CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN LỚP 9


GIÁO VIÊN: Phạm Thị Sao Băng
Lớp : 9A3
Tiết 52 : Văn bản :
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
Tác giả: Huy Cận
Huy Cận (1919-2005) tên thật là Cù Huy Cận, quê ở tỉnh Hà Tĩnh.
Là nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ mới, là cây bút tiêu biểu của nền văn học hiện đại Việt Nam.
Cảm hứng chính trong sáng tác: hướng về thiên nhiên, vũ trụ và con người.
1, Tác giả
I, ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
* Phong cách sáng tác:
Truước Cách mạng tháng Tám :
Tho ụng gi�u tớnh tri?t lớ, mang n?i bu?n th?m sõu v�o c?nh v?t.
Tỏc ph?m tiờu bi?u : "L?a thiờng".
* Sau cách mạng tháng Tám :
+ Cảm hứng về thiên nhiên, con người lao động và cuộc sống mới
+ Giọng thơ phấn chấn tươi vui.
+ Tác phẩm tiêu biểu : “Trời mỗi ngày lại sáng”.
* Phong cách sáng tác :

Năm 1958, sau khi đất nuước đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp,
miền Bắc đã đưuợc giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới. Không khí hào hứng,
phấn chấn, tin tưuởng bao trùm trong đời sống xã hội và ở khắp nơi dấy lên phong trào phát
triển sản xuất xây dựng đất nưuớc. Chuyến thâm nhập thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh vào
nửa cuối năm 1958 đã giúp nhà thơ Huy Cận thấy rõ và sống trong không khí lao động ấy
của nhân dân ta.Diờ`u do? phần quan trọng mở ra một chặng đưuờng mới trong thơ Huy Cận.
a, Hoàn cảnh sáng tác :
2, Tác Phẩm
- Năm 1958, trong chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh, thời kỳ miềm Bắc xây dựng CNXH.
:

- Năm 1958, trong chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh, thời kỳ miềm Bắc xây dựng CNXH.


- In trong tập “ Trời mỗi ngày lại sáng”



- Tự do 7 chữ
2, Tác Phẩm
a, Hoàn cảnh sáng tác :
b, Xuất xứ :
c, Thể thơ :
 
 
 
 
 
