Thứ hai ngày 4 tháng 10 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 4A. Hòa bình cho thế giới (Tiết 1,2))
Yêu cầu cần đạt
- Tìm được nhiều từ đồng nghĩa với những từ đã cho.
- Tìm được nghĩa chung của các câu tục ngữ có nghĩa giống nhau khi nói về tình cảm của người Việt Nam với đất nước, quê hương.
- Biết lựa chọn để sử dụng từ đồng nghĩa thích hợp với mỗi câu văn, đoạn văn.
1) Tìm từ bắt đầu bằng tiếng đồng (có nghĩa là “cùng”)
đồng đều, đồng loã, đồng lòng, đồng mưu, đồng nghĩa, đồng nghiệp, đồng phục, đồng thanh, …
2) Đặt câu với một trong những từ vừa tìm được.
- Cả lớp đồng thanh đọc bài.
- Bố em và bác Tuấn là đồng nghiệp với nhau.
Luyện tập về từ đồng nghĩa.
Bài 1: Tìm từ trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống dưới đây:
Chúng tôi đang hành quân tới nơi cắm trại- một thắng cảnh của đất nước. Bạn Lệ trên vai chiếc ba lô con cóc, hai tay vung vẩy vừa đi vừa hát véo von. Bạn Thư điệu đà túi đàn ghi ta. Bạn Tuấn “đô vật” vai một thùng giấy đựng nước uống và đồ ăn. Hai bạn Tân và Hưng to, khỏe cùng hăm hở thứ đồ lỉnh kỉnh nhất là lều trại. Bạn Phượng bé nhỏ nhất thì trong nách mấy tờ báo Nhi đồng cười, đến chỗ nghỉ là giở ra đọc ngay cho cả nhóm nghe.
xách
đeo
khiêng
kẹp
vác
Hãy phân biệt nghĩa các từ “xách, đeo , khiêng, kẹp, vác”
đeo: mang một vật nào đó dễ tháo, cởi.
xách: mang một vật bằng một tay để buông thẳng xuống.
vác: di chuyển vật nặng hoặc cồng kềnh bằng cách đặt lên vai.
khiêng: nâng vật nặng đi nơi khác bằng sức mạnh đôi bàn tay hay hợp sức của nhiều người.
kẹp: giữ chặt lấy ở giữa bằng cách ép mạnh lại từ hai phía.
Bài 1: Đáp án
Chúng tôi đang hành quân tới nơi cắm trại- một thắng cảnh của đất nước. Bạn Lệ trên vai chiếc ba lô con cóc, hai tay vung vẩy vừa đi vừa hát véo von. Bạn Thư điệu đà túi đàn ghi ta. Bạn Tuấn “đô vật” vai một thùng giấy đựng nước uống và đồ ăn. Hai bạn Tân và Hưng to, khỏe cùng hăm hở thứ đồ lỉnh kỉnh nhất là lều trại. Bạn Phượng bé nhỏ nhất thì trong nách mấy tờ báo Nhi đồng cười, đến chỗ nghỉ là giở ra đọc ngay cho cả nhóm nghe.
xách
đeo
khiêng
kẹp
vác
+ Những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” có nghĩa chung gì?
Những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” có nghĩa chung là mang một vật nào đó đến nơi khác.
Không nói “Bạn Lệ vác chiếc ba lô con cóc.” vì đeo là mang vật dễ tháo, còn vác là mang vật cồng kềnh trên vai. Chiếc ba lô của bạn Lệ nhỏ và nhẹ nên phù hợp từ đeo.
+ Tại sao không nói “Bạn Lệ vác chiếc ba lô con cóc.”?
Những từ trên là từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Vì nó không thể thay thế cho nhau trong mọi hoàn cảnh cảnh.
+ Vậy những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” là từ đồng nghĩa hoàn toàn hay không hoàn toàn? Vì sao?
Các từ đồng nghĩa không hoàn toàn mang sắc thái gợi tả khác nhau nên khi dùng phải chọn lựa cho phù hợp.
Bài 2: Lời giải nghĩa nào dưới đây nêu được nghĩa chung của cả 3 câu tục ngữ: Cáo chết ba năm quay đầu về núi; Lá rụng về cội; Trâu bảy năm còn nhớ chuồng?
Em chọn ý đúng để trả lời:
a) Cáo chết ba năm quay đầu về núi.
b) Lá rụng về cội.
c) Trâu bảy năm còn nhớ chuồng.
a. Làm người phải thủy chung
b. Gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
c. Loài vật thường nhớ nơi ở cũ
b. Gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
a.làm người phải thủy chung
b. Gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
c. Loài vật thường nhớ nơi ở cũ
Bài 3: Dựa theo ý một khổ thơ trong bài Sắc màu em yêu, hãy viết một đoạn văn miêu tả màu sắc của những sự vật mà em yêu thích. Trong đoạn văn, chú ý sử dụng những từ đồng nghĩa.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu đỏ:
Như máu con tim,
Lá cờ Tổ quốc,
Khăn quàng đội viên.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu xanh:
Đồng bằng, rừng núi,
Biển đầy cá tôm,
Bầu trời cao vợi.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu vàng:
Lúa đồng chín rộ,
Hoa cúc mùa thu,
Nắng trời rực rỡ.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu trắng:
Trang giấy tuổi thơ,
Đóa hoa hồng bạch,
Mái tóc của bà.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu đen:
Hòn than óng ánh,
Đôi mắt bé ngoan,
Màn đêm yên tĩnh.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu tím:
Hoa cà, hoa sim,
Chiếc khan của chị,
Nét mực chữ em.
Những màu sắc em yêu
Em yêu màu nâu:
Áo mẹ sờn bạc,
Đất đai cần cù,
Gỗ rừng bát ngát.
Trăm nghìn cảnh đẹp
Dành cho em ngoan.
Em yêu tất cả
Sắc màu Việt Nam.
Gợi ý
Dựa vào màu chủ đạo của khổ thơ, em có thể viết về màu sắc của những sự vật có trong bài thơ “Sắc màu em yêu” và cả những sự vật khác nữa, nhưng cố gắng dùng được nhiều từ đồng nghĩa. Từ đồng nghĩa trong bài của các em là những từ đồng nghĩa chỉ màu sắc.
Mẫu
Trong các sắc màu Việt Nam em thích nhất là màu vàng. Màu vàng tươi của hoa cúc gợi nhớ mùa trong lành, mát mẻ. Những ánh nắng vàng hoe rải nhẹ trên đường. Những cánh đồng lúa chín vàng rực trả dài mênh mông. Màu vàng gợi sự no ấm, bình yên.
Có những màu sắc lộng lẫy, sang trọng nhưng cũng có màu sắc bình dị, thanh tao. Gây ấn tượng nhất là màu đen. Màu đen nhánh của than – vàng đen của Tổ quốc, màu đen láy của đôi mắt bé yêu, màu đen thẳm của bầu trời ban đêm. Em rất yêu màu đen.
Em yêu màu vàng:
Lúa đồng chín rộ,
Hoa cúc mùa thu,
Nắng trời rực rỡ.
Em yêu màu đen:
Hòn than óng ánh,
Đôi mắt bé ngoan,
Màn đêm yên tĩnh.
DẶN DÒ:
Hàng ngày thực hiện đúng việc vệ sinh cá nhân phòng tránh dịch Covid-19.
Ôn lại các kiến thức đã học và viết đoạn văn vào vở.
Xem trước bài 4A.