Chào mừng các em đến với bài học Ngữ văn 9
Giáo viên: Vừ Thị Nga
Tru?ng : THCS Th?ch Húa
Trong chương trình ngữ văn THCS em đã được học bài thơ nào có hai hình ảnh trên ? Của tác giả nào ? Nội dung của bài thơ ?
Tiếng gà trưua- Xuân Quỳnh
Viết về tình cảm bà, cháu
Em hãy đọc những câu thơ có hai hình ảnh trên ?
Trên đưuờng hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tay bà khum soi trứng
Giành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp

Kiểm tra bài cũ
Phòng GD - ĐT Tuyờn Húa
Tru?ng THCS Th?ch Húa
Bằng Việt
Tiết 48-49-50: Bếp lửa
Tiết 48- Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
1. Tác giả.
- Tên thật Nguyễn Việt Bằng - sinh 1941, quê ở Thạch Thất - Hà Nội (Hà Tây cũ).
- Thuộc thế hệ nhà thơ truưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
- Hiện là chủ tịch Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà nội.
Chân dung nhà thơ Bằng Việt
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
- Những tác phẩm chính của Bằng Việt
I. Giới thiệu tác giả tác phẩm.
1. Tác giả.
- Tên thật Nguyễn Việt Bằng - sinh 1941, quê ở Thạch Thất - Hà Nội (Hà Tây cũ).
- Thuộc thế hệ nhà thơ truưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
- Hiện là chủ tịch Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội.
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
- Sáng tác năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên năm thứ 2 học tại Liên xô.
Bài thơ trích trong tập " Hưuơng cây - Bếp lửa", in chung với Lưuu Quang Vũ ( 1968 ).
" Tôi viết bài thơ Bếp lửa năm 1963, lúc đang học năm thứ 2 Đại học tổng hợp Quốc gia Kiev( Ukrai na). Mùa đông nuước Nga rất lạnh, phải đốt lò để suưởi. Ngồi sưuởi lửa, tôi bỗng nhớ đến " Bếp lửa" quê nhà, nhớ bà tôi, nhớ ngưuời nhóm bếp. Xa bà, xa gia đình khi đã trưuởng thành tức là có độ lùi xa để nhớ và suy ngẫm những giá trị tinh thần nên bài thơ viết rất nhanh. Viết "Bếp lửa", tôi chỉ muốn giãi bày tâm trạng thật của lòng mình"
Bà nội tôi là một phụ nữ nông dân chân chất, bình dị. Với tôi, bà là hiện thân của sự cần cù, nhẫn nại và đức hi sinh
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. Đọc - tìm hiểu chung.
1. Đọc - chú thích.
- ấp iu: Sự kết hợp của hai từ: ấp ủ và nâng niu.
- Đinh ninh: Là nhắc đi, nhắc lại cho người khác nắm chắc, nhớ chắc.
- Chiến khu: Là căn cứ địa cách mạng hay lực luợng kháng chiến.
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
1. Tác giả.
2. Tác phẩm.
II. Đọc- tìm hiểu chung.
1. Đọc - chú thích.
2. Thể loại - bố cục - mạch cảm xúc:
* Thể loại: Thơ t? do tám chữ:
.
- Vần: Chân - liền: (Khói - mỏi, xa - bà, Huế - thế - về, bà - xa, rụi - cụi.)
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
* Mạch cảm xúc của bài thơ:
---> Mạch cảm xúc đi từ hồi tuưởng đến kỉ niệm, từ kỉ niệm đến suy ngẫm.
---> Cảm xúc chủ đạo: Tình bà cháu, nỗi nhớ, lòng kính yêu vô hạn của nguười cháu với bà, gắn với tình yêu quê hưuơng đất nưuớc.
Có thể chia làm 4 phần :
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Năm ấy là năm đói mòn, đói mỏi
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy
Chỉ nhớ khói hun nhoèn mắt cháu
Nghĩ lại đến giờ, sống mũi còn cay!

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa, nghĩ th­ơng bà khó nhọc
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẳn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa!
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
-Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?

