KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Ngôi kể là gì? Nêu hiểu biết về ngôi kể mà em đã học?
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể chuyện
Vai trò :
+ Kể theo ngôi thứ nhất: người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm tưởng, suy nghĩ của bản thân.
+ Kể theo ngôi thứ ba: người kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật (người kể tự giấu mình).
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Vì sao trong truyện dân gian (truyền thuyết, cổ tích…) người ta hay kể theo ngôi thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất?
Người kể là tập thể nhân dân sáng tác truyền từ đời này sang đời khác. Ngôi thứ ba khiến câu chuyện được kể ra khách quan hơn về cuộc đời và những việc mà nhân vật hành động, không mang màu sắc chủ quan hay cảm giác riêng lẻ.
Các sự việc của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
Vua Hùng kén rể.
Sơn Tinh và Thủy Tinh đến cầu hôn.
Sơn Tinh đến trước, rước được Mị Nương về núi.
Thủy Tinh đến sau, không lấy được Mị Nương, vô cùng tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh.
Cuối cùng, Thủy Tinh thua, phải rút quân về.
Hằng năm Thủy Tinh đều dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng năm nào cũng thua.
Đảo các sự việc của truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
Vua Hùng kén rể.
Sơn Tinh và Thủy Tinh đến cầu hôn.
Thủy Tinh đến sau, không lấy được Mị Nương, vô cùng tức giận, dâng nước đánh Sơn Tinh.
Sơn Tinh đến trước, rước được Mị Nương về núi.
Cuối cùng, Thủy Tinh thua, phải rút quân về.
Hằng năm Thủy Tinh đều dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng năm nào cũng thua.
=> Không thay đổi thứ tự các sự việc được vì nếu thay đổi các sự việc sẽ diễn ra không hợp lí, không làm nổi bật ý nghĩa câu chuyện.
Tiết 13:

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
 
- HS hoạt nhóm 4 HS- 3’ giải quyết câu hỏi a tr 57
Tóm tắt các sự việc chính trong truyện Thạch Sanh.
Sự việc 1……
Sự việc 2……
Sự việc 3……
2. Xác định sự việc chỉ nguyên nhân, diễn biến, kết thúc của truyện.
3. Em có nhận xét gì về thứ tự kể các sự việc trong câu chuyện?
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
(Thảo luận nhóm 6’)
}
}
}
Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả
=> Các sự việc được kể liên tiếp nhau theo trình tự thời gian: Việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.
=> Không đảo được vị trí các sự việc. Vì: Nếu đảo các sự việc thì sẽ không nắm được nội dung, ý nghĩa câu chuyện.
Thế nào là kể theo thứ tự xuôi?
Tác dụng của cách kể này?
- Kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) là kể các sự việc liên tiếp nhau, việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.
- Tác dụng: làm cho người đọc, người nghe dễ theo dõi, dễ nhớ, dễ hiểu, nổi bật ý nghĩa truyện.
Cái tin thằng Ngỗ bị chó cắn rách cả bắp chân, được băng bó ở trạm y tế xã đến chiều nay đã truyền đi khắp xóm.
Số là trưa nay, khi xóm làng đang yên tĩnh, thì vang lên tiếng kêu thất thanh, mỗi lúc một rõ: "Chó dại! Chó dại! Cứu tôi với!". Nhiều người nghe, nhận ra tiếng thằng Ngỗ, nên chẳng ai chạy ra cứu. Bởi dân trong xóm đã một lần mắc lừa thằng Ngỗ.
Ngỗ mồ côi cha mẹ từ sớm, hiện sống với bà ngoại, một người quanh năm ốm yếu, nhà lại nghèo. Thiếu sự rèn cặp của bố mẹ, Ngỗ đi học bữa đực bữa cái, rồi cuối cùng bỏ học luôn, suốt ngày lêu lổng. Người trong xóm không ai muốn cho con cái mình chơi với Ngỗ. Một hôm, chẳng biết buồn tình thế nào, đang giữa trưa yên ắng, Ngỗ ta vun một đống tướng vừa cỏ, vừa rạ ở đầu làng, rồi đốt lên, gió từ cánh đồng làm cho lửa cháy rùng rùng. Thằng Ngỗ vừa chạy vừa la: "Cháy! Cháy! Cứu với!". Nhiều người tưởng thật chạy ra, có người còn xách cả xô nước, cầm câu liêm. Ngỗ thấy đánh lừa được nhiều người, cười khanh khách rồi bỏ chạy. Mọi người tức giận lắm. Có người nói với bà lão: "Bà phải đe cháu bà, cứ thế này rồi thì không hay đâu!". Bà ngoại đã khóc nhiều lần với cháu mà Ngỗ vẫn chứng nào tật ấy. Người trong xóm còn lo, chuyện chó dại cắn đâu chỉ băng bó mà xong, còn phải tiêm nhiều mũi vắc-xin mới yên được. Liệu thằng bé có rút được bài học hày không?
(Phóng tác theo truyện cổ)
CHUYỆN THẰNG NGỖ
Đánh số thứ tự vào từng ô để sắp xếp các sự việc sau theo đúng trình tự được kể trong văn bản.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
(Hoạt động cặp đôi -3’)

A. Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
B. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm họ mất lòng tin.
C. Khi Ngỗ bị chó dại cắn, kêu cứu thì không ai đến cứu.
D. Ngỗ bị chó cắn phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại.

A. Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
B. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm họ mất lòng tin.
C. Khi Ngỗ bị chó dại cắn, kêu cứu thì không ai đến cứu.
D. Ngỗ bị chó cắn phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại.
THỨ TỰ ĐÚNG CỦA CÂU CHUYỆN
1
2
4
3
CÁC SỰ VIỆC CỦA CÂU CHUYỆN

Ngỗ bị chó cắn phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại.

Khi Ngỗ bị chó dại cắn, kêu cứu thì không ai đến cứu.

Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành
lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
Ngỗ đã tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm
họ mất lòng tin.
4
3
1
2
Hậu quả xấu
Diễn biến
Nguyên nhân

A. Ngỗ bị chó cắn phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại.
B. Khi Ngỗ bị chó dại cắn, kêu cứu thì không ai đến cứu.
C. Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành
lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
D. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm
họ mất lòng tin.
ĐẢO LẠI THỨ TỰ ĐÚNG CỦA CÂU CHUYỆN

D. Ngỗ bị chó cắn phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại.
C. Khi Ngỗ bị chó dại cắn, kêu cứu thì không ai đến cứu.
A. Ngỗ mồ côi không có người rèn cặp nên trở thành
lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
B. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi người, làm
họ mất lòng tin.
Yếu tố hồi tưởng
CÁC SỰ VIỆC CỦA CÂU CHUYỆN
4) Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi nguười, làm họ mất lòng tin.
3) Ngç må c«i kh«ng cã nưg­êi rÌn cÆp nªn trë thµnh lªu læng, h­ háng bÞ mäi ng­êi xa l¸nh.
1) Ngỗ bị chó dại cắn phải tiêm thuốc trừ bệnh dại.
5) Sù ¸i ng¹i cña bµ con hµng xãm trư­íc bÖnh t×nh cña Ngç.
2) BÞ chã d¹i c¾n, Ngç kªu cøu, kh«ng ai ®Õn gióp.
? Có thể sắp xếp các sự việc ở bài tập 2 theo thứ tự xuôi không? Nếu được em sẽ bắt đầu từ sự việc nào và kết thúc ở sự việc nào?
1. Kể theo thứ tự ngược là gì?
2. Tác dụng của kể chuyện theo thứ tự ngược?
(Hoạt động cặp đôi -3’)
Kể theo thứ tự ngược là đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các sự việc xảy ra trước đó.
- Tác dụng:
+ Gây chú ý cho người đọc, người nghe.
+ Tạo yếu tố bất ngờ.
+ Nhấn mạnh kết quả hoạt động của nhân vật; thể hiện tình cảm của nhân vật.
HSHĐ cặp đôi – 3 trả lời câu hỏi -> chia sẻ
-Theo em, hai cách kể trên có ưu, nhược điểm gì?
* Kể xuôi
- Ưu điểm: Cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ hiểu.
- Nhược điểm: Đơn điệu, nhàm chán.
* Kể ngược:
- Ưu điểm: Sự việc có tính khách quan, dễ tác động đến tình cảm, lí trí của người đọc.
- Nhược điểm: Người đọc khó theo dõi, có thể trùng lặp.
Có 2 thứ tự kể trong văn tự sự:
+ Kể xuôi: kể các sự việc
liên tiếp nhau, việc gì xảy
ra trước kể trưuớc, việc gì
xảy ra sau kể sau, cho đến
hết.
=> Dễ theo dõi, dễ nhớ,
dễ hiểu.
+ Kể ngưuợc: đem kết quả
hoặc sự việc hiện tại
kể ra trưuớc, sau đó mới dùng
cách kể bổ sung hoặc để nhân
vật nhớ lại mà kể tiếp
các việc đã xảy ra trưuớc đó.
=> Gây bất ngờ, gây chú ý, thể
hiện tình cảm nhân vật.
-Tìm một số VB kể theo thứ tự xuôi, ngược?
Kể chuyện theo thứ tự tự nhiên
Các truyện dân gian: cổ tích, truyền thuyết….
Kể chuyện đời thường
Tường thuật bóng đá hay trận đấu một môn thể thao
Tường thuật một buổi chào cờ
- Kể (hoặc tường thuật) một tiết sinh hoạt lớp
….…
- HS hoạt động nhóm 4- 5` giải quyết BT1 –
? 1. Bài tập 1: (SGK /98):

*Truyện kể theo ngôi thứ nhất.
* Thứ tự kể: Kể nguược
( hồi tuưởng)
*Vai trò của yếu tố hồi tuưởng:
Là cơ sở cho việc kể nguược, xâu chuỗi các sự việc:
Hiện tại- quá khứ- hiện tại.
*Tóm tắt các sự việc chính:
1) Tôi và Liên là đôi bạn thân
2) Lúc đầu tôI ghét Liên
3) Một lần va chạm tôi đã hiểu Liên
4) Chúng tôi thành bạn.
HDHB và chuẩn bị bài
- Xem lại nội dung về thứ tự kể: Có mấy thứ tự kể trong văn tự sự ? Tác dụng của từng thứ tự kể ?
- Chuẩn bị bài :Từ và cấu tạo từ tiếng Việt ( Trả lời câu hỏi từng phần (C- Luyện tập).