Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG
I. Tìm hiểu chung
1. Đọc
- Thể thơ:
- Hoàn cảnh sáng tác:
2. Bố cục:
- Hai câu đầu: Cảnh đêm rằm tháng giêng
- Hai câu cuối: Hình ảnh con người
- Phương thức biểu đạt:
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
Thất ngôn tứ tuyệt
Biểu cảm
Viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1948) .
R?m thỏng giờng
(Nguyờn tiờu)
Phiờn õm:
Kim d? nguyờn tiờu/ nguy?t chớnh viờn,
Xuõn giang/ xuõn thu? / ti?p xuõn thiờn;
Yờn ba thõm x? / d�m quõn s?,
D? bỏn quy lai / nguy?t món thuy?n.
D?ch nghia:
Dờm nay, dờm r?m thỏng giờng, trang dỳng lỳc trũn nh?t
Sụng xuõn, nuu?c xuõn ti?p giỏp v?i tr?i xuõn;
Noi sõu th?m m?t mự khúi súng b�n vi?c quõn,
N?a dờm quay v? trang d?y thuy?n.
D?ch tho:
R?m xuõn l?ng l?ng trang soi
Sụng xuõn nuu?c l?n m�u tr?i thờm xuõn;
Gi?a dũng b�n b?c vi?c quõn,
Khuya v? bỏt ngỏt trang ngõn d?y thuy?n.
Việt Bắc
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản.
1. Hai câu thơ đầu.
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
gợi khung cảnh đêm trăng rằm tháng giêng với không gian cao rộng, bát ngát và tràn đầy sức sống.
 Tâm hồn Bác chan hoà cùng cảnh sắc đất trời, sông nước mùa xuân với một tình yêu tha thiết, nồng nàn.
- Điệp từ “xuân”,
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên
- Phiên âm:
- Dịch thơ:
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản.
1. Hai câu thơ đầu.
2. Hai câu thơ cuối.
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
- Phiên âm:
- Dịch thơ:
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Ẩn dụ: nguyệt mãn thuyền
=> Hình ảnh đẹp, tươi sáng, lãng mạn.
=> Phong thái ung dung, lạc quan tin tưưởng vào tưương lai tưươi sáng của dân tộc.
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
Kim dạ nguyên tiêu
thiên;
nguyệt chính viên,
Xuân
giang
thuỷ
tiếp
xuân
xuân
Trăng
Sông, nước, trời
Tròn đầy, sáng nhất
Tràn ngập sắc xuân
Cảnh sông nước đêm rằm tháng giêng
Không gian cao rộng, bát ngát,
tràn đầy ánh sáng, tràn đầy sắc xuân.
Yên ba thâm xứ
Dạ bán quy lai
đàm quân sự,
nguyệt mãn thuyền.
Con người
Bàn bạc việc quân
Ung dung, lạc quan
Đi trên thuyền chở đầy trăng
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
I. Tìm hiểu chung
Cùng với phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh hiện nay, qua bài thơ này, em học tập được điều gì ở Bác?
II. Tìm hiểu văn bản.
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
I. Tìm hiểu chung.
II. Tìm hiểu văn bản.
III. Tổng kết.
* Ghi nhớ: (Sgk/143)
1. Nghệ thuật:
2. Nội dung:
- Bức tranh trăng trên sông nưước bát ngát, tràn đầy sắc xuân.
- Tâm hồn rộng mở trưước thiên nhiên và phong thái ung dung, lạc quan.
- Biện pháp điệp từ; hình ảnh ẩn dụ, ngôn từ giàu nhạc điệu, gợi cảm.
- Phong cách thơ vừa cổ điển vừa hiện đại
- Kết hợp miêu tả và biểu cảm
Tiết 43 RẰM THÁNG GIÊNG (Hồ Chí Minh)
(Thảo luận nhóm).
Hãy nêu những điểm giống nhau về nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng?
BT 1:
Cảm nhận về vẻ đẹp trong tâm hôn Bác qua hai bài thơ: “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” ?
BT 2:
BT 1:
* Nội dung:
-Cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc huyền ảo, tràn đầy sức sống.
* Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Sử dụng hiệu quả biện pháp điệp từ.
-Ngôn từ bình dị, gợi cảm
Vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại.
-Thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu nưước và phong thái ung dung, lạc quan.
Gợi ý
Hãy nêu những điểm giống nhau về nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng?
Vẻ đẹp trong tâm hồn Bác qua hai bài thơ :
- Tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư chất cốt cách nghệ sĩ tuyệt vời.
- Lòng yêu nước thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì nước vì dân.
- Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến.
- Niềm lạc quan cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.
- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con người Hồ Chí Minh.
Cảm nhận về vẻ đẹp trong tâm hôn Bác qua hai bài thơ: “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng”?
BT 2:
Gợi ý
- Bút pháp cổ điển, hiện đại.
- Phong thái ung dung.
- Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ.
Hướng dẫn
* Học thuộc lòng 2 bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” . Trình bày cảm nhận về 2 bài thơ.
- Tìm đọc, sưu tầm các bài thơ, câu thơ về trăng của Bác.
- Đọc các TLTK liên quan, liên hệ thực tế bản thân.
* Chuẩn bị bài: Thành ngữ. (Đọc kĩ nội dung SGK, sưu tầm 10 câu mà em cho là thành ngữ, tìm hiểu các truyện đã học, đọc thêm có sử dụng thành ngữ)