TIẾT 84: Buổi học cuối cùng
(An-phông-xơ-Đô-đê)
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH:
- An-phông-xơ Đô-đê ( 1840 -1897).
- Sinh ra ở một làng quê miền Nam nước Pháp.
- Tác giả của nhiều truyện ngắn nổi tiếng.
An-phông-xơ Đô-đê

(1840-1897)
1. ĐỌC:
2.Chú thích:
a.Tác giả
Cuộc đời đầy vất vả, khó nhọc.
Là nhà văn hiện thực xuất sắc của nước Pháp nửa cuối thế kỉ XIX.
Các tác phẩm chính
Thằng nhóc (1868), Lá thư hè (1869), tập truyện Những vì sao (1873), Các vị vua lưu vong (1879)
- Đề tài: chủ yếu viết về cảnh vật và con người miền Nam nước Pháp
- Phong cách sáng tác: Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, thấm đượm chất đồng dao, thể hiện tinh thần nhân đạo, đặc biệt là tình yêu quê hương đất nước.
b. Tác phẩm:
* Hoàn cảnh, xuất xứ:
- Sau chiến tranh Pháp – Phổ ( 1870 – 1871)
- In trong tập truyện ngắn “ Những vì sao” (1873)
- Thể loại: truyện ngắn
- Phương thức biểu đạt: Miêu tả, biểu cảm
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Phrăng)
HSHĐ nhóm 4 5’trả lời câu hỏi
1.Thể loại ? PTBĐ ?Hoàn cảnh ra đời?
2.Văn b¶n viÕt vÒ vÊn ®Ò gì ?
3.Em hiểu như thế nào về nhan đề tác phẩm?
Đáp án
1.TL: TS
-PTBĐ: TS
-HCST : LÊy bèi tõ mét biÕn cè lÞch sö : Đó là thời kì cuộc chiến Pháp - Phổ (1870 – 1871). Nước pháp thua trận phải cắt vùng An Dát, Lo Ren cho Phổ. Theo lệnh của chính quyền Phổ, các trường học ở đây không được dạy học bằng tiếng Pháp nữa
2.Truyện kể về buổi học bằng tiếng Pháp cuối cùng ở lớp học của thầy Ha-men tại một trường làng ở vùng An-dát.)
3. Đã lµ buæi häc cuèi cïng cña ngư­êi Ph¸p trªn ®Êt Ph¸p - Mét buæi häc cuèi cïng b»ng tiÕng cña DT minh )=> Buæi häc cuèi cïng cña trß Phrăng vµ thÇy Hamen )
d. Bố cục: 3 phần
Phần 1
Phần 2
Phần 3
Từ đầu… mà vắng mặt con
 Trước buổi học cuối cùng
Tiếp theo … tối sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng này
 Diễn biến của buổi học cuối cùng
Còn lại
 Cảnh kết thúc buổi học
HSHĐ cặp đôi 3’ trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
1.Tr­íc khi miªu t¶ t©m tr¹ng cña chó bÐ Ph. R¨ng, t¸c gi¶ ®· chó ý ®Õn ®iÒu gi?
2. C¶nh vËt buæi s¸ng h«m Êy ®­îc t¸c gi¶ miªu t¶ qua nhưng chi tiÕt nµo?
3.Em cã nhËn xÐt gi vÒ nghÖ thuËt t¶ c¶nh cña t¸c gi¶? Đã lµ khung c¶nh như­ thÕ nµo?
Đáp án
* C¶nh vËt :
+ Trêi Êm, trong trÎo, chim hãt ven rõng, ®ång cá xanh.
- Quan s¸t b»ng c¸c gi¸c quan.
- C¶nh thiªn nhiªn trong s¸ng, t­¬i ®Ñp, ®Çy c¸m dç.
