Bài giảng:
TỎ LÒNG
Môn: Ngữ Văn 10







Chào mừng quý thầy cô
về dự giờ thăm lớp
Theo cách triết tự Tiếng Hán:

Đông A Trần
Kiểm tra bài cũ

Hào khí Đông A
được biểu hiện như thế nào
trong VHVN từ thế kỷ X
đến thế kỷ XIV ?
Giặc mông
Trận Vân Đồn của Trần Khánh Dư, quân ta thắng lớn
Trận Tây Kết - Hưng Đạo Vương chém đầu Toa Đô
Trận Vạn Kiếp - Hưng Đạo Vương, các tướng đại thắng
Trận biên giới-Phạm Ngũ Lão cùng các tướng phục kích Thoát Hoan
Trận trên sông Bạch Đằng 1288
Kháng chiến thắng lợi
Tỏ Lòng
( Thuật hoài )
Phạm Ngũ Lão
Tiết 36 – Đọc văn

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
Khu dền thờ Phạm Ngũ Lão ở làng Phù ?ng -Hưng Yên
ngày nay
Khu lang m? Phạm Ngũ Lão
ở làng Phù ủng -Hưng Yên
ngày nay.

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
Là danh tướng thời Trần với nhiều công lao to lớn trong hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông
- Sáng tác: Thuật Hoài, Viếng Thượng tướng quốc công Hưng Đạo đại vương

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
2.Tác phẩm
Bài thơ ra đời trước cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên lần thứ 2 ( 1285 )
- Hoàn cảnh ra đời:

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
2.Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nhan đề:
Thuật: kể, bày tỏ
Hoài : nỗi lòng
Bày tỏ nỗi lòng

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
2.Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nhan đề:
- Thể loại, bố cục:

Nguyên tác

Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.
Công danh nam tử còn vương nợ,
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.
( Bùi Văn Nguyên )
Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu,
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.
Nam nhi vị liễu công danh trái,
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.
( Phạm Ngũ Lão )

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
2.Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nhan đề:
+ Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
+ Bố cục:
- Thể loại, bố cục:
2 câu đầu -
2 câu cuối
Khai – thừa – chuyển – hợp

1.Tác giả
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
2.Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời:
- Nhan đề:
- Thể loại, bố cục:
- So sánh bản dịch:

Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.
Công danh nam tử còn vương nợ,
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.
( Bùi Văn Nguyên )
Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu,
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.
Nam nhi vị liễu công danh trái,
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.
( Phạm Ngũ Lão )
Hoành sóc
Múa giáo
Tam quân tì hổ
Ba quân khí mạnh

II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
Khỏe khoắn, mang âm hưởng hào hùng
* Giọng điệu:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Hình ảnh:
* Giọng điệu:

Múa giáo non sông trải mấy thu,
Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu,

Cầm ngang ngọn giáo gìn giữ
non sông đã mấy thu
Hai câu đầu
2. Hai c©u cuèi

II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Hình ảnh:
* Giọng điệu:
- Hình ảnh người tráng sĩ:
+ Hành động:
+ Bối cảnh xuất hiện:
non sông:
trải mấy thu:
cầm ngang ngọn giáo
-> Tư thế hiên ngang, vững chãi, sẵn sàng chiến đấu.
Không gian
rộng lớn, kỳ vĩ
Thời gian dài lâu
=> Hình ảnh
người tráng sĩ vệ quốc
mang tầm vóc vũ trụ
hiên ngang, kỳ vĩ.
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Hình ảnh:
* Giọng điệu:

Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
Ba quân như hổ báo, khí thế
hùng dung nuốt trôi trâu
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Hình ảnh:
* Giọng điệu:

- Hình ảnh: Ba quân - quân đội nhà Trần : Có 2 cách hiểu:
+ Ba quân như hổ báo, khí thế hùng mạnh có thể nuốt trôi trâu
+ Ba quân như hổ báo, khí thế hùng dũng xông lên đến trời làm át làm mờ sao Ngưu
=>Hiện lên sức mạnh của đội quân đang sục sôi khí thế quyết chiến quyết thắng

II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Hình ảnh:
* Giọng điệu:
- Nghệ thuật:
+ Cường điệu:

-> Hùng khí, dũng mãnh
+ So sánh, ẩn dụ:
Nuốt trôi trâu
Át sao ngưu
Khí thế
như hổ báo
-> sức mạnh vô địch của quân đội nhà Trần

Ngợi ca, tự hào về
sức mạnh của quân đội
nhà Trần – sức mạnh
Dân tộc

II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu

Hình tượng người
anh hùng vệ quốc mang
tầm vóc vũ trụ được
lồng trong hình tượng
Ba quân, tạo nên
bức tranh toàn cảnh
về thời đại nhà Trần với
“Hào khí Đông A”.


II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
Trầm lắng, suy tư
-> Nỗi băn khoăn, trăn trở
2. Hai câu thơ sau
* Giọng điệu:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
* Giọng điệu:

Công danh nam tử còn vương nợ,
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu
* Nỗi lòng tác giả :

II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
- Quan niệm về nợ công danh:
2. Hai câu thơ sau
* Giọng điệu:
* Nỗi lòng tác giả :
+ Công danh:
Lập công:
Làm nên sự nghiệp
Lập danh:
Để lại tiếng thơm
 Lý tưởng sống chung của trang nam nhi thời phong kiến.
+ Nợ: nghĩa vụ, trách nhiệm của cá nhân với đất nước
 Công danh là món nợ phải trả, trả xong nợ công danh là hoàn thành nghĩa vụ với đất nước

Hoài bão
lập công danh – cái chí
lớn lao cao cả của
người anh hùng
:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
- Nỗi thẹn:
khi nghe chuyện Vũ Hầu
2. Hai câu thơ sau
* Giọng điệu:
* Nỗi lòng tác giả :
Gia cát Lượng
:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
- Nỗi thẹn:
khi nghe chuyện Vũ Hầu
2. Hai câu thơ sau
* Giọng điệu:
* Nỗi lòng tác giả :
Thấy mình chưa đủ tài mưu lược
Chưa trả được nợ công danh…
 ThÓ hiÖn c¸i t©m ch©n thµnh, trong s¸ng: khát vọng cống hiến, tận trung với nước
 Lµ c¸i thÑn ®Çy khiªm tèn vµ cao c¶: c¸i thÑn lµm nªn nh©n c¸ch lớn.
:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
2. Hai câu thơ sau


Lời bày tỏ niềm trăn trở
về khát vọng
lập công danh , “tận trung báo quốc”
của con người có nhân cách cao đẹp
:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
1. Hai câu thơ đầu
2. Hai câu thơ sau


Lời bày tỏ niềm trăn trở
về khát vọng
lập công danh , “tận trung báo quốc”
của con người có nhân cách cao đẹp
:
II.Đọc hiểu chi tiết
Tiết 36: Đọc văn Tỏ lòng
( Thuật hoài ) Phạm Ngũ Lão
I.Đọc hiểu chung
III.Tổng kết
:
* Nghệ thuật:
- Ngôn từ hàm xúc
- Hình ảnh thơ giàu sức khái quát
- Vẻ đẹp người anh hùng vệ quốc hiên ngang lẫm liệt với lí tưởng và nhân cách lớn lao.
- Vẻ đẹp thời đại với sức mạnh và khí thế hào hùng
* Nội dung:
1
Củng cố:
2
Củng cố:
3
Củng cố:
4
Củng cố: