KIỂM TRA BÀI CŨ
1- Đột biến gen là gì? Nêu các dạng đột biến gen và nhận dạng chúng?
Hình a
Hình d
Thêm một cặp nu
Hình b
Mất một cặp nu
Hình c
Thay thế 1 cặp nu này bằng cặp nu khác
Hình a: đoạn gen ban đầu
Hình b,c,d : Đoạn gen bị biến đổi
KIỂM TRA BÀI CŨ
2- Nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen? Vì sao phần lớn đột biến gen có hại cho bản thân sinh vật?
Nguyên nhân: Do rối loạn trong quá trình tự sao của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể.
-Phần lớn đột biến gen có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protein.
Tiết 24.
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Người soạn: Mai Văn Tư
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 25
Tiết 24
Phiếu học tập:
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
NST bị đột biến cấu trúc
Nhiễm sắc thể ban đầu
Tiết 25
Tiết 25
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ ?
 Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
 Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
Tiết 24
Đột biến cấu trúc NST là gì? Có mấy loại đột biến cấu trúc NST?
*Mất đoạn NST:
- Người bị ung thư máu nếu NST 21 bị mất đoạn
- Mất một phần cánh ngắn của NST số 5 ở người gây hội chứng tiếng mèo kêu.
- Mất 1 phần cánh dài ở NST 22 gây ung thư máu ác tính (philadenphia)
*Lặp đoạn NST:
- Lặp đọan 16a trên NST của ruồi giấm sẽ làm mắt lồi của ruồi trở thành mắt dẹp (lặp càng nhiều thì mắt càng dẹp)
-Lặp đoạn có lợi cho tiến hóa vì tạo ra nguyên liệu di truyền mới ( có thể xảy ra sự trao đổi chéo không đều giữa các crômatic trong giảm phân)
*Đảo đọan:
Thường ít ảnh hưởng đến sức sống vì vật chất di truyền không bị mất, tạo nên đa dạng các thứ trong một loài.
-VD: ruồi giấm người ta phát hiện ra 12 dạng đảo đoạn trên NST thứ 3, liên quan đến khả năng thích ứng với môi trường. 
Em có biết ?
- Đột biến cấu trúc NST xảy ra do đâu ?
- Tác nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST là tác nhân nào ?
- Vì sao các tác nhân trên lại gây ra đột biến cấu trúc NST?
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT BIẾN NST:
Tiết 24
Nguyên nhân:
a,-Tác nhân bên trong và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học...)
-Tác nhân vật lý, hoá học là nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST
-Tác nhân phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST.
Theo em chúng ta cần làm gì để hạn chế các tác nhân gây đột biến cấu trúc NST ?
b, -Vệ sinh môi trường đất, nước….
Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen.
Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường.
Đấu tranh chống vũ khí hóa học và vũ khí hạt nhân…..
Nêu tính chất của đột biến cấu trúc NST?
Vì sao đột biến cấu trúc NST
thường gây hại cho bản thân sinh vật?
Nhiễm sắc thể
gen
Tính trạng
Thay đổi cấu trúc
Thay đổi số lượng và cách sắp xếp
Biến đổi
(Sắp xếp hài hoà)
(Thích nghi)
Có lợi
Có hại
Phần lớn có hại
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Nhiễm sắc thể
gen
Tính trạng
Nhân đôi
Phân li
Tổ hợp
Nhân đôi
Phân li
Tổ hợp
Di truyền
Đột biến cấu trúc NST
có di truyền không? Tại sao?
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
2. Tính chất của đột biến:
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH VÀ TÍNH CHẤT CỦA ĐỘT BIẾN NST:
Đột biến cấu trúc NST thường gây hại cho bản thân sinh vật vì trải qua quá trình tiến hoá lâu dài, các gen đã được sắp xếp hài hoà trên NST. Biến đổi cấu trúc NST đã làm đảo lộn cách sắp xếp của gen, gây rối loạn các hoạt động của cơ thể, dẫn đến bệnh tật, chết.
- Tuy nhiên một số đột biến có lợi, có ý nghĩa trong chọn giống và tiến hoá
- Đột biến cấu trúc NST là những ………(1)………… trong cấu trúc NST gồm các dạng: …………(2)……..; ………(3)……; ……(4)……….;
- Tác nhân …(5)… và …(6)…. của ngoại cảnh là nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST.
- Đột biến cấu trúc NST thường …(7)…, nhưng cũng có trường hợp có lợi.
Câu 1: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ trống ?
BÀI TẬP
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Đột biến cấu trúc NST là những (1) biến đổi trong cấu trúc NST gồm các dạng: (2) mất đoạn ;(3)lặp đoạn ;(4) đảo đoạn .
- Tác nhân (5)vật lý và (6)hóa học của ngoại cảnh là nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST.
- Đột biến cấu trúc NST thường (7)có hại, nhưng cũng có trường hợp có lợi.
Câu 1: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ trống ?
BÀI TẬP
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Hãy vẽ sơ đồ NST sau khi bị đột biến trong các trường hợp sau:
Nếu đột biến làm mất đoạn BC.
Nếu đột biến làm lặp đoạn BC.
Nếu đột biến làm đảo đoạn BCD.
Nếu đột biến làm đảo đoạn EFG.
BÀI TẬP
Đáp án:
a.
c.
b.
d.
Câu 2: Cho một nhiễm sắc thể có trình tự phân bố của các gen như sau:
Tiết 24
Câu 3: Nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST là:
a. Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh.
b. Các tác nhân vật lý và hoá học trong môi trường
c. Hoạt động co xoắn và tháo xoắn của NST trong phân bào
d. Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh
BÀI TẬP
Tiết 24

ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 24
 Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK trang 66.
- Tìm hiểu đột biến số lượng NST( Dị bội thể)
Xin trân trọng cảm ơn các em học sinh
GIờ học kết thúc
Đột biến lặp đoạn ở lúa mạch
Lúa mạch đột biến
Cánh đồng lúa mạch
Lúa mạch sản xuất bia
Lúa mạch thường
Mắt ruồi giấm có bộ NST bình thường
Mắt ruồi giấm có một đoạn NST nhân đôi
Mắt ruồi giấm có một đoạn NST nhân ba
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ung thư máu
(Mất đoạn NST 21)
Tiết 24
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Hội chứng “mèo kêu”:
(mất đoạn NST số 5 cánh ngắn)
Tiết 24
HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
Tia alpha (vệt màu đen) phát ra từ nhân tế bào xương, thận và phổi của nạn nhân bom nguyên tử. (Ảnh: Japan Times )