CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY
QUA ĐÈO NGANG
Văn bản:
(Bà Huyện Thanh Quan)
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
? Trỡnh b�y nh?ng hi?u bi?t c?a em v? B� Huy?n Thanh Quan?
Tên thật là Nguyễn Thị Hinh (1805-1848).
Quê ở làng Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội)
Là nữ sĩ tài danh sống ở tk XIX
Hiện còn để lại 6 bài thơ Nôm Đường luật, trong đó có bài thơ: “Qua Đèo Ngang”.

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan
? Hóy cho bi?t ho�n c?nh sỏng tỏc c?a b�i tho?
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác: trên đường từ Bắc Hà vào kinh đô Huế nhận chức.
b.Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.
c. Phương thức biểu đạt: biểu cảm

? B�i tho s? d?ng phuong th?c bi?u d?t chớnh n�o?
? B�i tho du?c vi?t theo th? tho n�o?
Đèo Ngang
- Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình.
- Là địa danh nổi tiếng trên đất nước ta.
Một số hình ảnh ĐÈO NGANG
HOÀNH SƠN QUAN
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh: sáng tác trên đường từ Bắc Hà vào kinh đô Huế nhận chức.
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm
- Bố cục: 4 phần

? B�i tho cú th? chia b? c?c l�m m?y ph�n?
Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.


Kết
Đề
Thực

Luận
tà
hoa
gia
nhà
ta.
Lom khom dưới núi,
Lác đác bên sông,
tiều vài chú
chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng,
Thương nhà mỏi miệng,
con quốc quốc
cái gia gia
- Đề: Cái nhìn chung về cảnh vật Đèo Ngang
- Thực: Cuộc sống con người ở Đèo Ngang
- Luận: Tâm trạng của tác giả
- Kết: Nỗi cô đơn đến tột cùng của tác giả
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản
I. Tìm hiểu chung:
II.Tìm hiểu văn bản:
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
? Em hóy d?c di?n c?m b�i tho?
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
“Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.”
? C?nh tu?ng Dốo Ngang du?c miờu t? ? th?i di?m n�o trong ng�y?
? Búng x? t� g?i m?t khụng gian nhu th? n�o? Tỏc gi? b?c l? tõm tr?ng gỡ?
Không gian: Đèo Ngang
> Mênh mông, rộng lớn của cảnh vật
- Thời gian: bóng xế tà
-> Gợi nỗi buồn, cô đơn, sự trống vắng
?D?a di?m du?c núi t?i trong b�i tho l� ? dõu? D?a di?m ?y g?i ra m?t khụng gian nhu th? n�o?
? Bức tranh thiên nhiên Đèo Ngang được miêu tả qua những hình ảnh nào?
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
- Cảnh vật: cỏ cây, đá, lá, hoa
? T? " chen" thu?c t? lo?i gỡ? Nú cú tỏc d?ng gỡ ? dõy v?i nghia nhu th? n�o?
? Tỏc gi? s? d?ng bi?n phỏp ngh? thu?t n�o ? 2 cõu d??
? Em hỡnh dung du?c c?nh tu?ng Dốo Ngang ? hai cõu d? nhu th? n�o?
Nét tả thực, gợi cảnh tượng
thiên nhiên rậm rạp, ngút ngàn, hoang sơ, vắng vẻ, gợi buồn.
-> Liệt kê, điệp từ, cách gieo vần độc đáo, điệp âm
? Bi?n phỏp ngh? thu?t n�o du?c s? d?ng ? dõy?
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
?Bức tranh Đèo Ngang trong hai câu thơ thực có thêm nét gì mới?


























