ÔN TẬP KIỂM TRA BÀI CŨ
Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật trong văn bản “Đánh nhau với cối xay gió”?
Nghệ thuật đối lập, tương phản giữa hai nhân vật Đôn Ki-hô-tê và giám mã Xan-chô Pan-xa từ hình dáng đến suy nghĩ, hành động, nếp sống → từ đó làm nổi bật tính cách nhân vật.Đôn Ki-hô-tê
Là nhà quý tộc nghèo.
- Người cao, gầy, cưỡi trên lưng con ngựa còm.
- Cho là lũ khổng lồ, có những cánh tay dài.
Nhận thức mụ mẫm, hoang tưởng.
- Xông vào đánh nhau với cối xay gió→ dũng cảm.
- Không hề kêu ca dù xổ cả ruột ra.
→ can đảm, đầy dũng khí .
- Chưa cần ăn → có khát vọng cao cả, không để ý gì đến chuyện ăn uống của cá nhân .
- Suốt đêm không ngủ để nghĩ tới tình nương bắt chước các hiệp sĩ trong sách → khôngbình thường
* Đôn-ki-hô-tê có nhiều điểm tốt song mê muội vì truyện kiếm hiệp nên nực cười, đáng thương, đáng trách.
Xan- chô Pan-xa.
- Nông dân.
- Người thấp, béo cưỡi con lừa.
- Đó chỉ là những cối xay gió, những cánh quạt.
→ tỉnh táo.
- Can ngăn, tránh xa lũ cối xay gió → sợ hãi.
- Chỉ hơi đau một chút là rên rỉ.
→ nhát gan.
- Vừa đi vừa ung dung đánh chén
→ ước muốn tầm thường.
- Ngủ một mạch tới sáng
→ vô tâm.
*Xan-chô-Pan-xa có mặt tốt và có cả mặt xấu: thực tế, có hiểu biết nhưng chỉ lo cho cá nhân mình.
HÔM NAY CHÚNG TA SẼ HỌC 1 VĂN BẢN MỚI
SAU ĐÂY CÔ SẼ CHO CÁC EM XEM HÌNH ẢNH VÀ HÃY ĐOÁN XEM ĐÂY LÀ VĂN BÀN NÀO NHÉ
ĐẤY LÀ VĂN BÀN CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG CỦA NHÀ VĂN
Ơ-HEN-RI
VĂN BẢN
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
Ơ-HEN-RI
I- ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
HÃY TÌM HIỂU ĐÔI NÉT VỀ NHÀ VĂN
Tác giả:
- O-Hen -ri (1862-1910) là nhà văn Mĩ chuyên viết truyện ngắn. Truyện của ông thường nhẹ nhàng nhưng toát lên tinh thần nhân đạo cao cả, tình thương yêu người nghèo khổ, rất cảm động.
b. Tác phẩm:
- “Chiếc lá cuối cùng” là một trong những truyện ngắn để lại cho độc giả nhiều ấn tượng sâu sắc.
- Văn bản trích ở phần cuối của truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”.
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Xác định thể loại văn bản?
Có thể chia văn bản làm mấy phần? nêu nội dung của từng phần?
1. Thể loại: truyện ngắn.
2. Bố cục: Gồm 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “kiểu Hà Lan” → Giôn-xi đợi cái chết.
+ Phần 2: Tiếp theo → “vịnh Na-plơ” → Giôn-xi vượt qua cái chết.
+ Phần 3: Phần còn lại → Bí mật của chiếc lá cuối cùng.
Truyện có những nhân vật nào?



Cụ Bơ Men:là một họa sĩ già, nghèo, thường ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ khác để kiếm tiền, suốt bốn chục năm cụ chỉ mơ ước vẽ được một kiệt tác của riêng mình. Cụ sống ở tầng dưới, trong tòa nhà mà Giôn-xi và Xiu đang ở
Xiu:là một cô gái nhân hậu và biết lắng nghe, thấu hiểu, sẻ chia, quan tâm trước những khó khăn của người khác. Là bạn thân của Giôn-xi, khi nghe tin Giôn-xi mắc căn bệnh sưng phổi, Xiu đã luôn ở bên cạnh săn sóc, động viên. ... Khi biết mình mắc bệnh, cô đã tuyệt vọng, bi quan đến cạn kiệt và yếu ớt.
Giôn xi:Giôn-xi thực là một cô gái tội nghiệp, bệnh nặng và nghèo khó đã bào mòn hết sự kiên trì níu giữ cuộc sống bên trong tâm hồn cô, người con gái trẻ tuổi ấy hoàn toàn tuyệt vọng và nghĩ rằng chỉ có cái chết mới có thể giải thoát tất cả.

Họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân, họ nhìn nhau, im lặng.
→ lo lắng cho số phận của Giôn- xi, (nhưng có lẽ trong thâm tâm cụ đang nghĩ đến việc vẽ chiếc lá).
Khi biết giôn xi có ý định chờ chiếc lá cuối cùng rụng xuống để vĩnh viễn ra đi, thái độ cụ bơ men và xiu như thế nào?
1/ Từ tình cảm đó, cụ đã hành động như thế nào?
2/ Em nhận xét gì về hành động trên, hành động đó thể hiện đức tính gì của cụ Bơ Men?
1/ Cụ lẳng lặng vẽ chiếc lá trên tường vào đêm mưa bão lạnh giá, chiếc lá ấy đã cứu Giôn xi .
2/ Hành động cao cả, hi sinh thầm lặng vì ng khác → Nói lên tấm lòng yêu thương vô hạn của cụ Bơ men dành cho Giôn-xi.
Tại sao nhà văn bỏ qua không kể việc cụ đã vẽ chiếc lá trên tường trong đêm mưa tuyết?
CÁC BẠN THẢO LUẬN TRONG 3 PHÚT VÀ CÁC BẠN BÁO CÁO LẠI KẾT QUẢ NHÉ
Tạo sự bất ngờ, gây hứng thú cho người đọc vì việc vẽ chiếc lá có ý nghĩa rất lớn đối với cuộc đời nhân vật chính.
- Tạo sự bất ngờ, gây hứng thú cho người đọc.
Tại sao có thể nói chiếc lá cụ vẽ là một kiệt tác ?( dấy lên niếm tin, niềm hi vọng và nghị lực sống cho Giôn-xi)
- Chiếc lá rất giống chiếc lá thật , (cuống lá có màu xanh sẫm, rìa lá hình răng cưa nhuốm màu vàng úa), không ai nhận ra là lá vẽ và đặc biệt hơn chiếc lá đã cứu sống một con người → xứng đáng là một kiệt tác.
Ngoài tài năng nghệ thuật cụ Bơ -men còn vẽ chiếc lá bằng điều gì?
Quả thực chiếc lá cụ Bơ- men vẽ là một kiệt tác, nó giống như thật đến nỗi chính Giôn xi cũng không nhận ra, nó đã cứu sống Giôn xi, là tuyệt tác nghệ thuật của cụ Bơ Men. Ông đã dồn hết tâm lực và tình yêu thương để hoàn thành nó trong một đêm bão lạnh, để rồi ông đã phải trả giá bằng chính cuộc sống của mình.Chiếc lá đã cứu sống Giôn xi
⇒ Chiếc lá đc vẽ bằng t/y thương và bằng chính nghị lực sống của cụ Bơ-men.
Qua đó em hiểu thêm gì về nghệ thuật?
Nghệ thuật chân chính có sức mạnh vô cùng to lớn, nó có thể cứu sống đựơc con người, hướng con người tới những điều tốt đẹp. Đó là nghệ thuật xuất phát từ tình yêu thương, từ trái tim nhân đạo bao la của những nghệ sĩ tài ba.
- Nghệ thuật chân chính có sức mạnh vô cùng to lớn( vì sự sống của con người)
Xiu và Giôn xi có quan hệ với nhau như thế nào?
Khi Giôn -xi ốm nặng và tuyệt vọng Xiu đã làm gì?
Cùng là hoạ sĩ nghèo, có chung sở thích về kiểu áo có tay rộng nên đã thuê chung phòng ở cùng nhau
Xiu và Giôn xi là bạn cùng phòng có chung sở thích.
- Xiu vô cùng lo lắng và chăm sóc Giôn xi rất chu đáo, tận tuỵ .
Xiu đã chăm sóc Giôn-xi như thế nào khi cô muốn đầu hàng bệnh tật?
 Ân cần động viên, lo sợ Giôn- xi không bình phục và tuyệt vọng “ Sợ sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân”...kéo mành một cách chán nản. Năn nỉ dỗ dành:
“Em hãy nghĩ đến chị , nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây?”.Thức suốt đêm, nấu cháo, pha sữa... chăm sóc cho Giôn-xi.
Xiu có biết ý định việc làm của cụ Bơ-men về chiếc lá không?
- Xiu không hề biết ý định của cụ Bơ-men, vì khi Giôn xi yêu cầu cụ kéo mành lên, cụ đã làm theo một cách chán nản, cúi khuôn mặt hốc hác... Chính Xiu cũng ngạc nhiên khi thấy chiếc lá chưa rụng.
