Hoài Ân – Bình Định
TIÊN HỌC LỄ
HẬU HỌC VĂN
Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
KIỂM TRA BÀI CŨ
SƠ ĐỒ CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH TINH
Tinh hoàn
Testosteron
GnRH
LH
FSH
Em hãy mô tả cơ chế điều hòa sinh tinh ở động vật?
Tiết 49 - Bài 47:
ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
VÀ
I- ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
1. Điều khiển số con
2. Điều khiển giới tính
II- SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
1. Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
2. Các biện pháp tránh thai
GIỚI THIỆU NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH
Hãy kể tên những loài động vật đẻ nhiều con trong
một lứa?
Một số loài đẻ nhiều con trong một lứa
Chó
Heo
Thỏ
Mèo
Hãy kể tên những loài động vật thường đẻ 1 con trong
một lứa?
Một số loài đẻ 1 con trong một lứa
Ngựa
Trâu
Bò
Tăng số con
bằng các biện pháp
điều khiển sinh sản
I- ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT

1- Điều khiển số con
Có thể làm tăng
số con trong
chăn nuôi bằng những biện pháp nào?
a- Sử dụng hoocmon hoặc chất kích thích tổng hợp

+ Lấy dịch chiết chứa hoocmon từ não của loài cá
nào đó  Tiêm cho cá trắm, mè, tra, basa,..để trứng chín hàng loạt.
+ Nặn trứng ra ngoài cho thụ tinh nhân tạo, nở ra hàng loạt cá con



- Ví dụ
b- Nuôi cấy phôi
Ví dụ: Chủ động cấy phôi tạo thành vào tử cung của nhiều con bò cái khác nhau  sinh nhiều con
( Có thể cấy nhiều phôi vào 1 con cái  sinh nhiều con )
1. Chọn bò cho phôi
2. Chọn bò nhận phôi
3. Tiêm kích dục tố gây động dục đồng loạt
4. Gây rụng trứng nhiều
ở bò cho phôi
5. Bò nhận phôi động dục
6. Phối giống bò cho phôi
với đực giống tốt
7. Thu hoạch phôi
8. Cấy phôi cho bò nhận
9. Bò cho phôi trở lại bình thường
chờ chu kì sinh sản tiếp theo
10. Bò nhận phôi có chửa
11. Đàn con mang tiềm năng di
truyền tốt của bò cho phôi
Quy trình nuôi cấy phôi ở bò
Giả sử:
Nhà bạn có 5 con bò cái được nuôi để sinh sản, điều bạn mong muốn nhất
là gì?
c- Thay đổi các yếu tố môi trường
Ví dụ: Thay đổi thời gian chiếu sáng, làm thay đổi nhịp sinh học để gà có thể đẻ 2 trứng 1 ngày
d- Thụ tinh nhân tạo
Có 2 hình thức thụ tinh nhân tạo:
- Thụ tinh ngoài cơ thể: Ở cá,..
- Thụ tinh trong cơ thể: Ở heo, trâu, bò,..
Hãy quan sát những
hình ảnh sau
Có những hình thức thụ tinh nhân tạo nào?
Thụ tinh nhân tạo có ưu điểm gì so với thụ tinh tự nhiên?
2- Điều khiển giới tính
Hãy kể tên một số biện pháp điều khiển giới tính ở động vật?
- Phương pháp ly tâm tách tinh trùng
- Phương pháp điện ly hoặc điện phân
- Phương pháp sử dụng hoocmon
- Phương pháp thay đổi chế độ ăn uống
- Phương pháp chiếu xạ
Phương pháp thay đổi nhiệt độ,..
Thông tin bổ sung:
- Tinh trùng Y bé, đầu tròn, trọng lượng riêng là 1,0713
Tinh trùng X to, đầu bầu dục, trọng lượng riêng 1,1705
 Do vậy có thể li tâm để tách riêng 2 loại tinh trùng
Thông tin bổ sung:
Cho tinh dịch vào điện trường thì tinh trùng Y bị hút về cực âm, tinh trùng X về cực dương.
Tỷ lệ thành công 80-90%.
Thông tin bổ sung:
- Ví dụ: Nuôi cá rô phi bột bằng 17-metyltestoteron kèm theo vitamin C sẽ tạo ra 90% cá rô phi đực.
Thông tin bổ sung:
- Chiếu tia tử ngoại và thụ tinh nhân tạo có thể tạo nhiều tằm đực hơn
Thông tin bổ sung:
- Một số loài gia cầm và động vật có vú ăn nhiều thức ăn có Protein sau này có thể sinh nhiều con đực hơn
Thông tin bổ sung:
Một số nghiên cứu cho thấy
+ Trứng cá sấu nở ra con đực nếu ấp ở 31,7 độ C đến 34,5 độ C.
+ Trứng cá sấu sẽ nở ra con cái nếu ấp ở dưới 31,7 độ C hoặc cao hơn 34,5 độ C
Theo em có nên chủ động điều khiển giới tính ở người không?
Tại sao phải cấm xác định sớm giới tính của thai nhi
ở người?
Dân số quá đông và không ngừng tăng nhanh có thể dẫn tới những hệ quả không tốt nào?
Một số hệ quả không tốt của sự gia tăng
dân số quá nhanh
 Sự nghèo nàn, lạc hậu, kinh tế - xã hội kém phát triển,…
Phải kìm hãm sự gia tăng dân số

SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH
Làm thế nào để kìm hãm sự gia tăng dân số?
1- Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
Khái niệm: Sinh đẻ có kế hoạch là điều chỉnh về số con, thời điểm sinh con và khoảng cách sinh con cho phù hợp
- Vai trò: Nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội

II- SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
Thông tin bổ sung:
- Số con: Mỗi gia đình chỉ nên dừng lại ở 1 hoặc 2 con
Thời điểm sinh con: Tốt nhất vào khoảng 24 – 29 tuổi
- Khoảng cách giữa 2 lần sinh con: Khoảng 3 – 5 năm
Muốn sinh đẻ có kế hoạch thì phải làm gì?
2- Các biện pháp tránh thai
Hãy kể tên một số biện pháp tránh thai?
1
2
3
4
6
5
- Ngăn không cho tinh trùng gặp trứng
- Ngăn cản không cho trứng chín và rụng
- Không cho trứng đi vào ống dẫn trứng
- Không cho tinh trùng xuất ra ngoài.
- Tránh ngày trứng rụng để tinh trùng không gặp được trứng
- Ngăn không cho hợp tử làm tổ ở tử cung
Sử dụng bao cao su
Dùng thuốc tránh thai
Dụng cụ tử cung
Triệt sản nữ
Triệt sản nam.
Miếng dán ngừa thai
Ngừa thai bằng cách tiêm dưới da
CỦNG CỐ
HẬU QUẢ CỦA NẠO PHÁ THAI
Nạo, hút thai có được coi là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch không?
Vì sao?
Nạo, hút thai
chỉ là biện pháp
tránh đẻ bất đắc dĩ
Nạo, hút thai không phải là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch vì:

1- Nó là biện pháp bất đắc dĩ phải sử dụng

2- Có thể gây nên những hậu quả nghiêm trọng như: Mất máu cấp, viêm nhiễm cơ quan sinh dục, gây vô sinh, thậm chí tử vong
Những người trẻ tuổi nên sử dụng biện pháp tránh thai nào? Vì sao?
Tuổi vị thành niên cần hiểu biết sức khỏe sinh sản để có một tình yêu đẹp!
Câu 1: Điều khiển sinh sản là:
A- Điều khiển số con
B- Điều khiển giới tính
C- Điều khiển Khả năng sống
D- Cả A và B
Câu 2: Sinh đẻ có kế hoạch là
A- Điều chỉnh số con
B- Điều chỉnh số con, thời điểm sinh con.
C- Điều chỉnh số con, thời điểm sinh con và khoảng cách sinh con.
D- Điều chỉnh Khoảng cách sinh con.
Câu 3: Biện pháp nào không được coi là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch
A- Dùng bao cao su
B- Thuốc tránh thai
C- Nạo phá thai
D- Dụng cụ tử cung
Dùng hoocmon kích dục
Cá bố mẹ trưởng thành
Tiêm hoocmon kích dục
Nặn trứng và tinh dịch
Thụ tinh nhân tạo
Hãy mô tả biện pháp này?
THÔNG TIN
Hoocmon dùng để tiêm được lấy từ dịch chiết Não của một loài cá
nào đó!
Theo em loại hoocmon nào có thể làm cho trứng cá phát triển, chín và rụng?
Hoocmon này có thể lấy từ đâu?
Thụ tinh ở cá

Trứng
Thụ tinh ngoài
Tinh hoàn
Cá con
Thụ tinh ở heo
Cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh