TRƯỜNG THCS TÂN HÀ

LỚP 6
Gv: NGUYỄN THỊ ĐAN CHI
Mục tiêu của chủ đề cần nắm được những vấn đề sau:
Nêu được sự đa dạng của chất (chất có xung quanh ta, trong các vật thể tự nhiên, vật thể nhân tạo, vật vô sinh và vật hữu sinh, …..).
Trình bày được một số đặc điểm cơ bản của ba thể rắn, lỏng, khí qua quan sát
Đưa ra được ví dụ về một số đặc điểm cơ bản ba thể của chất
Nêu được một số tính chất của chất (tính chất vật lí, tính chất hóa học)
Nêu được các khái niệm về sự nóng chảy, sự sôi, sự bay hơi, sự ngưng tụ, sự đông đặc.
Tiến hành được thí nghiệm về sự chuyển thể của chất (TN về sự nóng chảy của nước đá và sự bay hơi của nước ở nhiệt độ phòng).
Trình bày được quá trình diễn ra sự chuyển thể: nóng chảy, sôi, bay hơi, đông đặc , ngưng tụ.
CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 18:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
Sự đa dạng của chất
Các thể cơ bản của chất
Tính chất của chất
Sự chuyển thể của chất
Khởi động
- Em nói những gì em biết về các chất và trạng thái của chúng trong các hình bên:
1/ SỰ ĐA DẠNG CỦA CHẤT:
CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 18:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
1. Sự đa dạng của chất
Tìm hiểu về sự đa dạng của các vật thể
- Em hãy gọi tên các vật thể.
CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 18:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
1. Em quan sát được những vật thể nào có trong hình 8.1?
Vậy: Vật thể là gì?
Vật thể là những gì tồn tại xung quanh ta
1. Vật thể nào có sẵn trong tự nhiên (vật thể tự nhiên)? Vật thể nào do con người tạo ra (vật thể nhân tạo)?
Hãy sắp xếp các vật thể: không khí, cây cối, nước, đất, đá, đồi núi, con thuyền, mái chèo, tấm lưới, con người, nắng, gió thành 2 nhóm:
+ Vật thể nhân tạo:
+ Vật thể tự nhiên:
không khí, cây cối, nước, đất, đá, đồi núi, con người, nắng, gió
con thuyền, mái chèo, tấm lưới
Vậy thế nào là vật thể tự nhiên, vật thể nhân tạo?
Vật thể tự nhiên là những gì có sẵn trong tự nhiên
+ Vật thể nhân tạo là những vật thể do con người tạo ra để phục vụ cho cuộc sống
2. Hãy Kể tên một số vật thể và cho biết chất tạo nên vật thể đó?
Ví dụ:
Cái ly là vật thể, chất tạo nên cái ly bằng nhựa hoặc bằng thủy tinh, inox… vậy nhựa, thủy tinh, inox gọi là chất.
Cái ghế là vật thể, chất tạo nên cái ghế là chất nhựa, chất inox, chất gỗ (xenlulozơ).
Cây mía là vật thể, chất có trong cây mía là: đường (saccharose), nước, chất xơ (thành phần chính là xenlulozơ),…
Không khí có Oxygen và Nitrogen,…
Muối ăn có thành phần chính là Sodium chloride,…
Các vật thể đều do 1 hoặc nhiều chất tạo nên. Mỗi chất có thể tạo nên nhiều vật thể khác nhau và mỗi vật thể được tạo nên từ nhiều chất
3. Nêu sự giống nhau và khác nhau giữa vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo.
- Giống nhau: Đều tạo nên từ các chất
- Khác nhau:
+ Vật thể tự nhiên: có sẵn trong tự nhiên
+ Vật thể nhân tạo do con người tạo ra
- Cơ thể sinh vật là vật thể tự nhiên hay nhân tạo?
4. Kể tên một số vật sống và vật không sống mà em biết.
Căn cứ vào đâu để em phân biệt vật sống và vật không sống?
Các vật sống (hữu sinh): cây cối, con heo, con gà…
Các vật không sống (Vật vô sinh): đất, đá, bàn ghế…

- Vật hữu sinh (vật sống) là vật thể có các đặc trưng sống.
Vật vô sinh (vật không sống) là vật thể không có các đặc trưng sống.
Cho các vật thể: quần áo, cây cỏ, con cá, xe đạp.
Hãy sắp xếp các vật thể vào đúng nhóm thích hợp:
vật thể tự nhiên
vật thể nhân tạo
vật hữu sinh
vật vô sinh
cây cỏ, con cá.
xe đạp, cái áo.
con cá, cây cỏ.
xe đạp, cái áo

1. Sự đa dạng của chất
- Vật thể là những gì tồn tại xung quanh ta, gồm:
+ Vật thể tự nhiên: là những vật thể có sẵn trong tự nhiên.
+ Vật thể nhân tạo: là những vật thể do con người tạo ra để phục vụ cuộc sống.
+ Vật hữu sinh (vật sống): là vật thể có các đặc trưng sống.
+ Vật vô sinh (vật không sống): là vật thể không có các đặc trưng sống.
CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 18:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất.
Tính chất của chất
Vật
sống
Vật thể
tự nhiên
Vật thể
Nhân tạo
Vật
không
sống
- Em hãy điền từ/ cụm từ thích hợp vào chỗ trống.
2. Các thể cơ bản của chất
Tìm hiểu đặc điểm các thể cơ bản của chất
Chất tồn tại ở ba thể (trạng thái) cơ bản:
- Rắn (solid, kí hiệu s)
- Lỏng (liquid, kí hiệu l )
- Khí hay hơi (gas, kí hiệu g).

Hãy quan sát hình 8.2, rồi điền thông tin theo mẫu vào bảng 8.1:

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 19:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất.
Tính chất của chất(tt)
Rắn
Lỏng
Khí
- Em hãy cho biết nước tồn tại ở trạng thái nào?
- Hãy điền thông tin theo mẫu sau:
Rắn
Có
Rất khó
Lỏng
Không
Khó
Khí
Không
Dễ
5. Quan sát H8.2 và hoàn thiện bảng 8.1 SGK.
Các chất đều được cấu tạo bởi những hạt vô cùng nhỏ bé mà mắt thường không nhìn thấy được
6. Quan sát hình 8.3, Nhận xét về đặc điểm của thể rắn, thể lỏng, thể khí của chất.
Các hạt xếp khít nhau, liên kết chặt chẽ với nhau
Các hạt xa nhau, Chuyển động tự do
Các hạt gần nhau, liên kết lõng lẽo
Chú ý: Khoảng cách giữa các hạt và sự liên kết của chúng trong các thể, thể tích và hình dạng, khả năng bị nén,…
2. Các thể cơ bản của chất
Đặc điểm cơ bản ba thể của chất:
*Ở thể rắn:
- Các hạt liên kết chặt chẽ
- Có hình dạng và thể tích xác định
- Rất khó bị nén
*Ở thể lỏng
- Các hạt liên kết không chặt chẽ
- Có hình dạng không xác định
- Khó bị nén
*Ở thể khí/ hơi
- Các hạt chuyển động tự do
- Có hình dạng và thể tích không xác định
- Dễ bị nén

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Tiết 19:Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
Kể tên ít nhất hai chất ở mỗi thể rắn, lỏng, khí mà em biết.
Các ví dụ:
Các chất ở thể rắn: sắt, nhôm, đường, muối ăn…
Các chất ở thể lỏng: Rượu, nước, dầu ăn, xăng…
Các chất ở thể khí: khí Oxigen, khí carbon dioxide, khí hydrogen,…
Câu 1. Hãy chỉ ra đâu là vật thể, đâu là chất trong các câu sau:
a) Cơ thể người chứa 63% - 68% về khối lượng là nước.
b) Thủy tinh là vật liệu chế tạo ra nhiều vật gia dụng khác nhau như lọ hoa, cốc, bát, nồi,...
c) Than chì là vật liệu chính làm ruột bút chì.
d) Paracetamol là thành phẩn chính của thuốc điều trị cảm cúm.
BÀI TẬP SGK
1. a) Vật thể: cơ thể người
Chất: nước.
c) Vật thể: ruột bút chì;
Chất: than chì (carbon).
Trả lời
b) Vật thể: lọ hoa, cốc, bát, nồi, ...;
Chất: thuỷ tinh.

d) Vật thể: thuốc điều trị cảm cúm;
Chất: paracetamol.
BT 1. Đặc điểm cơ bản để phân biệt vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo là:
Vật thể nhân tạo đẹp hơn vật thể tự nhiên
Vật thể nhân tạo do con người tạo ra, vật thể tự nhiên có sẵn trong tự nhiên
Vật thể tự nhiên làm từ chất, vật thể nhân tạo làm từ vật liệu
Vật thể tự nhiên làm từ các chất có trong tự nhiên, vật thể nhân tạo làm từ các chất do con người tổng hợp.
BÀI TẬP
BT 2. Đặc điểm cơ bản để phân biệt vật vô sinh và vật hữu sinh là:
Vật vô sinh không xuất phát từ cơ thể sống, vật hơux sinh xuất phát từ cơ thể sống.
Vật hữu sinh có các đặc trưng sống như trao đổi chất và năng lượng, sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm ứng; còn vật vô sinh không có các đặc điểm trên.
Vật vô sinh là vật thể đã chết, vật hữu sinh là vật thể còn sống.
Vật vô sinh không có khả năng sinh sản, vật hữu sinh luôn sinh sản.
BÀI TẬP
Bài tập:
BT 3. Em hãy kể tên 4 chất ở thể rắn, 4 chất
ở thể lỏng và 4 chất ở thể khí trong điều
kiện thường mà em biết.
DẶN DÒ
Ghi lại các mục và nội dung tóm tắt của bài học mà em ghi chưa đủ vào vở.
Học thuộc nội dung tóm tắt bài học
Xem trước nội dung mục (3,4) tr.37->42/sgk