UBND HUYỆN THÁP MƯỜI
TRƯỜNG THCS TRƯỜNG XUÂN
GIÁO VIÊN: NGÔ THỊ PHỤNG
TRƯỜNG THCS TRƯỜNG XUÂN
Tuần 13
Tiết 25
BÀI 25:
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP-
NAM CHÂM ĐIỆN
Bước 1: Đóng công tắc, cho dòng điện chạy qua ống dây.
Bước 2: Đặt lõi sắt non hoặc lõi thép vào trong lòng ống dây. Đóng công tắc, cho dòng điện chạy qua ống dây.
Hình 25.1 a
Hình 25.1 b
Quan sát góc lệch của kim nam châm so với phương ban đầu.
Quan sát góc lệch của kim nam châm so với khi không có lõi sắt (thép)
+
-
Quan sát góc lệch của kim nam châm so với phương ban đầu.
Quan sát góc lệch của kim nam châm so với khi không có lõi sắt (thép)
+
-
Hình 25.1 a
Hình 25.1 b
- Khi không có lõi sắt non ở trong lòng ống dây thì kim nam châm bị lệch ít so với phương ban đầu.
- Khi có lõi sắt non ở trong lòng ống dây thì kim nam châm bị lệch nhiều hơn so với khi không có lõi sắt (thép)
Hoạt động nhóm trong 4 phút để hoàn thành thí nghiệm và hoàn thành phiếu học tập số 1
Bố trí thí nghiệm như hình 25.2
- Bước 1: Bố trí thí nghiệm theo hình, bật công tắc cho dòng điện qua ống dây để hút đinh sắt.
- Bước 2: Ngắt công tắc và quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh sắt.
Bố trí thí nghiệm như hình 25.2
- Bước 3: Thay ống dây có lõi sắt non bằng ống dây có lõi thép. Làm thí nghiệm tương tự.
- Bước 4: Ngắt công tắc và quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh sắt.
Mục đích: Nhận xét tác dụng từ của ống dây trong 2 trường hợp khi ngắt công tắc
Khi ngắt dòng điện qua ống dây thì lõi sắt non mất hết từ tính, còn lõi thép vẫn giữ được từ tính
Cá nhân hoàn thành phiếu học tập số 2.
Cá nhân ghi tên vào phiếu và giữ để làm nội dung bài học.
C1: Nhận xét về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây
- Lõi sắt non hoặc lõi thép làm………tác dụng từ của ống dây vì khi đặt trong từ trường thì lõi sắt, thép bị …………...và trở thành một nam châm nữa.
- Không những sắt, thép mà các vật liệu từ như niken, côban… đặt trong ………………..cũng bị nhiễm từ.
- Vì khi ngắt điện, sắt non mất hết ………….còn thép thì vẫn giữ được từ tính nên người ta dùng sắt non để chế tạo nam châm điện, còn thép để chế tạo nam châm vĩnh cửu.
tăng
nhiễm từ
từ tính
từ trường
Cấu tạo của nam châm điện: Nam châm điện gồm một ........................ bên trong có lõi sắt non. Lõi sắt non có vai trò làm tăng .................... của nam châm.
Hoạt động của nam châm điện: Khi dòng điện chạy qua ống dây, thì ống dây trở thành một ...................., đồng thời lõi sắt non bị nhiễm từ và trở thành nam châm nữa. Khi ngắt điện thì lõi sắt non mất ............. và nam châm điện ngừng hoạt động.
ống dây dẫn
tác dụng từ
nam châm
từ tính
C2. Quan sát và chỉ ra các bộ phận của nam châm điện mô tả trên hình 25.3. Cho biết ý nghĩa của các con số khác nhau ghi trên ống dây.
Gồm có: 1A 22
0, 1000,1500
* Có thể làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật, bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây (kí hiệu là n)
C2: Các con số khác nhau ghi trên ống dây cho biết:
+ Ống dây được sử dụng với dòng điện có cường độ 1A, điện trở 22.
+ Ống dây có thể được sử dụng với những số vòng dây khác nhau, tùy theo cách chọn để nối hai đầu ống dây với nguồn điện
C3: So sánh các nam châm điện: a và b; c và d; b,d và e nam châm nào mạnh hơn?
I = 1A
n = 250
I = 1A
n = 500
I = 1A
n = 300
I = 1A
n = 500
I = 2A
n = 300
I = 2A
n = 300
I = 2A
n = 750
a)
b)
c)
d)
b)
d)
e)
Nam châm b mạnh hơn
Nam e mạnh hơn
Nam châm d mạnh hơn
Vì khi chạm vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo đã bị nhiễm từ và trở thành một nam châm. Mặc khác, kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa, nó vẫn giữ được từ tính lâu dài.
C4: Khi chạm mũi chiếc kéo vào đầu thanh nam châm thì sau đó mũi kéo hút được các vụn sắt? Giải thích vì sao?
Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây của nam châm.
C6: Nam châm điện có lợi ích gì hơn nam châm vĩnh cửu?
C5: Muốn nam châm điện mất hết từ tính thì phải làm gì?
Lợi thế của nam châm điện :
- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây.
- Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.
- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm điện bằng cách đổi chiều dòng điện qua ống dây.
Cách chế tạo một nam châm điện đơn giản
Bước 1: Dùng dây dẫn có vỏ bọc cách điện quấn quanh một chiếc đinh sắt.
Vậy: ta đã có 1 nam châm điện đơn giản và có thể hút được sắt, thép.
Bước 2: Mắc hai đầu dây dẫn vào hai cực của một quả pin.