NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
NGỮ VĂN- LỚP 9B
Giáo viên: Ngô Thị Phương Thảo
HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC : 2016- 2017
KIỂM TRA BÀI CŨ

Đọc thuộc lòng ba câu thơ cuối trong bài thơ “Đồng Chí” (Chính Hữu). Nêu cảm nhận của em về câu thơ cuối cùng?
“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo”
Ánh Trăng

Nguyễn Duy
Tiết 61 - Văn bản
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Nguyễn Duy sinh năm 1948 quê ở Thanh Hoá.
Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Em biết gì về tác giả Nguyễn Duy?
NGUYỄN DUY VÀ CÁC TÁC PHẨM CỦA ÔNG
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Nguyễn Duy sinh năm 1948 quê ở Thanh Hoá.
Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
2. Tác phẩm
- Sáng tác năm 1978.
Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
I. Tìm hiểu chung
3. Đọc
1. Tác giả
2. Tác phẩm
* Hướng dẫn đọc:
- Ba khổ đầu: giọng kể - nhịp thơ
bình thường.
- Khổ thứ tư: giọng đột ngột cất
cao, ngỡ ngàng.
- Khổ 5-6: giọng thơ thiết tha, trầm
lắng cùng cảm xúc suy tư, lặng lẽ.
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường


Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn - đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)


Buyn-đinh
I. Tìm hiểu chung
3. Đọc
1. Tác giả
2. Tác phẩm
Bài thơ được làm theo thể thơ gì?
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
4. Thể thơ:
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường


Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn - đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)


I. Tìm hiểu chung
3. Đọc
5. Bố cục:
1. Tác giả
2. Tác phẩm
Bài thơ được chia làm mấy phần? Nêu nội dung từng phần?
3 phần
* Bố cục: 3 phần
Khổ 1 - 2 : Cảm nghĩ về vầng trăng trong quá khứ.
Khổ 3 - 4: Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại.
- Khổ 5 - 6: Cảm xúc và suy ngẫm của nhà thơ.
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
4. Thể thơ:
5 chữ


I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
+ Hồi nhỏ: sống với đồng, sông, bể
+ Hồi chiến tranh: ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Quá khứ mà tác giả muốn nói đến là những khoảng thời gian nào trong cuộc đời?
Vầng trăng có mối quan hệ với con người như thế nào?
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
đồng
sông
bể
rừng
vầng trăng thành tri kỉ
tri kỉ
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì qua bốn câu thơ đầu?
-> Điệp ngữ, nhân hoá, liệt kê.
=> Sống gần gũi, chan hòa với thiên nhiên.
Bốn câu thơ đầu giúp em hình dung cuộc sống nhà thơ trong quá khứ như thế nào?


I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
đồng
sông
bể
rừng
vầng trăng thành tri kỉ
tri kỉ
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
“Trần trụi….
… cái vầng trăng tình nghĩa”
Hãy chỉ ra những nét nghệ thuật độc đáo qua khổ thơ trên.
tình nghĩa
Trong quá khứ, tình cảm của con người với trăng như thế nào qua hai khổ thơ đầu?
->Trăng và người là đôi bạn tri kỉ,
gắn bó, tình nghĩa, thủy chung.
Trăng có ý nghĩa biểu tượng gì?
=> Trăng là biểu tượng của quá khứ nghĩa tình.
tình nghĩa
Vì sao trong quá khứ, trăng lại là bạn tri kỉ, tình nghĩa của con người?
Em hiểu gì về nội dung hai câu thơ “Trần trụi với thiên nhiên
Hồn nhiên như cây cỏ”?
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
2. Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại
Hình ảnh vầng trăng hiện tại gắn liền với cuộc sống của tác giả ở đâu?
- Hoà bình ở thành phố
Cuộc sống ở thành phố có những gì thay đổi?
+ quen ánh điện, cửa gương
+ vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Mối quan hệ của con người với trăng lúc này như thế nào?
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường

người dưng
Trong khổ thơ này, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
=> Thái độ thờ ơ, lạnh nhạt -> Trăng như người bạn bị lãng quên.
Thái độ của con người đối với trăng có điều gì thay đổi?
-> So sánh, nhân hoá.
Vì sao con người lại có sự thay đổi như vậy?
I. Tìm hiểu chung

Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn- đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
vội
đột ngột
Thình lình
vầng trăng tròn
đèn điện tắt
Ở thành phố con người nhớ đến trăng trong khoảnh khắc nào?
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
2. Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại
+ phòng tối om
+ vội bật tung cửa sổ
- Hoà bình ở thành phố
- Thành phố lúc mất điện
=> Đột ngột gặp lại “cố nhân”, “vầng trăng” bất ngờ xuất hiện gợi bao kỉ niệm nghĩa tình.
Các từ: “thình lình”, “vội”, “bật tung” giúp em hình dung con người khi mất điện như thế nào?
Khi bật tung cửa sổ, tác giả bắt gặp hình ảnh gì?
bật tung
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Em có nhận xét gì về những từ ngữ mà tác giả đã sử dụng?
-> Sử dụng những động từ mạnh.
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
2. Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại
3. Cảm xúc và suy ngẫm của nhà thơ
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
có cái gì rưng rưng
Rưng rưng ->Xúc động, nghẹn ngào
-> Nhân hoá, so sánh, điệp ngữ.
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Tác giả đã sử dụng những biện
pháp nghệ thuật gì?
Chi tiết nào cho thấy sự thay đổi cảm xúc của tác giả khi nhìn thấy
vầng trăng?
đồng
bể
sông
rừng
mặt
=> Nhấn mạnh, khắc sâu những hình
ảnh trong quá khứ.
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ
2. Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại
“Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.”
3. Cảm xúc và suy ngẫm của nhà thơ
Trăng cứ tròn vành vạnh
im phăng phắc
giật mình
=> Nhắc nhở mọi người sống có tình có nghĩa, trước sau như một -> đạo lí “Uống nước nhớ nguồn”.
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Hình ảnh ánh trăng tròn và
im phăng phắc có ý nghĩa gì?
- im phăng phắc : nghiêm khắc nhắc nhở…
- giật mình -> thức tỉnh, ăn năn, tự hoàn
thiện mình.
- tròn vành vạnh: quá khứ đẹp đẽ, vẹn nguyên, không phai mờ.
Vì sao tác giả lại giật mình?
Tác giả muốn nhắc nhở chúng
ta điều gì qua bài thơ này?
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
Mình về thành thị xa xôi
Nhà cao còn nhớ núi đồi nữa chăng
Phố đông còn nhớ bản làng
Sáng đèn còn nhớ mảnh trăng giữa rừng?

(Việt Bắc – Tố Hữu)
So sánh sự khác nhau về hình tượng ánh trăng
trong bài thơ ”Đồng Chí” (Chính Hữu) và
“Ánh trăng” (Nguyễn Duy)?
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Em có nhận xét gì về giọng điệu và kết cấu của bài thơ?
Kết hợp giữa tự sự và trữ tình.
Giọng tâm tình, thể thơ năm chữ.
Sử dụng hình ảnh thơ có nhiều tầng ý nghĩa (vầng trăng)
2. Nội dung
Nêu nội dung bài thơ.
- Bài thơ nhắc nhở mọi người sống ân nghĩa thuỷ chung - đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Tiết 61 Văn bản ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
* Ghi nhớ: (SGK/156)
TRĂNG
NGƯỜI
Tự nhắc nhở mình và củng cố người đọc thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”
Dặn dò
1. Học thuộc bài thơ
2. Chuẩn bị bài: Tổng kết về từ vựng (luyện tập tổng hợp)
+ Đọc các bài tập SGK
+ Trả lời các câu hỏi ở cuối mỗi bài