GV: Phạm Nhung
Trường THCS Hoàng Hoa Thám, TP Lào Cai
MÔN: HÓA HỌC 9
Chào mừng các em đến với tiết học
Tiết 37+38
Bài 39: AXIT AXETIC
I. CÔNG THỨC PHÂN TỬ, CÔNG THỨC CẤU TẠO
a) Mô hình dạng rỗng
b) Mô hình dạng đặc
Hình 39.2. Mô hình phân tử axit axetic
1. CTPT: C2H4O2
 PTK : 60
2. CÔNG THỨC CẤU TẠO
Nhận xét: nhóm – OH liên kết với nhóm
tạo ra nhóm – COOH (nhóm cacboxyl) => làm cho phân tử có tính axit
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ
Quan sát lọ đựng axit axetic và liên hệ về mùi vị, tính tan trong nước của giấm ăn (dd axit axetic nồng độ 2 - 5%). Nêu tính chất vật lý của axit axetic?
Axit axetic CH3COOH
Là chất lỏng, không màu, vị chua
- Tan vô hạn trong nước.
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Nhắc lại tính chất hóa học của a xít?
Tính chất hoá học của axit
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Em hãy dự đoán axit axetic có những tính chất hóa học nào?
Tiến hành các thí nghiệm để kiểm chứng các dự đoán
1/ Quan sát video TN, nêu hiện tượng xảy ra?
2/ Nêu kết luận/ nhận xét về tính chất hóa học của axit axetic?
Màu giấy quỳ tím chuyển màu đỏ nhạt (vì ax yếu)
Bột CuO màu đen tan dần trong axit, dung dịch xuất hiện màu xanh.
Dung dịch ban đầu có màu hồng chuyển dần sang không màu.
Sủi bọt khí
Mảnh Mg tan ra, có bọt khí thoát ra
1.Tính chất của axit
Axit axetic là một axit hữu cơ có tính chất hóa học của một axit (tuy nhiên axit axetic là một axit yếu)
a) Dung dịch axit axetic làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ (nhạt)
b) Tác dụng với kim loại (trước H) -> muối + gp Hidro

c) Tác dụng với oxit bazơ -> muối + nước

d) Tác dụng với bazơ -> muối + nước

e) Tác dụng với muối cacbonat (đk: sp có chất kết tủa hoặc bay hơi)

Với mỗi tính chất, hãy viết 1 PTHH minh họa
1.Tính chất của axit
Axit axetic là một axit hữu cơ có tính chất hóa học của một axit (tuy nhiên axit axetic là một axit yếu)
a) Dung dịch axit axetic làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ (nhạt)
b) Tác dụng với kim loại (trước H) -> muối + gp Hidro
2CH3COOH + Mg  (CH3COO)2Mg + H2
c) Tác dụng với oxit bazơ -> muối + nước
2CH3COOH + CuO (CH3COO)2Cu + H2O
d)Tác dụng với bazơ -> muối + nước
CH3COOH + NaOH  CH3COONa + H2O
e)Tác dụng với muối cacbonat (đk: sp có chất kết tủa hoặc bay hơi)
2CH3COOH + Na2CO3  2CH3COONa + H2O + CO2
Liên hệ thực tế
Em hãy giải thích:
1/ Tại sao để tẩy bỏ cặn trong các dụng cụ đun nước, người ta dùng dung dịch axit axetic hoặc giấm ăn?
2/ Tại sao để làm sạch các vật dụng bằng kim loại (hoặc làm sạch bếp ga), người ta dùng vải sạch tẩm giấm ăn để lau chùi?
1. Để tẩy bỏ cặn trong các dụng cụ đun nước, người ta dùng dung dịch axit axetic hoặc giấm ăn, vì: cặn đun nước là canxi cacbonat CaCO3; axit axetic có thể hòa tan muối canxi cacbonat.
2. Để làm sạch các vật dụng bằng kim loại, người ta dùng vải sạch tẩm giấm ăn để lau chùi, vì: các gỉ sét trên bề mặt vật dụng là các oxit kim loại; axit axetic có thể hoà tan các oxit kim loại tạo thành muối axetat tan.
2. Tác dụng với rượu etylic
Thí nghiệm:
Cho rượu etylic, axit axetic, vào ống nghiệm. Thêm tiếp một ít axit sunfuric đặc vào làm xúc tác (để phản ứng xảy ra nhanh hơn). Đun sôi hỗn hợp trong ống nghiệm một thời gian, sau đó ngừng đun. Thêm một ít dung dịch NaCl bão hòa vào chất lỏng ngưng tụ trong ống nghiệm B, lắc nhẹ rồi quan sát.
2. Tác dụng với rượu etylic
*Thí nghiệm:
- Hiện tượng: Trong ống nghiệm B thấy chất lỏng tách thành 2 lớp. Lớp phía trên là chất lỏng không màu, mùi thơm, không tan trong nước, nổi trên mặt nước. Chất lỏng này là etyl axetat (este).
2. Tác dụng với rượu etylic
+Sản phẩm của phản ứng giữa axit và rượu gọi là este.
+Phản ứng trên thuộc loại phản ứng este hóa (là phản ứng giữa axit và rượu tạo thành este)
-PTHH:
IV. ỨNG DỤNG, ĐIỀU CHẾ
1. Ứng dụng
Quan sát sơ đồ dưới đây và bằng hiểu biết của mình, nêu những ứng dụng của axit axetic
IV. ỨNG DỤNG, ĐIỀU CHẾ
Ứng dụng
- Là nguyên liệu trong công nghiệp
- Pha giấm ăn (giấm ăn là dung dịch axit axetic có nồng độ từ 2 – 5%)
2. Di?u ch?
* Di?u ch? trong cụng nghi?p