GV: tất cả như đang cám dỗ mời gọi. Những điều đó thật hấp dẫn và hay ho hơn 1 buổi học biết bao
* Tâm trạng của Ph. Răng�:
�
+ Sợ bị quở mắng, không thuộc bài
+ Nghĩ : Hay là trốn học
+Nhưung cuưỡng lại đưuợc, vội chạy đến trường.
�- Miêu tả cụ thể , chính xác tâm lí trẻ thơ.
�-Không thích học, lười, nhút nhát, nhưng khá trung thực
+ Thấy nhiều nguười đang đọc cáo thị của nước Đức
+ Nghĩ: " Lại có chuyện gi nua đây?"
�-Ng?c nhien, linh cảm thấy điều chẳng lành sắp xẩy ra
HSHĐ cá nhân 3’ trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
1. Khi ®Õn trư­êng, khung c¶nh s©n tr­ưêng vµ líp häc cã gi kh¸c thư­êng  so víi mäi ngµy?Em ®Þnh lµm gi ?
2.- Tr­ưíc nhưng ®iÒu ®ã, chó bÐ cã t©m tr¹ng ra sao?
Đáp án
* Kh«ng khÝ líp häc :
+ Im lÆng, yªn tÜnh kh¸c ngµy th­êng ;
+Ph.rưng ®Þnh lÎn vµo líp -> thÇy nhin thÊy vµ cho em vµo líp.
+ ThÇy Ha Men mÆc lÔ phôc, nãi nhÑ nhµng ;
+ PhÝa cuèi líp , d©n lµng ngåi lÆng lÏ, buån rÇu
Ph. Răng ng¹c nhiªn .
+Đư­îc thÇy Ha Men cho biÕt ®©y lµ buæi häc cuèi cïng
+ cho¸ng v¸ng, sưng sê
-Miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ trÎ th¬ s©u s¾c
- ThÊy ©n hËn vi minh ®· ®Õn líp muén, khi nhËn ra sù thËt r»ng : tõ nay kh«ng cßn ®­îc häc tiÕng Ph¸p .
HSHĐ nhóm 4 -5’ trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
1.-DiÔn biÕn t©m lý cña Phrăng ®­ưîc miªu t¶ qua chi tiÕt nµo khi nghe thầy giảng bài ?
2.Chó bÐ cã th¸i ®é kh¸c mäi lÇn nh­ thÕ nµo? Ph. Răng cã sù thay ®æi t©m lÝ như­ thÕ nµo ®èi víi viÖc ®i häc?
3.NhËn xÐt nghÖ thuËt kÓ chuyÖn vµ miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ nh©n vËt?
Đáp án
1. Suy nghÜ : Ch¼ng bao giê ®­îc häc nưa ­ ? giËn minh bá phÝ thêi gian trèn häc , nh÷ng quyÓn s¸ch ®· trë thµnh cè tri, quªn nhưng hinh ph¹t cña thÇy , hiÓu ra vi sao thÇy ăn mÆc ®Ñp
+Hµnh ®éng : rÇu rÜ , kh«ng d¸m ngÈng mÆt lªn
2. Say mª, chăm chó nghe , kinh ng¹c vi thÊy sao minh hiÓu bµi ®Õn thÕ,
+ HiÓu ®­ưîc t©m tr¹ng thÇy gi¸o
->HiÓu ý nghÜa thiªng liªng cña viÖc häc tiÕng Ph¸p vµ tha thiÕt ®ư­îc trau dåi häc tËp.
->Tõ chç kh«ng thÝch häc, thÊy xÊu hæ vi minh kh«ng thuéc bµi, yªu quý , mó«n trau dåi tiÕng mÑ ®Î )
3 -KÓ, t¶, xen biÓu c¶m, miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ trÎ th¬ s©u s¾c.
HSHĐ cá nhân 3’ trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
1. Tim c¸c chi tiÕt , hinh ¶nh miªu t¶ vÒ trang phôc cña thÇy Ha- Men?
2.Em cã nhËn xÐt gi vÒ c¸ch trang phôc cña thÇy? Chøng tá ®iÒu gi?
 
