêu đương gì” khi bà ba
“có một gia đình nho nhỏ… dăm ba sào ruộng làm”
trong sáng
lương thiện
Bất hạnh
Theo em, ta có thể nhận xét về tâm hồn và bản chất của Chí như thế nào?
bảo việc không chính đáng.
3. Nhân vật Chí Phèo:
b. Chí Phèo – thằng lưu manh, “con quỷ dữ”.
+ Hình dạng:
+ Tính cách, hành động:
- Đập đầu, rạch mặt ăn vạ, đâm chém….
“con quỷ dữ” của làng Vũ Đại
Chí Phèo biến đổi
thay đổi:
“Cái đầu thì trọc lốc, răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt thì gườm gườm…hai cánh tay cũng thế”
đáng sợ
Hình dạng Chí Phèo biến đổi như thế nào sau khi về làng?
- Bá Kiến ghen tuông vô cớ
Chí Phèo bị đẩy vào tù
nhân hình lẫn nhân tính
- Triền miên trong những cơn say
3. Nhân vật Chí Phèo:
c. Chí Phèo – Bi kịch của người sinh ra là
người nhưng không được làm người:
* Quá trình thức tỉnh:
+ Nghe âm thanh cuộc sống:
- Sau đêm trăng gặp Thị Nở:
+ Nhớ quá khứ tươi đẹp:
+ nhìn hiện tại:
bên dốc bên kia cuộc đời, già rồi vẫn còn cô độc
mơ ước gia đình hạnh phúc
 Thân thể bị bào mòn, cô độc trở thành nỗi ám ảnh
+ Cảm nhận nỗi đau thể xác:
Đói rét, ốm đau và cô độc,
sợ nhất cô độc
+ nghĩ tương lai:
+ Sợ rượu: nghĩ đến rượu -> rùng mình, ruột gan nôn nao
 Ý thức sự tồn tại
Thảo luận ( 5’)
Nhóm 1: Tâm trạng Chí Phèo sau đêm trăng gặp thị Nở?
Nhóm 2: Tâm trạng Chí Phèo khi ăn bát cháo hành?
Từ đó cho biết ý nghĩa của việc gặp gỡ thị Nở đối với Chí Phèo?
Tiếng chim hót, tiếng người đi
chợ, tiếng gõ thuyền chài -> đưa Chí Phèo trở lại c/sống con người bình thường
miệng đắng, người thì bủn rủn
chân tay không buồn nhấc
Không còn đủ sức giật cướp và dọa nạt
1. Nhân vật Chí Phèo: (Cho học sinh xem clip)
c. Chí Phèo – Bi kịch của người sinh ra là
người nhưng không được làm người:
* Quá trình thức tỉnh:
- Khi Thị Nở mang bát cháo hành:
+ ngạc nhiên: lần đầu được người đàn bà cho, không phải giật cướp hay dọa nạt hay làm người ta sợ -> xúc động “mắt hình như ươn ướt”
+ Tự hỏi lòng: “Nhưng tại sao mãi đến tận bây giờ hắn mới nếm mùi vị cháo?”
+ bâng khuâng nhìn bát cháo,
duyên vừa vui vừa buồn
+ Một cái gì giống như ăn năn, hối hận.
Thảo luận ( 5’)
Nhóm 1: Tâm trạng Chí Phèo sau đêm trăng gặp thị Nở?
Nhóm 2: Tâm trạng Chí Phèo khi ăn bát cháo hành?
Từ đó cho biết ý nghĩa của việc gặp gỡ thị Nở đối với Chí Phèo?
Nhìn thị Nở “trông thị thế mà có
- Khi ăn bát cháo hành:
+ Cảm nhận mùi thơm cháo hành
“chỉ khói xông vào mũi cũng khiến người nhẹ nhõm”
 Sao đến bây giờ mới thấy được tình người?
3. Nhân vật Chí Phèo:
c. Chí Phèo – Bi kịch của người sinh ra là
người nhưng không được làm người:
- Hắn thấy lòng mình thành trẻ con, muốn làm nũng với thị như với mẹ -> sống trong niềm vui,
sự hiền lành thường ngày bị che lấp
+ “Hắn thèm lương thiện,…Thị Nở sẽ mở đường cho hắn.”
