TIẾT 3: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ
Chương 1: NGUYÊN TỬ
Nhắc lại kiến thức về Nguyên tử: đã học ở lớp 8.

- Nguyên tử gồm hạt nhân chứa proton và notron, hạt nhân mang điện tích dương (+) và vỏ tạo bởi các electron mạng điện tích âm (-).
Hạt nhân
Vỏ
electron
Trong 1 nguyên tử: số p = số e.
Các eletron luôn chuyển động xung quanh hạt nhân và xếp thành từng lớp.
Tiết 3: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
a. Sự tìm ra electron:
Sơ đồ thí nghiệm của Thomson
phát hiện ra tia âm cực
+
15kv
Anod
Catod
+
-
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I.THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
Sự tìm ra electron:
- Năm 1897, Thomson làm thí nghiệm:
+ Chùm tia âm cực là chùm hạt có khối lượng và chuyển động với vận tốc lớn.
Sơ đồ thí nghiệm của Thomson
phát hiện ra tia âm cực
+
15kv
Anod
Catod
Sơ đồ thí nghiệm của Thomson
phát hiện ra tia âm cực
+
+
15kv
Anod
Catod
Tấm kim loại tích điện làm
thay đổi đường đi của chùm tia
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I.THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
Sự tìm ra electron:
- Năm 1897, Thomson làm thí nghiệm:
+ Chùm tia âm cực là chùm hạt có khối lượng và chuyển động với vận tốc lớn.
+ Chùm tia âm cực là chùm hạt mang điện tích âm. Mỗi hạt trong chùm tia âm cực gọi là electron (kí hiệu :e)
b. Khối lượng và điện tích của electron:
me=9,1094.10-31kg.
qe= -1,602.10-19C = -eo = 1-(đtđv)
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử

Lá vàng mỏng
Màng huỳnh quang
Khe hở
Rađi chứa trong hộp chì phóng ra tia α
Mô hình thí nghiệm khám phá ra hạt nhân nguyên tử
Hình ảnh đường đi các hạt α khi bắn xuyên qua các nguyên tử của lá vàng
 hầu hết các hạt α điều xuyên thẳng qua lá vàng, nhưng có một số ít hạt lệch hướng, 1 số ít bị bật lại phía sau khi gặp lá vàng.
Hạt α
Các nguyên tử của lá vàng
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
a. Sự tìm ra electron:
b. Khối lượng và điện tích của electron:
me=9,1094.10-31kg.
qe= -1,602.10-19C = -eo = 1-(đtđv)
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử:
Năm 1911, Rơ-dơ-pho làm thí nghiệm và phát hiện ra hạt nhân nguyên tử:
+ Nguyên tử có cấu tạo rỗng, hạt nhân có kích thước rất nhỏ so với kích thước toàn nguyên tử.
+ Hạt nhân nguyên tử nằm ở tâm nguyên tử, mang điện tích dương (+) và có khối lượng lớn.
 Hãy quan sát tranh vẽ sau:
- Một số rất ít hạt bị dội ngược trở lại  hạt nhân nguyên tử có khối lượng lớn.
- Đa số các hạt  truyền thẳng  Nguyên tử có cấu tạo rỗng, và hạt nhân có kích thước nhỏ.
- Một số hạt bị lệch  hạt nhân nguyên tử mang điện tích dương.
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử:
3. Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử:
a. Sự tìm ra proton:
Năm 1918, Rơ-dơ-pho đã phát hiện ra hạt proton trong hạt nhân nguyên tử.
mp = 1,6726.10-27kg.
qp = 1,602.10-19 (c) = 1+ (đvđt)
b. Sự tìm ra nơtron:
- Năm 1932, Chat-uých đã phát hiện ra hạt nơtron trong hạt nhân nguyên tử.
mn = 1,6748.10-27kg.
qn = 0
=> Hạt nhân nguyên tử đều tạo nên bởi các hạt proton và nơtron.
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử:
3. Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử:
*** Kết luận: Thành phần cấu tạo của nguyên tử gồm:
Vỏ nguyên tử: gồm các electron chuyển động xung quanh hạt nhân.
Hạt nhân: nằm ở tâm của nguyên tử gồm các hạt proton và nơtron.
Vì notron không mang điện tích nên: số p = số e
Khối lượng của nguyên tử tập trung hầu hết ở hạt nhân, khối lượng của các electron không đáng kể so với khối lượng nguyên tử.
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử:
3. Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử:
II. KÍCH THƯỚC VÀ KHỐI LƯỢNG CỦA NGUYÊN TỬ:
1. Kích thước:
d = 0,1 nm
Kích thước nguyên tử
d = 10-5nm
1nm = 10-9m
1Ao=10-10m
1nm=10Ao
 
 
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
 
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.
I. THÀNH PHẦN CẤU TẠO CỦA NGUYÊN TỬ:
1. Electron:
2. Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử:
3. Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử:
II. KÍCH THƯỚC VÀ KHỐI LƯỢNG CỦA NGUYÊN TỬ:
Kích thước:
2. Khối lượng


Khối lượng nguyên tử
Nguyên tử C
1,6605.10-27kg
BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ.