NGÀNH THÂN MỀM
I. Trai sông
Trai sông sống ở đâu?
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
a. Vỏ trai
Vỏ trai gồm mấy mảnh?
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
a. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng.
Quan sát hình và chú thích vào các số 1,2,3,4,5?
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
Vỏ trai cấu tạo gồm mấy lớp?
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
a. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng.
- Vỏ gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong.
Tại sao vỏ trai có thể đóng, mở được?
Cơ khép vỏ sau
Bản lề
cơ khép vỏ trước
Tại sao vỏ trai có thể đóng, mở được?
- Nhờ bản lề có dây chằng đàn hồi cùng hai cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ.
Cơ khép vỏ sau
Bản lề
cơ khép vỏ trước
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
a. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng.
- Vỏ gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong.
- Nhờ bản lề có dây chằng đàn hồi cùng hai cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ.
Mài mặt ngoài của vỏ trai ngửi
thấy có mùi khét, vì sao?
Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Tại sao trai chết thì vỏ mở?
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
b. Cơ thể trai
Quan sát hình 18.3 kết hợp với thông tin phần 2 SGK trang 63 mô tả cấu tạo cơ thể trai
I. Trai sông
* Trai sông sống ở đáy hồ ao, sông ngòi
1. Hình dạng, cấu tạo
b. Cơ thể trai

Dưới vỏ là áo trai, mặt ngoài áo tiết ra lớp vỏ đá vôi, mặt trong tạo thành khoang áo là môi trường hoạt động dinh dưỡng của trai.
Giữa có 2 tấm mang
Trung tâm cơ thể: phía trong là thân trai, phía ngoài là chân trai
I. Trai sông

2. Dinh dưỡng
Oxi
Nước (Thức ăn, oxi)
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những gì vào miệng và mang trai?

Thức ăn
Oxi
Nước (Thức ăn, oxi)
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
Thức ăn
Thức ăn của trai là gì? Thức ăn lấy vào cơ thể theo cơ chế chủ động hay thụ động?
I. Trai sông
- Ăn thụ động
2. Dinh dưỡng
Oxi
Nước (Thức ăn, oxi)
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
Thức ăn
Trai hô hấp nhờ cơ quan nào?
I. Trai sông
- Ăn thụ động
- Hô hấp qua mang
2. Dinh dưỡng
I. Trai sông
- Ăn thụ động
- Hô hấp qua mang
2. Dinh dưỡng
3. Sinh sản
Trai đực
Trai trưởng thành
Trứng
Trứng đã thụ tinh
Ấu trùng bám vào da và mang cá
3
Tinh trùng
Ấu trùng
Trai con
(ở bùn)
(ở trong mang mẹ )
Vòng đời phát triển của trai sông
Trai cái
Trai là động vật phân tính hay lưỡng tính?
I. Trai sông
- Ăn thụ động
- Hô hấp qua mang
2. Dinh dưỡng
3. Sinh sản
- Trai là động vật phân tính.
Trai đực
Trai trưởng thành
Trứng
Trứng đã thụ tinh
Ấu trùng bám vào da và mang cá
3
Tinh trùng
Ấu trùng
Trai con
(ở bùn)
(ở trong mang mẹ )
Vòng đời phát triển của trai sông
Trai cái
Trình bày vòng đời phát triển của trai?
I. Trai sông
- Ăn thụ động
- Hô hấp qua mang
2. Dinh dưỡng
3. Sinh sản
- Trai là động vật phân tính.
- Thụ tinh trong, trứng phát triển qua gai đoạn ấu trùng.
Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?
Trứng được bảo vệ tốt hơn và tăng lượng ôxi.
Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?
Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp oxi và được bảo vệ, được cá đưa đi xa.
Câu 1. Em hãy chú thích vào các số thứ tự trên tranh.
1
Vỏ trai
Chân trai
Mang
Cơ khép vỏ
Thân trai
5.
4.
3
2
3. Luyện tập
Câu 2. Vỏ trai gồm 3 lớp xếp theo thứ tự đúng là:
A. Lớp đá vôi, lớp sừng, lớp xà cừ.
B. Lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ.
C. Lớp sừng, lớp xà cừ, lớp đá vôi.
D. Lớp xà cừ, lớp đá vôi, lớp sừng.
4. Vận dụng
Câu 1. Vì sao nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có?
Vì ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá, khi mưa cá vượt bờ bò vào ao mang theo ấu trùng trai vào trong ao.
Câu 2. Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nàovới môi trường nước?
Góp phần làm sạch môi trường nước.
- Học bài, đọc mục “Em có biết”.
- Tìm hiểu một số thân mềm khác.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