a. Trang phục
+ Chiếc mũ lụa đen thêu.
-+áo rơ- đanh - gốt màu xanh lục diềm lá sen gấp nếp mịn.
- Trang phục đẹp, sang trọng, chứng tỏ sự hệ trọng của buổi học.
b. Thái độ đối với học sinh:
+ Dịu dàng, chỉ nhắc nhở chứ không trách phạt
+ Nhiệt tinh, kiên nhẫn giảng bài như muốn truyền hết mọi hiểu biết của minh
+ Lời giảng: + Tai hoạ lớn nhất là bao giờ càng hoãn việc giảng đến ngày mai
+ Tiếng pháp là ngôn ng? hay nhất thế giới...phải gi? lấy nó đừng bao giờ quyên lãng nó...
-Lời giảng nhiệt tinh: muốn truyền đạt cho ngưuời nghe tinh yêu tiếng
c- Hinh ảnh thầy Ha- Men trong nh?ng phút cuối của buổi học�:
-õm thanh�:
+ Tiếng chuông nhà thờ
+ Chuông đồng hồ
+ Tiếng kèn của bọn lính Phổ
-> Là âm thanh báo hiệu giờ phút kết thúc của buổi học, chấm dứt việc dạy học bằng tiếng Pháp của cả vùng.
- Thầy Ha- Men�:
+ Nguười tái nhợt, ngẹn ngào không nói lên lời
+ Dồn sức mạnh viết lên bảng câu�:�` Nưuớc Pháp muôn nam` , đầu tựa vào tường tay ra hiệu cho HS
-Tâm trạng�đau đớn, sự xúc động lên đến cực điểm cam giận minh không đưuợc dậy tiếng pháp, vĩnh biệt ngôi trường, vĩnh biệt cái làng nhỏ nghèo từng gắn bó với thầy trên 40 nam.
-Giọng van xúc động, miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật sâu sắc.
-Yêu nghề dạy học, tin tưởng vào sự bất diệt của tiếng dân tộc, có lòng yêu nước sâu sắc
3- Các nhân vật khác�:
- Cụ già Hô De�;
- Bác phát thư cũ�;
- Các em nhỏ.
họ cùng đến lớp chứng kiến buổi học cuối cùng, bày tỏ lòng biết ơn đối với thầy giáo. Dó là nh?ng hinh ảnh cảm động thể hiện tinh cảm thiêng liêng, sự trân trọng của người dân đối với việc học tiếng của dân tộc minh.
IV.Tổng kết
1.NthuËt: Truyện xây dựng thành công nhân vật thầy giáo Ha-men và chú bé Phrăng qua miêu tả ngoại hình , cử chỉ, lời nói và tâm trạng.
 2. ND ý nghÜa truyÖn: Truyện thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc và nêu chân lí: “Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù...”
? 3 tranh thể hiện chi tiết gì?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Nhân vật chú bé Phrăng:
? Trước buổi học, Phrăng có ý định gì? Kết quả ra sao? Đến trụ sở xã Phrăng thấy gì? Khi đến lớp cậu thấy điều gì khác thường? Từ đó, Phrăng có tâm trạng ra sao?
a. Trước buổi học:
Định trốn học, rong chơi nhưng cưỡng lại được.
Đến trụ sở xã, thấy nhiều người tập trung….
Khi đến lớp, thấy không khí buổi học yên lặng, khác thường
 Lo sợ, ngạc nhiên
b. Trong buổi học cuối cùng:
? Khi biết đây là buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp , Phrăng cảm thấy thế nào?
? Xem sách vở là gì?
? Khi không thuộc bài, Phrăng cảm thấy thế nào?
? Khi nghe thầy say sưa, kiên nhẫn giảng bài, Phrăng thấy việc học như thế nào?
- Choáng váng, tự giận mình.
- Coi sách như người bạn cố tri, đau lòng phải giã từ
Không thuộc bài  xấu hổ
- Việc học dễ dàng, dễ hiểu bài.
c. Kết thúc buổi học:
? Khi buổi học kết thúc, Phrăng cảm nhận gì về thầy Ha-men?
Chưa bao giờ thấy thầy lớn lao đến thế
 Xúc động, ngưỡng mộ thầy.
- Phrăng: hồn nhiên, chân thật, yêu tiếng Pháp, yêu kính thầy.
? Em thấy Phrăng là cậu bé như thế nào? Em học tập được gì từ Phrăng?
- Chỉ nghe thấy ngòi bút sột soạt
- Trên mái trường tiếng chim gù thật khẽ
- Chú bé Phrăng chợt nghĩ: “Liệu người ta có bắt cả chúng nó cũng phải hót bằng tiếng Đức không nhỉ”
Cậu bé Phrăng:
 Trong sáng ngây thơ, nhạy cảm
 Yêu nước tha thiết
Thầy Ha- men chủ yêu được miêu tả qua những những phương diện nào? Hãy phân tích nhân vật thầy Ha – men. Qua đó, em cảm nhận thầy là người như thế nào?
2. Nhân vậy thầy Ha - men
2. Nhân vậy thầy Ha - men
Thầy viết lên bảng dòng chữ
“NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”
Thầy Ha – men
Tâm huyết, yêu nghề, yêu tiếng nói dân tộc.
Truyền ngọn lửa yêu nước tha thiết.
3. Các nhân vật khác
Dân làng phía cuối lớp lặng lẽ và buồn rầu.
Cụ già Hô – de nâng niu quyển tập đánh vần đã sờn mép, đọc theo bọn trẻ, giọng run run.
Các học trò chăm chú nghe giảng, cặm cụi tập viết, và muốn khóc…
Xúc động, nuối tiếc.
Trân trọng tiếng nói dân tộc.
III. Tổng kết
BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
Phr ăng
Thầy Ha - men
Các nhân vật khác
Ham chơi, lười học  ham học  yêu tiếng Pháp
Yêu quý, tự hòa, tin tưởng vào tiếng nói dân tộc
Xúc động, tiếc nuối, trân trọng tiếng Pháp
LÒNG YÊU NƯỚC
Nghệ thuật: Miêu tả nhân vật sinh động, tinh tế, lời kể tự nhiên, hấp dẫn
Luyện tập
Mèo bắt chuột
Hình 2
Hình 5
Hình 3
Hình 1
Hình 4
Hình 1:
Nội dung chính của truyện “ Buổi học cuối cùng” là gì
Truyện ca ngợi lòng yêu nước qua tình yêu
tiếng nói dân tộc.
Hình 2
Hình 5
Hình 3
Hình 1
Hình 4
Hình 2:

Từ còn thiếu trong câu sau là gì?
“ Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được ….…………. chốn lao tù”
Chìa khóa
Hình 2
Hình 5
Hình 3
Hình 1
Hình 4
Hình số 3:

Truyện “Buổi học cuối cùng” sử dụng ngôi kể nào? Ai là người kể chuyện?
- Người kể thứ nhất
- Người kể chuyện nhân vật Phr ăng
Hình 2
Hình 5
Hình 3
Hình 1
Hình 4
Hình 4:

Đây là buổi học cuối cùng ở vùng nào của nước Pháp?
Vùng An – dát
Hình 2
Hình 5
Hình 3
Hình 1
Hình 4
Hình 5:
Nhân vật thầy Ha – men và Phr ăng được miêu tả qua những yếu tố nào?
Nhân vật thầy Ha – men và Phr ăng được miêu tả qua ngoại hình, cử chỉ, lời nói và tâm trạng của họ.