CHÂN DUNG LÍ BẠCH
Phần mộ của Lí Bạch ở Thanh Sơn – Đương Đồ
Nguyên tác bằng chữ Hán của Lí Bạch
Phần phiên âm được phác thảo bằng chữ thư pháp
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
Sàng tiền minh nguyệt quang
Nghi thị địa thượng sương
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương
Phiên âm:
(Tĩnh dạ tứ)
Dịch nghĩa:
Ánh trăng sáng đầu giường
Ngỡ là sương trên mặt đất
Ngẩng đầu ngắm vầng trăng sáng
Cúi đầu nhớ quê cũ
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi
Ngỡ mặt đất phủ sương
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng
Cúi đầu nhớ cố hương
- Lí Bạch -
- Tương Như dịch -
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
(Ánh trăng sáng đầu giường
Ngỡ là sương trên mặt đất)
Hình ảnh Lí Bạch luôn gắn liền với trăng
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương
(Ngẩng đầu ngắm vầng trăng sáng
Cúi đầu nhớ quê cũ)
Cử đầu / Đê đầu
(ngẩng đầu) / (cúi đầu)
Vọng minh nguyệt / Tư cố hương
(nhìn trăng sáng) / (nhớ quê cũ)
Phép đối
Động từ / Động từ: cử đầu / đê đầu
vọng / tư
Tính từ / Tính từ: minh / cố
Danh từ / Danh từ: nguyệt / hương
=> Trong phép đối, số lượng chữ của các bộ phận tham gia đối bằng nhau, cấu trúc ngữ pháp của các bộ phận tham gia đối giống nhau, từ loại của các chữ tương ứng ở hai vế giống nhau.
Câu hỏi: Tìm các động từ được sử dụng trong bài thơ? Chủ ngữ của những động từ ấy là ai? Việc sử dụng những động từ đó có tác dụng gì?
TRAO ĐỔI THEO CẶP:
(3 phút)
Nghi thị (sương)
Cử (đầu)
Vọng (minh nguyệt)
Đê (đầu)
Tư (cố hương)
Sơ đồ: Sự liên kết giữa các động từ trong bài thơ
Câu hỏi: Có người dịch “Tĩnh dạ tứ” thành hai câu thơ như sau:
Đêm thu trăng sáng như sương
Lí Bạch ngắm cảnh nhớ thương quê nhà

Dựa vào những điều đã phân tích ở trên, em hãy nhận xét về hai câu thơ dịch ấy.
THẢO LUẬN NHÓM:
(5 phút)
Trả lời:
Hai câu thơ dịch nêu tương đối đủ ý và thể hiện được tình cảm của nhà thơ nhưng so với nguyên tác vẫn có điểm khác:
- Lí Bạch không dùng phép so sánh, “sương” chỉ xuất hiện trong cảm nghĩ của nhà thơ nhưng hai câu dịch lại sử dụng phép so sánh.
- Bài thơ ẩn chủ ngữ, không nói rõ là Lí Bạch nhưng hai câu dịch nói đích danh tên nhà thơ.
- Bài thơ có 5 động từ nhưng ở hai câu dịch chỉ còn lại 3
- Bài thơ còn cho ta biết tác giả ngắm trăng như thế nào qua chữ “sàng tiền”, còn ở hai câu dịch không đề cập tới.
Bản dịch bài thơ“Tĩnh dạ tứ” theo thể thơ lục bát
1. Đầu giường trăng sáng chan hòa ,
Trăng lan mặt đất ngỡ là sương đêm.
Ngẩng đầu trăng toả êm đềm,
Cúi đầu da diết nhớ miền quê xưa.
2. Trước giường thấy ánh trăng soi
Ngỡ là mặt đất sương rơi nhẹ nhàng
Ngẩng đầu ngắm ánh trăng vàng
Cúi đầu thương nhớ vô vàn cố hương
Hướng dẫn về nhà

Học thuộc phần Phiên âm và dịch thơ.
Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em sau khi học bài thơ này.
Soạn bài “Hồi hương ngẫu thư”
KÍNH CHÚC: SỨC KHỎE, HẠNH PHÚC, THÀNH ĐẠT
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT
XIN CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM!