Côn Sơn suối chảy rì rầm,
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi,
Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm.
Trong ghềnh thông mọc như nêm,
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm.
Trong rừng có bóng trúc râm,
Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn...
CÔN SƠN CA
Khoảng những năm 1438 -1439


VĂN HỌC VIỆT NAM
LỚP
10
Tác giả: Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tác phẩm: Nhàn
Nội dung
Nghệ thuật
2. Hai câu thực: Triết lí dại - khôn
4. Hai câu kết: Quan niệm sống nhàn
Hai câu đề: Giới thiệu cuộc sống nhàn
3. Hai câu luận: Bàn luận về lối sống nhàn
1
a. Xuất thân
1
b. Con người
c. Sự nghiệp văn chương
Thế gian biến cải vũng nên đồi
Mặn nhạt chua cay lẫn ngọt bùi
Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử
Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi.
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Làm người hay một, họa hay hai,
Chớ cậy rằng hơn, chớ cậy tài.
Trực tiết cho bền bằng sắt đá,
Đi đường sá lánh chốn chông gai
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm mang đậm chất triết lý, giáo huấn, ngợi ca chí kẻ sĩ, thú thanh nhàn. Đồng thời, phê phán những điều xấu xa trong xã hội.
d. Phong cách sáng tác
a. Xuất xứ
Bài thơ Nôm số 73 trong tập Bạch Vân quốc ngữ thi
b. Chủ đề
I
Ca ngợi chữ Nhàn trong cuộc sống ẩn dật, khắc họa vẻ đẹp chân dung của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
c. Thể thơ
Một mai, một cuốc, một cần câu,
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
I
Thất ngôn bát cú đường luật
a. Xuất xứ
Bài thơ Nôm số 73 trong tập Bạch Vân quốc ngữ thi
b. Chủ đề
Ca ngợi chữ Nhàn trong cuộc sống ẩn dật, khắc họa vẻ đẹp chân dung của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
c. Thể thơ
I
d. Bố cục
vắng vẻ
lao xao
nơi thôn quê yên tĩnh
chốn quan trường xô bồ
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Ta dại
Người khôn
nơi vắng vẻ
chốn lao xao
đông - giá đỗ
xuân - hồ sen
hạ - ao
thu - măng trúc

đông - giá đỗ
xuân - hồ sen
hạ - ao
thu - măng trúc
Triết lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả:
a. Xuất thân
b. Con người
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả:
c. Sự nghiệp văn chương
d. Phong cách sáng tác
Thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm mang đậm chất triết lý, giáo huấn, ngợi ca chí kẻ sĩ, thú thanh nhàn. Đồng thời, phê phán những điều xấu xa trong xã hội.
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Về tác phẩm Nhàn




c. Thể thơ:
b. Chủ đề: Ca ngợi chữ Nhàn trong cuộc sống ẩn dật, khắc họa vẻ đẹp chân dung của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Thất ngôn bát cú đường luật
d. Bố cục: 4 phần
Hai câu đề: giới thiệu cuộc sống nhàn
Hai câu thực: triết lí dại – khôn
Hai câu luận: bàn luận về lối sống nhàn
Hai câu kết: quan niệm sống nhàn
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Hai câu đề: giới thiệu cuộc sống nhàn



Liệt kê mai, cuốc, cần câu
Điệp từ một
Nhịp thơ 2/2/3
Cuộc sống giản dị
Từ láy thơ thẩn
Cụm từ dầu ai vui thú nào
Sống ung dung, tự tại
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Hai câu thực: triết lí dại – khôn
Vắng vẻ  nơi thôn quê yên tĩnh
Lao xao  chốn quan trường xô
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai câu luận: bàn luận về lối sống nhàn
Xuân – hồ sen
Hạ - ao
Giọng thơ trữ tình, triết lý
Thu – măng trúc
Đông – giá đỗ
4. Hai câu kết: quan niệm sống nhàn
Cuộc sống đạm bạc, dân dã , hài hòa với tự nhiên
TÌM HIỂU CHUNG
TÌM HIỂU VĂN BẢN
TỔNG KẾT
Kết hợp giữa trữ tình và triết lý
Ngôn ngữ giản dị, cách ngắt nhịp tài hoa
Khẳng định quan niệm sống nhàn
Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Giọng thơ thâm trầm, sâu sắc