Giáo viên: Nguyễn Duy Tân
Đọc văn
Lớp 11.8
Bài giảng: TỪ ẤY
Tổ Ngữ văn
TRƯỜNG THPT DƯỠNG ĐIỀM
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Đọc phiên âm và dịch thơ bài thơ Chiều tối.
Câu 2: Xác định “thi nhãn” của bài thơ và nêu ý nghĩa?
Câu 3: Đọc một bài thơ khác trong tập thơ Nhật kí trong tù của Bác?

Trò chơi “NHÌN HÌNH ĐOÁN CHỮ”:

Luật chơi:
Các em lần lượt nhìn vào các hình ảnh và liên tưởng đến một từ, cụm từ. Những dữ kiện đó liên quan đến một tác giả văn học các em đã học.
Sau khi trả lời xong 4 từ khóa, em nói tên tác giả được đề cập đến.
Dành quyền trả lời bằng hình thức giơ tay.
Thời gian suy nghĩ trả lời: 10 giây
KHỞI ĐỘNG
LÍ TƯỞNG
ĐÂY LÀ GÌ?
ĐẢNG CỘNG SẢN
ĐÂY LÀ GÌ?
NGUYỄN KIM THÀNH
ĐÂY LÀ AI?
LƯỢM
ĐÂY LÀ AI?
GV: Dương Thanh Dương
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
HOÀN THÀNH CÁC THÔNG TIN
Học sinh thảo luận cặp đôi theo các nội dung sau:
+ Tố Hữu (…..-…….), tên khai sinh…….., quê………
+ Năm…… được kết nạp vào Đảng Cộng sản.
+ Sự nghiệp thơ ca…………………
+ Phong cách nghệ thuật của thơ Tố Hữu……….
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở Thừa Thiên - Huế.
Năm 1938 được kết nạp vào Đảng Cộng sản.
Sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp cách mạng.
Phong cách nghệ thuật của thơ Tố Hữu là thơ trữ tình – chính trị và đậm đà tính dân tộc.
Chân dung nhà thơ Tố Hữu lúc 17 và 20 tuổi
Trong hai cuộc chiến chống Pháp và Mỹ cho đến năm 1986, Tố Hữu liên tục giữ nhiều chức vụ quan trong trong bộ máy lãnh đạo nhà nước.
Nhà thơ Tố Hữu cùng Bác Hồ về thăm Pác Bó-1961
Bài thơ cuối cùng
Báo Văn Nghệ số 50 ngày 14-12-2002
Lễ truy điệu nhà Tố Hữu: 9/12/2002
Mộ của nhà thơ Tố Hữu
TỪ ẤY (Tố Hữu)
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…


II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
Học sinh thảo luận nhóm 4 bạn theo các nội dung sau:
+ Cho biết hoàn cảnh sáng tác?
+ Xuất xứ bài thơ?
+ Xác định thể thơ?
+ Bố cục gồm mấy phần? Nội dung chính từng phần?
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
- Được viết vào tháng 7 – 1938 khi Tố Hữu được kết nạp vào Đảng Cộng sản.
- Bài thơ nằm trong phần “Máu lửa” của tập thơ “Từ ấy”.
- Thể thơ: bảy chữ 
- Bố cục: 3 phần
+ Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của nhà thơ khi gặp ánh sáng lí tưởng của Đảng
+ Khổ 2: Nhận thức mới về lẽ sống
+ Khổ 3: Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của nhà thơ khi gặp ánh sáng lí tưởng
-“Từ ấy” là thời điểm nào? Từ ấy có ý nghĩa như thế nào trong đời tác giả?
- Các hình ảnh ẩn dụ trong 2 câu thơ đầu là gì? Tác dụng là gì?
- Hai động từ mạnh trong 2 câu đầu là gì? Chúng có tác dụng gì?
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê mãnh liệt của nhà thơ khi gặp ánh sáng lí tưởng
- Hình ảnh so sánh trong 2 câu thơ này là gì? Tác dụng là gì?
- Hai tính từ chỉ mức độ trong 2 câu này là gì? Chúng có tác dụng gì?
Bài tập củng cố
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”
(Trích “Từ ấy”, Tố Hữu)
1. Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
2. Xác định biện pháp tu từ trong đoạn thơ trên và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?
3. Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?
Đáp án
- Thể thơ: bảy chữ,
- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.
2. Biện pháp tu từ :
+ Ẩn dụ: “nắng hạ”, “mặt trời chân lí”
=> Nhấn mạnh ánh sáng lí tưởng mở ra trong tâm hồn nhà thơ một chân trời mới
+ So sánh: “hồn tôi - là – một vườn hoa lá...”
=> Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực, say mê, sôi nổi.
3. Nội dung chính: Nhà thơ thể hiện niềm vui sướng, say mê khi gặp lý tưởng của Đảng.
VẬN DỤNG
Đoạn thơ giúp cho em hiểu gì về việc xác định lí tưởng? Lí tưởng của em hiện nay là gì? Em sẽ làm gì để thực hiện lí tưởng đó?
Thanh niên ngày nay
Dặn dò
Học bài và thuộc lòng khổ 1.
Soạn tiếp khổ 2 và 3:
Hướng dẫn soạn bài:
Đọc khổ 2 và xác định những nhận thức mới về lẽ sống của Tố Hữu.
Đọc khổ 3 và chỉ ra những chuyển biến trong tình cảm tác giả.
CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ
VÀ
Trân trọng kính chào !
CÁC EM!