Chào các em
C�u 1. C�c s? nguy�n t? nh? hon 10 l�:
2; 3; 5; 7
KIỂM TRA BÀI CŨ
C�u 2. S? cĩ u?c nguy�n t? kh�c 2 v� 5 l�:
Cả 3 đáp án trên
C�u 3. S? th?p ph�n l�:
3,7
Thế nào là số hữu tỉ?
Số 0, 323232… có phải là số hữu tỉ không?
Tiết 12:§9.Số thập phân hữu hạn.
Số thập phân vô hạn tuần hoàn
?
1. Số thập phân hữu hạn. Số thập phân vô hạn tuần hoàn:
Ví dụ 1: Viết các phân số dưới dạng số thập phân.
3
20
37
25
;
Giải
3
20
= 0,15
37
25
= 1,48
Các số như 0,15; 1,48 được gọi là số thập phân hữu hạn.
Ví dụ 2: Viết phân số dưới dạng số thập phân.
5
12
Giải
5
12
= 0,4166…
= 0,41(6)
Số 0,41(6) là 1 số thập phân vô hạn tuần hoàn có chu kỳ là 6.
1. Số thập phân hữu hạn. Số thập phân vô hạn tuần hoàn:
Số 0,323232.....=
0,(32)
Là 1 số thập phân vô hạn
tuần hoàn có chu kỳ là 32.
Viết các phân số dưới dạng số thập phân và chỉ ra chu kì của nó.
1
9
-17
11
;
Giải
1
9
= 0,111…
= 0,(1)
Số 0,(1) là một số thập phân vô hạn tuần hoàn có chu kỳ là 1
-17
11
= - 1,5454…
= - 1,(54)
Số -1,(54) là một số thập phân vô hạn tuần hoàn có chu kỳ là 54
1. Số thập phân hữu hạn. Số thập phân vô hạn tuần hoàn:
3
20
37
25
5
12
3
22.5
=
= 0,15
37
52
=
= 1,48
5
22.3
=
= 0,41(6)
-7
50
-7
2.52
=
= -0,14
1
9
7
32
=
= 0,(1)
-17
11
= - 1,(54)
Nếu một phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu không có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn.
Nếu một phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn.
Nếu một phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu không có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn.
Nếu một phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn.
2. Nhận xét:
Ví dụ 1: Phân số viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn không? Vì sao?
- 6
75
Phân số viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn vì:
- 6
75
+ là phân số tối giản.
- 6
75
+ Mẫu 25 = 52 không có ước nguyên tố khác 2 và 5.
Ta có
- 6
75
-2
25
=
= -0,08
- 2
25
=
Ví dụ 2: Phân số viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn không? Vì sao?
7
30

Phân số viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn vì:
7
30
+ là phân số tối giản.
7
30
+ Mẫu 30 = 2.3.5 có ước nguyên tố khác 2 và 5.
7
30
= 0,2333…
Ta có
= 0,2(3)
?
Trong các phân số sau đây phân số nào viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn, phân số nào viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuân hoàn? Viết dạng thập phân của các phân số đó.
1
4
-5
6
13
50
-17
125
11
45
7
14
;
;
;
;
;
Giải
Các phân số viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn là:
1
4
13
50
-17
125
7
14
1
2
;
;
;
=
Các phân số viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn là:
-5
6
11
45
;
Dạng thập phân của các phân số:
1
4
0,25
13
50
0,26
-17
125
-0,136
7
14
0,5
1
2
=
-5
6
-0,8(3)
11
45
0,2(4)
=
=
=
=
=
=
Mỗi số thập phân vô hạn tuần hoàn đều là 1 số hữu tỉ.
Ví dụ:
Nhận xét
 

Mỗi số hữu tỉ được biểu diễn bởi một số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn. Ngược lại, mỗi số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn biểu diễn một số hữu tỉ.
Ví dụ
 
 
Công thức
Số 0, 323232… có phải là số hữu tỉ không?
Vận dụng công thức để viết số 0,323232….. Thành số hữu tỉ
 
 
Ta có
Nhận biết một phân số viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn:
Viết phân số dưới dạng phân số tối giản với mẫu dương.
Phân tích mẫu dương đó ra thừa số nguyên tố
+ Nếu mẫu này không có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dạng số thập phân hữu hạn.
+ Nếu mẫu có ước nguyên tố khác 2 và 5 thì phân số đó viết được dưới dạng số thập phận vô hạn tuần hoàn.
Bài tập 65: Giải thích vì sao các phân số sau viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn rồi viết chúng dưới dạng đó:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mẫu 20 = 22.5 có ước nguyên tố là 2 và 5.
 
 
Mẫu 125 = 53 chỉ có ước nguyên tố là 5.
 
 
Bài tập 66: Giải thích vì sao các phân số sau viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn rồi viết chúng dưới dạng đó:
 
 
 
Mẫu 6 = 2.3 có ước nguyên tố là 3(khác 2 và 5)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
Học bài theo sgk.
Làm bài tập phần Luyện tập.
Chuẩn bị cho tiết sau “ Luyện tập”
Chào tạm biệt các em