Dụng ý nghệ thuật của tác giả khi xây dựng chi tiết này?
- Nếu Xiu biết trước thì truyện sẽ không hay, nhà văn sẽ không thể kể về sự lo lắng rất chân thành của Xiu với bạn và Xiu cũng không có cơ hội bộc lộ tình cảm của mình.
 Qua các chi tiết đó em thấy Xiu là người như thế nào?
⇒ Xiu là người bạn tốt, chân thành. Coi bạn là một phần trong cuộc sống của mình, yêu thương, chu đáo, hết mình lo lắng cho bạn.
Khi bị ốm, Giôn xi có suy nghĩ và hành động như thế nào?
Diễn biến tâm trạng của Giôn-xi:
- Giôn xi tuyệt vọng, chán nản, căng thẳng mất hết hi vọng sống. (Nằm đếm chiếc lá thường xuân và cho rằng khi chiếc lá cuối cùng lìa cành thì cụ cũng ra đi.)- chờ đợi cái chết.
Mỗi buổi sáng thức dậy, Cụ đều yêu cầu Xiu làm gì?
 Đề nghị Xiu kéo mành che cửa sổ lên, chờ đợi chiếc lá cuối cùng lìa cành → đón nhận cái chết đến.
Nhưng khi chiếc lá cuối cùng không rụng xuống sau đêm mưa tuyết,tâm trạng Giôn xi ra sao?
- Cô đã nhận ra ý nghĩa cuộc sống, cô tự giác ăn uống và cô hi vọng được làm công việc mà cô khao khát.
Tâm trạng đó đã ảnh hưởng gì đến sức khoẻ của Giôn xi?
- Sức khoẻ của cô hồi phục nhanh
.
Theo em nguyên nhân sâu xa nào quyết định tâm trạng hồi sinh của Giôn xi? Cụ hiểu ra cần phải đấu tranh để giành lấy sự sống , không được buông xuôi, chính ý chí đó đã giúp cụ giành đươc sự sống tưởng như không còn do căn bệnh hiểm nghèo đem lại.(như chiếc lá kiên cường dũng cảm chống trọi với bão tuyết trái ngược với nghị lực yếu đuối muốn buông xuôi của Giôn-xi)- chiếc lá đã cho Giôn- xi bài học về nghị lực sống- Tình yêu cuộc sống.
 Nhờ sự kiên cường, gan góc của chiếc lá, mà Giôn- xi có đc bài học về nghị lực sống- Tình yêu cuộc sống.
 Cuối cùng tâm trạng của Giôn-xi ra sao? Tìm các chi tiết chứng minh tâm trạng ấy?
⇒ Tâm trạng Giôn- xi đã được hồi sinh, cô muốn sống và vui vẻ trở lại, khiến cho sức khoẻ của cô tiến triển tốt đẹp.
“Em thật là một con bé hư...mình tệ như thế nào”. Xin tí cháo và chút sữa pha rượu vang đỏ.
+ Đưa cho em chiếc gương...ngồi dậy.
+ Hy vọng sẽ được đến vịnh Na-plơ.
Tại sao nhà văn kết thúc truyện bằng lời kể của Xiu mà không để Giôn xi phản ứng gì?
⇒ Nhà văn kết thúc câu chuyện như vậy đủ để cho người đọc xúc cảm, suy nghĩ, tưởng tượng, suy đoán thêm → là cách tạo dư âm cho truyện.
Tìm các chi tiết chứng minh truyện được kết thúc trên hai sự kiện bất ngờ, đối lập tạo hiện tượng đảo ngược tình huống 2 lần?
Nghệ thuật:
- Kết cấu đảo ngược tình huống hai lần trái chiều nhau gây hứng thú, bất ngờ và tạo ấn tượng sâu sắc về sức mạnh của nghệ thuật, sức mạnh của tình yêu thương
(- Lần 1: Sự thay đổi tâm trạng của Giôn xi → Giôn xi tưởng như chết lại sống .
- Lần 2: cụ Bơ- men vẽ chiếc lá cứu được Giôn-xi → cụ đang sống khoẻ mạnh lại chết vì bị viêm phổi.)
III. Tổng kết:
ND: Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình yêu thương giữa những người nghệ sĩ nghèo. Qua đó tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật.
NT: Đảo ngược tình huống truyện → gây bất ngờ và hứng thú cho ng đọc.
* Ghi nhớ: SGK
* Ghi nhớ : SGK/90