?
2. Hai câu thực:
“Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
? Hai t? "lom khom" v� "lỏc dỏc" thu?c t? lo?i n�o?
“ lom khom”, “ lác đác”-> từ láy gợi hình
vài, mấy -> lượng từ?
-> sự nhỏ bé, thưa thớt, ít ỏi
- Đảo trật tự cú pháp (VN-CN), phép đối -> nhấn mạnh
? N?u nhu ? hai cõu tho d?, di?m nhỡn c?a tỏc gi? l� cỏi nhỡn c?n c?nh, thỡ d?n hai cõu tho th?c thỡ di?m nhỡn c?a tỏc gi? cú s?u thay d?i nhu th? n�o?
 Sự sống con người đã xuất hiện nhưng còn thưa thớt, vắng vẻ, khiến cảnh càng thêm đìu hiu, cô quạnh
? Em cú nh?n xột gỡ v? c?u trỳc c?a hai cõu tho n�y?
? Hai cõu th?c dó t? v? s? s?ng c?a con ngu?i ? Dốo Ngang, dú l� s? s?ng nhu th? n�o?
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
? Trong bu?i chi?u t� hoang v?ng, nh� tho dó nghe th?y õm thanh gỡ?
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
“Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Vậy theo em, tiếng chim quốc quốc và đa đa kêu trên đèo vắng lúc chiều tà gợi cảm giác gì?
? Em hi?u gỡ v? hai lo?i chim cu?c cu?c v� gia gia?
Âm thanh của con “quốc quốc”
và cái“gia gia”
- Lấy động tả tĩnh, gợi sự triền miên, khắc khoải, da diết.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
“Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
?Nh� tho dó mu?n ti?ng chim d? b�y t? lũng mỡnh. V?y dú cỏch bi?u c?m n�o?
? Hai cõu tho lu?n cũn s? d?ng phộp d?i, em hóy ch? ra phộp d?i v� tỏc d?ng c?a nú?
? Nh?ng bi?n phỏp NT trờn dó gúp ph?n b?c l? tr?ng thỏi c?m xỳc gỡ c?a nh� tho?
- Chơi chữ đồng âm, đối, phép đảo ->
-> Nhấn mạnh nỗi lòng của
tác giả
Bộc lộ rõ trạng thái cảm xúc nhớ nước thương nhà,
hoài cổ da diết.
? Hai cõu lu?n tỏc gi? s? d?ng bi?n phỏp ngh? thu?t n�o?
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
? Cõu trờn t? c?nh gỡ?
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
4. Hai câu kết:
“Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
? Theo em hai cõu cu?i di?n t? du?c tõm tr?ng gỡ c?a nh� tho?
? Hai cõu k?t tỏc gi? s? d?ng ngh? thu?t n�o? Ngh? thu?t dú th? hi?n tõm tr?ng gỡ c?a tỏc gi??
Hình ảnh đối lập: trời, non, nước >< ta với ta ->gợi một không gian bao la, rộng lớn >< con người nhỏ bé, cô đơn
- Ta với ta: sự cô đơn tuyệt đối của nhà thơ
 Diễn tả tâm trạng cô đơn, lẻ loi một mình đối diện với chính mình giữa thiên nhiên bao la, rộng lớn.
? C?nh tr?i, non nu?c g?i cho ta ?n tu?ng v? m?t khụng gian nhu th? n�o?
? Cõu du?i t? gỡ?
? Tỡnh riờng l� gỡ?
? Tại sao tác giả dùng từ “ mảnh”?
? " Ta v?i ta" ch? ai v?i ai? Nú thu?c t? lo?i gỡ?
1. Nghệ thuật:
Sử dụng thể thơ Đường luật thất ngôn bát cú với bút pháp tả cảnh ngụ tình điêu luyện, trang nhã.
Sáng tạo trong việc sử dụng từ láy, từ đồng âm khác nghĩa gợi hình, gợi cảm.
Sử dụng nghệ thuật đối, đảo ngữ hiệu quả trong việc tả cảnh, tả tình.
III. TỔNG KẾT: (Ghi nhớ SGK)
2. Nội dung:
Bài thơ khắc họa cảnh tượng đèo ngang thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng sự sống con người nhưng còn hoang sơ.
Đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả.
- Nắm nội dung bài học. Hoàn thành các bài tập.
Soạn bài: Bạn đến chơi nhà
Tìm hiểu về tác giả
Tìm hiểu xuất xứ, thể thơ, phương thức biểu đạt, bố cục.
- Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
(Đọc chú thích và trả lời các câu hỏi phần Đọc - hiểu văn bản).
Hướng dẫn về nhà