 
Cá bạc
Cá thu
Cá chim
Cá song
Cá đé
Cá nhụ
Từ ngữ
Hình ảnh
Đặc điểm
Loài cá cùng họ với cá thu, thân và má có vẩy nhỏ, màu trắng nhạt.
Loài cá biển sống ở tầng mặt nước, thân dẹt hình thoi.
Loài cá mình dẹt, vây lớn.
Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm màu đen và hồng
Thân dài, hơi dẹt
Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá trích nhưng lớn hơn
Ra khơi
Trở về
Đánh bắt cá
Bình minh
Đêm trăng
Hoàng hôn
Thiên nhiên
Con người
theo trình tự thời gian
hành trình chuyến đi biển
d, Mạch cảm xúc:
Hai khổ đầu:
Hoàng hôn trên biển và cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
Phần 1
Phần 2
Phần 3
BỐ CỤC:
Ba phần
II, ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHI TIẾT
1, Hoàng hôn trên biển và
cảnh đoàn thuyền ra khơi
Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa . cửa. ”
a, Hoàng hôn trên biển
Chi tiết Mặt trời xuống biển có thể gây ra sự thắc mắc của nguười đọc vì bài thơ tả cảnh đoàn thuyền đánh cá ở vùng biển miền Bắc, mà ở bờ biển nưuớc ta, trừ vùng Tây Nam thuường chỉ thấy cảnh mặt trời mọc trên biển chứ không thể thấy cảnh mặt trời lặn xuống biển. Thực ra hình ảnh mặt trời xuống biển là đuược nhìn từ trên con thuyền đang ra biển hoặc từ một hòn đảo vào lúc hoàng hôn, nhìn về phía tây, qua một khoảng biển thì vẫn có thể thấy mặt trời xuống biển.
a. Cảnh hoàng hôn trên biển
“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa .
Sóng đã cài then, đêm sập cửa . ”
So sánh : “mặt trời” - “hòn lửa” -> độc đáo, thú vị
-> Thiên nhiên rực rỡ, ấm áp.
Ẩn dụ, nhân hóa : “Sóng cài then”, “đêm sập cửa”
→ Gợi cảm giác gần gũi, vũ trụ như một ngôi nhà lớn với màn đêm là cánh cửa, còn sóng biển là then cài cửa
⇒ Bức tranh thiên nhiên thật huy hoàng, tráng lệ, mà gần gũi, ấm áp với một không gian rộng lớn bao la hùng vĩ       
a, Hoàng hôn trên biển
“ Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi. ”
b, Cảnh đoàn thuyền ra khơi
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi. ”
“ Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi. ”
“ Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi. ”
- “Đoàn thuyền” : không khí ra khơi của cả tập thể
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Ngày đêm dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi !
- “lại” : công việc quen thuộc, thường xuyên
-“Câu hát căng buồm”: ẩn dụ -> Niềm vui + Khí thế phấn chấn
⇒ Vũ trụ bước vào trạng nghỉ ngơi thì con người bắt đầu ra khơi đánh cá với khí thế phơi phới và niềm vui của con người làm chủ .
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Ngày đêm dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi !
->Ca ngợi biển giàu đẹp
->Khát vọng chinh phục biển, mong ước đánh bắt được nhiều cá, tôm.
- Liệt kê: cá bạc, cá thu
- So sánh : cá thu- đoàn thoi
- Ẩn dụ, nhân hóa: Dệt biển, dệt lưới
⇒ Tác giả đã khắc họa thành công hình ảnh con người lao động mới với niềm vui làm chủ và khát vọng chinh phục biển khơi trên nền thiên nhiên kỳ vĩ.
Câu 1:“Đoàn thuyền đánh cá” ra đời trong hoàn cảnh nào?
Trước cách mạng tháng 8/1945.
Năm 1958, trong chuyến Huy Cận đi thực tế ở Quảng Ninh, thời kỳ miền Bắc xây dựng CNXH.
Sau 1975, đất nước hoàn toàn giải phóng.
Năm 1969, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
*Luyện tập
Bài 1: Chọn ý trả lời đúng
Câu hát trong bài thơ có ý nghĩa như thế nào ?
Câu 2:
Biểu hiện niềm vui, sự phấn chấn của người lao động
C
Nội dung đầy đủ của hai khổ thơ đầu bài thơ là?
1
3
4
2
Bài 2: Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách diễn dịch nêu cảm nhận của em về cảnh hoàng hôn trên biển và hình ảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi. Trong đoạn văn có sử dụng phép nối ( chú thích rõ)
Đoạn văn
Cảnh hoàng hôn trên biển và hình ảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
diễn dịch
phép nối
Ý 1:Hoàng hôn rực rỡ, không gian bao la, tráng lệ( 2 câu đầu)
Ý 2:Đoàn thuyền ra khơi vui, phấn chấn, tin yêu (6 câu tiếp)
So sánh
Ẩn dụ ,nhân hóa
Đoàn thuyền
Lại
Câu hát...
So sánh, ẩn dụ, nhân hóa
nối
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học thuộc lòng bài thơ.
+ Nắm nội dung, nghệ thuật chính của hai khổ thơ đầu.
+Hoàn thành đoạn văn.
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Chuẩn bị phần còn lại:
+ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
+ Bình minh trên biển và cảnh đoàn thuyền trở về
+ Tìm hiểu thực trạng môi trường biển hiện nay, nguyên nhân và biện pháp khắc phục.
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
CHÚC QUÝ THẦY CÔ
SỨC KHỎE VÀ THÀNH ĐẠT!
CẢM ƠN CÁC CON!
Dầu loang ở vùng biển Việt Nam
Rừng ngập mặn bị phá
Cá chết do ô nhiễm môi trường biển
Ô nhiễm môi trường du lịch
Bài thơ được viết năm 1958 khi cuộc kháng chiến chống Pháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc được giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới. Đất nước đang chuyển mình trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, không khí hào hứng, phấn chấn tin tưởng bao trùm. Khắp nơi dấy lên phong trào phát triển sản xuất, xây dựng cuộc sống mới.
Hoàn cảnh riêng:
Giữa năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. Từ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên đất nước về lao động và niềm vui trước cuộc sống mới. Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” được sáng tác trong thời gian đấy và in trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng”.