* Di?u ch? trong PTN
* S?n xu?t gi?m an b?ng phuong phỏp lờn men dung d?ch ru?u etylic loóng (cú men gi?m)
Bài 1: Axit axetic có tính axit vì trong phân tử
A. có hai nguyên tử oxi.
B. có nhóm –OH
C. có nhóm –OH và nhóm

D. có nhóm –OH kết hợp với nhóm

tạo thành nhóm




A
B
D
C
Kim loại natri
Kim loại kali
Dung dịch natri hidroxit
Quì tím
ĐÚNG
A
B
D
C
0,1 M
1M
0,04M
0,5M
ĐÚNG
Bài 1(sgk T45)
Viết PTHH minh họa tính chất của axit axetic theo sơ đồ phản ứng dưới đây:
a) CH3COOH + KOH →
b)  CH3COOH + CaCO3 →
c)  CH3COOH + Al →
d)  CH3COOH + FeO →

CH3COOK + H2O
(CH3COO)2Ca +CO2 +H2O
(CH3COO)3 Al + H2
Bài 2 (Trang 45): Trình bày phương pháp hóa học phân biệt các chất lỏng riêng rẽ sau:
Nước, rượu etylic, axit axetic
Dung dịch axit axetic, dd axit sunfuric, rượu etylic
Hướng dẫn
a. Dùng quỳ tím nhận ra axit axêtic (làm quỳ tím chuyển màu đỏ)
Còn lại 2 chất lỏng là nước và rượu etylic: lấy đũa thủy tinh nhúng vào 2 chất lỏng còn lại, đốt trên đèn cồn, nhận biết được rượu etylic là chất cháy được.
C2H6O + 3O2 + t0→ 2CO2 + 3H2O
b. Dùng quỳ tím: nhận biết được rượu etylic là chất không làm đổi màu quỳ tím.
Còn lại dd H2SO4 và dd axit axetic: Nhỏ dd BaCl2 vào 2 chất lỏng, nếu tạo kết tủa trắng là H2SO4; không phản ứng là axit axetic.
H2SO4 + BaCl2 → BaSO4 ↓ + 2HCl
Bài 3 (Trang 45): Để trung hòa 100 ml dung dịch axit axetic cần 200 ml dung dịch natri hidroxit 0,1M. Tính nồng độ mol của axit axetic trong dung dịch đã sử dụng.
Hướng dẫn
Đổi 100 ml = 0,1 (l) ; 200 ml = 0,2 (l)
nNaOH = CM . V = 0,1  0,2 = 0,02 (mol)
PTHH
CH3COOH + NaOH  CH3COONa + H2O
  0,02 0,02 ( mol)

CM CH3COOH = n/V = 0,02/0,1 = 0,2(M)
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1/ Bài cũ: Viết CTPT, CTCT của axit axetic.
- Nêu tính chất hóa học của axit axetic và viết PTHH minh họa.
Viết PT điều chế axit axetic.
Làm BT 4,5 (sgkT46)
2/ Chuẩn bị bài 40: Mối liên hệ giữa etilen, rượu etylic và axit axetic (sgkT47).
Viết CTPT, PTHH minh họa tính chất hóa học và PT điều chế etilen, rượu etylic và axit axetic.
Các em học sinh đã tham gia tiết học này
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI