LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH
Câu 1: Chọn từ thích hợp (1)chia tách/chia nhỏ; (2) đối chiếu/đối ứng điền vào chỗ trống hai khái niệm sau:
- Thao tác lập luận phân tích là ……(1)………đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét nội dung, hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên ngoài của chúng, rồi khái quát, phát hiện ra bản chất của đối tượng.
- Thao tác lập luận so sánh là một thao tác lập luận nhằm …(2)………..hai hay nhiều sự vật, đối tượng hoặc là các mặt của một sự vật để chỉ ra những nét giống nhau hay khác nhau, từ đó thấy được giá trị của từng sự vật hoặc một sự vật mà mình quan tâm.
(1)chia tách
(2) đối chiếu
BÀI TẬP 1. (SGK. TRANG 120)
Chớ tự kiêu tự đại. Tự kiêu tự đại là khờ dại. Vì mình hay, còn nhiều người hay hơn mình. Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình. Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ. Sông to, bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu. Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp, nhỏ. Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa.
(Hồ Chí Minh, Cần kiệm liêm chính)

Ch? d? c?a do?n van l� phờ phỏn v� ch? ra tỏc h?i c?a can b?nh t? kiờu t? d?i.
Đoạn văn sử dụng những thao tác lập luận nào?
Câu văn sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh
Đoạn văn sử dụng hai thao tác lập luận phân tích và so sánh
Nhóm 2
Chỉ ra thao tác lập luận so sánh trong đoạn văn?
Nhóm 1
Chỉ ra thao tác phân tích trong đoạn văn?
TTLL phân tích:
Luận điểm chính: Chớ tự kiêu tự đại
Lí do không nên tự kiêu tự đại: “tự kiêu tự đại là khờ dại” và “tự kiêu tự đại là thoái bộ”...
TTLL so sánh:
“mình hay” >< “nhiều người hay hơn mình”.
“sông to bể rộng” >< “cái chén nhỏ, cái đĩa cạn”.
“độ lượng của nó rộng và sâu” >< “độ lượng của nó hẹp và nhỏ”
=> Đó là so sánh tương phản.
“người tự kiêu tự mãn” = “cái chén, cái đĩa cạn”
=> Đó là so sánh tương đồng.
Nhận xét về cách kết hợp 2 thao tác:
Thao tác LL phân tích giữ vai trò chủ đạo, thao tác LL so sánh có vai trò hỗ trợ để việc phân tích được rõ ràng hơn.
Hai thao tác được kết hợp với nhau một cách hài hòa, lô gíc và khéo léo...
Nhận xét vai trò, tác dụng của việc vận dụng 2 thao tác:
Làm cho vấn đề đưa ra bàn luận trở nên sinh động, rõ ràng, dễ hiểu có khả năng lôi cuốn và thuyết phục người đọc.
Chắc chắn với cách lập luận đó, qua văn bản này, người đọc sẽ ý thức hơn về lòng khiêm tốn và thói tự kiêu tự đại...
Kết luận:
1. Vận dụng kết hợp các thao tác lập luận giúp luận điểm sáng tỏ, rõ ràng, có sức thuyết phục cao.
2. Cách kết hợp các thao tác lập luận
- Các thao tác lập luận (phân tích, so sánh) có thể kết hợp với nhau trong bài văn hoặc đoạn văn.
- Trong đó một thao tác lập luận đóng vai trò chủ đạo, các thao tác còn lại đóng vai trò bổ trợ giúp thao tác chính phát huy hết tác dụng và khả năng diễn đạt.
- Việc xác định thao tác lập luận chủ đạo hay hỗ trợ phải xuất phát từ mục đích nghị luận của người viết (không nên xem nhẹ thao tác bổ trợ)
Mục a.
Vẻ đẹp bài thơ Thương vợ (vấn đề nghị luận)
01. Xác định chủ đề bài văn:
+Xác định vị trí luận điểm để kết nối với luận điểm trước và chuẩn bị cho luận điểm sau.
+ Viết câu chuyển ý đảm bảo tính liên kết, liền mạch với các đoạn văn trước.
Chọn luận điểm viết đoạn văn
+ Vẻ đẹp về nội dung
+ Vẻ đẹp về nghệ thuật
Hệ thống luận điểm:
Các gợi ý của Mục a giúp người viết:
- Đảm bảo đủ ý
- Đảm bảo nhất quán chủ đề, liên kết chặt chẽ về hình thức
Kết luận:
Bài tập 2 (Sgk, tr121):
* Mục b, bài tập 2 (Sgk, tr121): Kĩ năng xây dựng hệ thống luận cứ, xác định các thao tác lập luận (chủ đạo/hỗ trợ)
Mục b
Luận điểm
Ngôn ngữ giản dị giàu sức biểu cảm.
Xác định thao tác lập luận
Hệ thống luận cứ
Vẻ đẹp ngôn ngữ thơ
của Tú Xương.
Chi tiết, hình ảnh thơ hàm súc, chắt lọc có sức khái quát cao
Thao tác lập luận hỗ trợ: So sánh ngôn ngữ thơ Tú Xương với ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương

Chất trữ tình kết hợp cái nôm na bình dân


Thao tác lập luận chủ đạo: Phân tích các sắc thái trong ngôn ngữ của Tú Xương


Học sinh thực hành viết đoạn văn
* Mục c, bài tập 2 (Sgk, tr121). Thực hành viết đoạn văn bàn về vẻ đẹp ngôn ngữ thơ Tú Xương trong bài thơ Thương vợ có vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích và so sánh.
Mục C:
Đoạn văn tham khảo.
“Thương vợ” không chỉ là tiếng lòng mặn xót, đằm sâu của người chồng suốt đời thua thiệt, suốt đời hỏng thi dành tri ân vợ mà còn là thi phẩm xuất sắc ngời sáng vẻ đẹp ngôn ngữ thơ Tú Xương.(1) Ngôn ngữ trong bài thơ giản dị giàu sức biểu cảm.(2) Mỗi chữ cất lên lại là một cung bậc khác nhau của cảm xúc, chữ nào cũng sắc nét, chữ nào cũng đượm tình.(3) Các chi tiết, hình ảnh trong bài thơ hàm súc, chắt lọc có sức khái quát sâu sắc về cuộc đời, số phận của người phụ nữ Việt Nam xưa.(4) Thương vợ còn là bài thơ trữ tình đặc sắc của Tú Xương.(5) Bài thơ có được sự tự nhiên trong giọng điệu, sự chân thành trong cảm xúc, không cầu kì gọt giũa, chỉ như một lời thủ thỉ tâm tình nên có sức truyền cảm vô cùng mạnh mẽ.(6) Điều đó đã tạo nên chất trữ tình kết hợp nhuần nhuyễn với cái nôm na đời thường trong ngôn ngữ thơ Tú Xương.(7)
>
<
Và đưa Tú Xương sánh ngang với nữ sĩ Hồ Xuân Hương trong vườn thơ ca chữ Nôm dân tộc.(8) Nếu Hồ Xuân Hương được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm thì Tú Xương cũng rất xứng đáng với ngôi vị ông hoàng thơ Nôm.(9) Bởi thơ Tú Xương và Hồ Xuân Hương đều sử dụng lối thơ ngắn gọn, súc tích nhưng ngôn ngữ lại hết sức bình dân, giản dị như lời ăn tiếng nói hàng ngày.(10) Cả hai tác giả đều là những nhà thơ, người thơ có nhiều công đức trong cuộc trường kì xây dựng ngôn ngữ dân tộc, làm cho tiếng ta ngày càng giàu đẹp hơn .
>
<
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Yêu cầu: Đọc và chọn đáp án đúng các câu hỏi sau:
Câu 1. Viết một đoạn văn/bài văn hay, giàu sức thuyết phục người viết nên…
a. Sử dụng một thao tác lập luận duy nhất.
b.Vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận.
c. Vận dụng hai thao tác lập luận
d. Vận dụng tối đa các thao tác lập luận
Câu 2. Dựa vào yếu tố nào để xác định thao tác lập luận chủ đạo, thao tác lập luận hỗ trợ
a. Mục đích nghị luận của người viết
b. Nội dung đoạn văn
c. Hình thức đoạn văn
d. Cả b,c.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Yêu cầu: Đọc và chọn đáp án đúng các câu hỏi sau:
Câu 3. Việc vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích và so sánh nên sử dụng ở phần nào của bài văn?
a. Đoạn mở bài
b. Đoạn văn khái quát chung phần đầu thân bài.
c. Đoạn văn bàn luận, mở rộng, nâng cao.
d. Đoạn kết bài.
THANKS
SEE YOU AGAIN