- Khát vọng hoàn lương:
 Chí Phèo muốn hoàn lương, trở lại làm người
- Nhận ra: sẽ có lúc mình còn sức giật cướp, dọa nạt không phải kẻ mạnh, không thể liều
 Tâm lí đan xen quá khứ, thực tại và tương lai
Thảo luận ( 5’)
Nhóm 1: Tâm trạng Chí Phèo sau đêm trăng gặp thị Nở?
Nhóm 2: Tâm trạng Chí Phèo khi ăn bát cháo hành?
Từ đó cho biết ý nghĩa của việc gặp gỡ thị Nở đối với Chí Phèo?
+ “ Họ sẽ nhận hắn vào xã hội bằng phẳng, thân thiện của những người lương thiện” -> lòng rất vui -> hi vọng mãnh liệt
-> tin thị Nở là “cầu nối” để Chí Phèo về cuộc sống con người
3. Nhân vật Chí Phèo:
c. Chí Phèo – Bi kịch của người sinh ra là người nhưng không được làm người:
* Chí Phèo bị cự tuyệt quyền làm người
- Câu nói:
- Uống rượu say, “càng uống càng tỉnh… khóc rưng rức”
“vết mảnh chai”
- Chí Phèo tự sát:
-> Con đường duy nhất trở lại làm người
Kết thúc cuộc đời trong tuyệt vọng, bế tắc
- Thị Nở từ chối chung sống, trút vào Chí Phèo lời bà cô
- Bà cô thị Nở (định kiến xã hội) không chấp nhận
- Giết Bá Kiến
Kẻ gây bi kịch cuộc đời
thiện?
Tao muốn làm người lương thiện,
ai cho tao lương
“thoang thoảng thấy hơi cháo hành” -> hiểu được bi kịch
-> nghĩ ngợi, hình như hiểu, ngẩn người, thấy hơi cháo hành
Đoạn tuyệt kiếp “quỷ dữ”, đòi nhân phẩm
-> đòi quyền làm người
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
2. Giá trị tác phẩm.
- Tấn bi kịch của người nông dân bần cùng bị tha hóa, lưu manh hóa
- Mâu thuẫn sâu sắc ở nông thôn
- Phát hiện và miêu tả phẩm chất tốt đẹp của họ
- Cảm thương số phận người nông dân
a. Giá trị hiện thực
b. Giá trị nhân đạo
1. Nghệ thuật.
- Ng/ngữ sống động, tự nhiên, giọng điệu biến hóa, linh hoạt
- Cốt truyện, tình tiết hấp dẫn, giàu kịch tính
- Kết cấu truyện mới mẻ.
- Xây dựng nhân vật điển hình
III. TỔNG KẾT
2. Ý nghĩa văn bản
Chí Phèo tố cáo mạnh mẽ XH thuộc địa PK tàn bạo đã cướp đi cả …………… lẫn …………. của người nông dân lương thiện, đồng thời nhà văn phát hiện và khẳng định …………. tốt đẹp của con người ngay cả khi tưởng như họ đã biến thành quỷ dữ.
nhân hình
nhân tính
bản chất
Đời Chí Phèo
Người tìm thấy ta – nơi lò gạch cũ
Trải nhọc nhằn, ấp ủ một gia đình
Đời cay nghiệt hóa ta thành quỷ dữ
Cháo hành thơm, chưa trọn chữ ân tình

Ta tìm thấy ta, mảnh hồn lương thiện
Muốn trở về thực hiện những ước mơ
Nhưng vết mảnh chai làm sao xóa hết
Để là người, nguyên được chết, bơ vơ
Vì sao truyện ngắn Chí Phèo được xem là kiệt tác của
nền văn xuôi Việt Nam hiện đại?
IV. LUYỆN TẬP
- Thành công trong việc tái hiện nông thôn VN trước
CM T 8, xây dựng nhân vật điển hình, miêu tả tâm lí,
sử dụng ngôn ngữ,…
- Giá trị sâu sắc
Lựa chọn và trả lời câu hỏi sau:
d. Bị cự tuyệt quyền làm người.
2. Nêu giá trị tác phẩm Chí Phèo?
b. Phải sống bằng nghề đập đầu, rạch mặt ăn vạ.
c. Thị Nở không chấp nhận chung sống
Bi kịch lớn nhất của cuộc đời Chí Phèo là:
Hiện thực và nhân đạo.
Không có người thân, bị tù đày.
4. Nếu được viết một kết thúc khác cho cuộc đời Chí Phèo, em sẽ viết như thế nào?
3. Chi tiết nào trong tác phẩm để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất. Vì sao?
Cám ơn quý thầy cô đã đến tham dự!