Ẩn dụ
So sánh
Điệp ngữ
Hoán dụ
Chơi chữ
Nói quá
Tiếng Việt:

NÓI QUÁ
I. Nói quá và tác dụng của nói quá
Sgk/trang101
Ví dụ:
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần
(Ca dao)
Nói quá sự thật, phóng đại mức độ, quy mô, tính chất
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
Mồ hôi đổ rất nhiều
Nói đúng sự thật
=> Mồ hôi đổ nhiều như thế mới thấy được nỗi vất vả của người nông dân khi làm ra lúa gạo.
=> Nhấn mạnh đặc điểm của đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn giúp người nông dân biết về thời gian mà điều chỉnh công việc cho hợp lí.
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
Ví dụ:
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần (Ca dao)
Nói quá sự thật, phóng đại mức độ, quy mô, tính chất
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
Mồ hôi đổ rất nhiều
Nói đúng sự thật
Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm cho lời văn.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Vd: Ngày như sấm
Tiếng Việt:
NÓI QUÁ

* Lưu ý:
- Nói quá còn có các tên gọi khác như: thậm xưng, khoa trương, phóng đại, cường điệu, ngoa ngữ.
Nói quá thường đi kèm với các biện pháp tu từ khác như: So sánh, ẩn dụ.
Nói quá thường được sử dụng trong thơ ca châm biếm, thơ ca trữ tình… và trong lời nói hằng ngày.
Phân biệt nói quá với nói khoác.
Bài tập : Chỉ ra biện pháp nói quá và tác dụng của nói quá trong các câu ca dao sau:
 Sức mạnh của sự đồng tâm hiệp lực có thể làm được những việc lớn lao tưởng chừng như không thể.
 “Mình” sẽ chẳng bao giờ lấy được “ta”
 Thao thức suốt đêm không ngủ được vì mong được gặp em.
a. Thuận vợ, thuận chồng tát biển Đông cũng cạn.

b. Bao giờ cây cải làm đình
Gỗ lim làm ghém thì mình lấy ta.
c. Đêm nằm lưng chẳng đến giường
Mong trời mau sáng ra đường gặp em.
* Lưu ý:
- Trong lời nói hàng ngày
=> Không cánh mà bay, cười vỡ bụng, tiếc đứt ruột, nghĩ nát óc, vắt cổ chày ra nước, ngàn cân treo sợi tóc, đói rã họng…
Vd: + Cái bút của mình đã không cánh mà bay.
+ Cậu ấy kể chuyện làm bọn mình cười vỡ bụng.
- Trong văn chương:
+ Tục ngữ: Tấc đất tấc vàng;
Nuôi lợn ăn cơm nằm
Nuôi tằm ăn cơm đứng...
+ Ca dao:
Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông.
+ Thành ngữ:
* Trắng như tuyết
* Đẹp như tiên
I. Nói quá và tác dụng của nói quá
*Lưu ý:
a, Sử dụng phép nói quá:
Các trường hợp sử dụng phép nói quá:
- Trong lời nói hàng ngày
- Trong văn chương:
+ Tục ngữ, ca dao, thành ngữ
+ Thơ văn châm biếm, trữ tình
Các trường hợp không nên dùng nói quá:
- Trong văn bản hành chính
- Trong văn bản khoa học
- Khi cần thông tin chính xác, trung thực
Tiếng Việt
NÓI QUÁ
Ph�n bi�?t bi�?n pha?p tu tu` no?i qua? vo?i no?i khoa?c.
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
=> tác động tích cực
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật.
=> tác động tiêu cực.
1. Bài tập 1 (SGK/102): Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các câu sau:
a/ Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

b/ Anh cứ yên tâm đi, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.


c/ Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.

=> Nhấn mạnh vai trò, niềm tin vào sức lao động của con người .
=> Muốn nói còn rất khỏe, có thể làm bất cứ việc gì.
=> Kẻ có quyền uy, hống hách, bắt nạt mọi người.
Bài 2 (sgk/102) : Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “bầm gan tím ruột”; “chó ăn đá gà ăn sỏi”; “nở từng khúc ruột”; “ruột để ngoài da”; “vắt chân lên cổ mà chạy”.
a. Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b. Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng .........................
c. Cô Nam tính tình xởi lởi,.........................
d. Lời khen của cô giáo làm cho nó ...........................
e. Bọn giặc hoảng hồn .......................... mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
II.LUYỆN TẬP
Bài 3: Đặt câu
- Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng .
- Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.
- Khi có sức mạnh của sự đoàn kết thì chúng ta có thể dời non lấp biển.
- Cô gái ấy có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
- Nếu anh em trong nhà mà biết yêu thương, giúp đỡ nhau thì dù lấp biển vá trời cũng có thể làm xong.
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
Đuổi hình bắt chữ
TÌM THÀNH NGỮ SO SÁNH CÓ DÙNG BIỆN PHÁP NÓI QUÁ
Bài tập 4: Sưu tầm thành ngữ
KH?E NHU VOI
NÓI QUÁ
1
2
ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY
Trò chơi: XEM HÌNH ĐOÁN CHỮ
NHANH NHƯ CHỚP
3
Trò chơi: XEM HÌNH ĐOÁN CHỮ
CHẬM NHƯ RÙA
4
Trò chơi: XEM HÌNH ĐOÁN CHỮ
ĐẸP NHƯ TIÊN
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
4
Tiếng Việt:
ĂN NHƯ MÈO
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
5
Tiếng Việt:
XẤU NHƯ MA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
6
Tiếng Việt:
TRẮNG NHƯ TUYẾT
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
7
Tiếng Việt:
NGÁY NHƯ SẤM
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
8
Tiếng Việt:
KHÓC NHƯ MƯA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
9
Tiếng Việt:
TƯƠI NHƯ HOA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 35
10
Tiếng Việt:
Bài tập 4: sgk/ 103
Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá
Trắng như bông
Đẹp như tiên
Nhanh như cắt
Khỏe như voi
- Đen như cột nhà cháy