Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Tháng 6 năm 2001, Huy Cận được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm thế giới
Phong cách: Thơ Huy Cận vừa bám lấy cuộc đời vừa hướng tới những khoảng
xa rộng .... vừa bay bổng lãng mạn lại vừa hiện thực đời thường.
- Huy cận (1919-2005) quê Hà Tĩ̉nh
Là nhà thơ nổi tiếng của phong trào Thơ mới
- Thơ ông sau cách mạng tràn đầy niềm vui,niềm tin cuộc sống
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
2. Tác phẩm
Năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh.
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” được sáng tác trong hoàn cảnh đó, in trong tập “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958).
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
Tìm hiểu chung
1. Tác giả
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
Hồng Gai, 4 – 10 – 1958.
Hát rằng : cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi
Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé.
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.

Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.

Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
3. Đọc – Tìm hiểu chú thích
4. Bố cục:
3 phần :
Phần 1: Hai khổ thơ đầu -> cảnh đoàn thuyền ra khơi
Phần 2: Bốn khổ tiếp theo -> cảnh đánh cá trên biển
Phần 3: khổ cuối -> Cảnh đoàn thuyền trở về
2. Tác phẩm
Tìm hiểu chung
1. Tác giả
3. Đọc – Tìm hiểu chú thích
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
- Thời điểm : Hoàng hôn - mặt trời như đi về với biển cả
- Nghệ thuật : So sánh, nhân hoá, liên tưởng, tưởng tượng độc đáo
Thiên nhiên: Mặt trời như một “hòn lửa” đỏ rực từ từ lặn xuống biển để lại ánh sáng rực rỡ, huy hoàng. Vũ trụ như một ngôi nhà khổng lồ mà màn đêm là cánh cửa và những con sóng là then cài.
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
II. Đọc – Hiểu văn bản
“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa”
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
II. Đọc – Hiểu văn bản
“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa”
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
THIÊN NHIÊN
CON NGƯỜI
- Cảnh thiên nhiên hiện lên rực rỡ , huy hoàng, tráng lệ
- Sự vận động của vũ trụ, biển cả đang dần khép lại, chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi
Con người bắt đầu ra khơi, bắt đầu một ngày lao động mới.
“ Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cúng gió khơi”
=> Khí thế khẩn trương, tưng bừng, khí thế của những con người có lòng nhiệt tình, hăng say, hào hứng lao động
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
“Câu hát căng buồm cùng gió khơi”
Những người dân chài vừa chèo thuyền vừa cất cao tiếng hát. Tiếng hát vang khoẻ của họ hoà quyện vào gió nâng cánh buồm đẩy con thuyền lao nhanh ra khơi.
=> Khát vọng chinh phục thiên nhiên
Hát rằng: Cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi !”
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
- Cá bạc, cá Thu như đoàn thoi
- Dệt – đoàn cá ơi
→ NT: Hình ảnh bay bổng, liệt kê, so sánh, nhân hoá.
→ Khúc hát ca ngợi biển ta giàu đẹp, ước muốn đánh nhiều tôm cá.
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
2. Cảnh đánh cá trên biển
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
a, Hình ảnh con thuyền đánh cá
- NT:Nói quá, nhân hoá, bút pháp lãng mạn
→ Con thuyền trở nên kì vĩ, khổng lồ, hoà nhập vào thiên nhiên, không khí lao động khẩn trương, đoàn kết
b, Hình ảnh biển cá
Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe,
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
- NT: Liệt kê, nhân hoá, bút pháp lãng mạn.
→ Sự giàu có, bức tranh đêm trên biển duyên dáng, lung linh, huyền ảo
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
2. Cảnh đánh cá trên biển
a, Hình ảnh con thuyền đánh cá
b, Hình ảnh biển cá
c, Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.


NT: So sánh, nhân hóa
→ Biển hiền hoà, bao dung, nuôi sống con người.
Ta hát – gọi cá
-> Công việc lao động tràn ngập niềm vui, lạc quan, yêu đời, yêu lao động nhịp nhàng cùng thiên nhiên.
Biển ….như lòng mẹ
Nuôi lớn đời…...
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
2. Cảnh đánh cá trên biển
a, Hình ảnh con thuyền đánh cá
b, Hình ảnh biển cá
c, Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển
Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Kéo xoăn tay:
Tả thực, từ ngữ gợi hình ->Vẻ đẹp mạnh mẽ, rắn rỏi, khỏe khoắn
“Nắng hồng”→ Người lao động hân hoan, phấn khởi với chuyế n ra khơi tốt đẹp
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
2. Cảnh đánh cá trên biển
3. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về:

Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
→ Hình ảnh tráng lệ, nhân hoá
→ Đoàn thuyền trở về trong bình minh rực rỡ, không khí khẩn trương, vui tươi, thắng lợi.
- Câu hát
- Chạy đua cùng mặt trời
- Mặt trời đội biển
- Mắt cá huy hoàng

1. Nghệ thuật:
- Sử dụng bút pháp lãng mạn với các biện pháp nghệ thuật đối lập, so sánh, nhân hoá, phóng đại
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng
2. Nội dung:
Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ca ngợi biển cả lớn lao và giàu đẹp ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của nhứng con người lao động mới .
Tiết 56, 57,58: Đọc văn ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( HUY CẬN)
III. Tổng kết:
Sơ đồ tư duy
IV. Luyện tập:
Viết một đoạn văn phân tích khổ thơ đầu hoặc cuối của bài thơ của bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”.

Dặn dò
Học thuộc lòng bài thơ, đọc diễn cảm bài thơ
Chuẩn bị bài: Bếp lửa