Hình ảnh bếp lửa khơi. nguồn cho dòng hồi tưởng
Hình ảnh người bà và những kỉ niệm về tình bà cháu trong hồi tưởng của tác giả
Suy ngẫm về bà và cuộc đời bà
Nổi nhớ bà của nhà thơ
Tiết 48 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tuưởng, cảm xúc về bà.
Tiết 48-49-50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
Một bếp lửa chờn vờn suương sớm Một bếp lửa ấp iu nồng đuượm Cháu thuương bà biết mấy năng muưa.
- Bếp lửa: Hình ảnh quen thu?c ở làng quê Việt Nam -->Bếp lửa đưuợc nhóm lên trong suương sớm, ngọn lửa rung rinh hắt ánh sáng khi mờ, khi t? trên vách.
Chờn vờn: Từ láy gợi hình
Ngọn lửa bập bùng, lay động
Gợi cái mờ nhoà của kí ức rất xa
- ấp iu: Từ sáng tạo
Gợi bàn tay kiên nhẫn, khéo léo và tấm lòng cham chút của bà.
Gợi đến công việc nhóm lửa cụ thể.
- Biết mấy nắng muưa: H/a ẩn dụ
Cuộc đời vất vả lo toan, âm thầm, lặng lẽ của bà.
- Bếp lửa gợi nỗi nhớ, tình thuương với bà của ngưuời cháu và sự lo toan, vất vả của bà.
Chào mừng các em đến với bài học Ngữ văn 9
Giáo viên: Vừ Thị Nga
Tru?ng : THCS Th?ch Húa
Tiết 49: Bếp lửa
(Bằng Việt)
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
- Bếp lửa gợi nỗi nhớ, tình thưuơng với bà của ngưuời cháu và sự lo toan, vất vả của bà.
2. Hồi tưuởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
- HS suy nghi tr? l?i
? Nhớ về bà, ngưuời cháu đã hồi tuưởng lại những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà. Vậy, đó là những kỉ niệm gì và những kỉ niệm đó đ?ược thể hiện ở những khổ thơ nào?
- Những kỉ niệm tuổi ấu thơ sống bên bà khi lên bốn tuổi (khổ 2).
- Kỉ niệm về bà và những năm tháng tuổi niên thiếu "tám năm ròng"gắn với hình ảnh bếp lửa (khổ 3).
- Hình ảnh bà trong những năm tháng gian khó của chiến tranh. (khổ 4).
- Hình ảnh bà gắn với hình ảnh b?p lửa (khổ 5).
a. Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2):
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tuưởng, cảm xúc về bà.
- Bếp lửa gợi nỗi nhớ, tình thưuơng với bà của ngưuời cháu và sự lo toan, vất vả của bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a. Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2):
- Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi: + Quen mùi khói. + Năm đói mòn đói mỏi. + Bố đánh xe khô rạc ngựa gầy. + Khói hun nhốm mắt. + Sống mũi còn cay.
- Thành ngữ
- Hình ảnh chọn lọc, chân thực, gi�u sức gợi hình
- Trận đói khủng khiếp năm 1945.
- Cuộc kháng chiến chống pháp gian khổ thiếu thốn nhọc nhằn.
- Kỉ niệm tuổi ấu thơ gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn.
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
- Bếp lửa gợi nỗi nhớ, tình thuương với bà của nguười cháu và sự lo toan, vất vả của bà.
2. Hồi tưuởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
- Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi: + Quen mùi khói. + Năm đói mòn đói mỏi. + Bố đánh xe khô rạc ngựa gầy. + Khói hun nhèm mắt. + Sống mũi còn cay.
- Trận đói khủng khiếp năm 1945.
- Cuộc kháng chiến chống pháp gian khổ thiếu thốn nhọc nhằn.
- Kỉ niệm tuổi ấu thơ gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn.
- Hình ảnh chi tiết còn ám ảnh mãi trong tâm trí tác giả đến giờ nghĩ lại vẫn còn xúc động:
ấn tuượng không thể nào quên là ấn tưuợng về cái đói. - ấn tưuợng sâu đậm nhất là ấn tuượng về mùi khói: Khói hun nhốm mắt, mũi còn cay.
+ Còn cay là còn nguyên xúc động ---> Kỉ niệm trở thành ấn tuượng ám ảnh suốt cuộc đời.
+ Mùi khói, khói hun
Miêu tả chân thực cuộc sống tuổi thơ.
Tình cảm tha thiết, bâng khuâng, nhớ
thuương ngậm ngùi.
+ Hình ảnh: ngọn khói, mùi khói gợi tâm trạng bâng khuâng, nhớ thuương ngậm ngùi của ngưuời cháu.
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
- Bếp lửa gợi nỗi nhớ, tình thuương với bà của ngưuời cháu và sự lo toan, vất vả của bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a. Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
- Kỉ niệm tuổi ấu thơ gian khổ, thiếu thốn, nhọc nhằn.
+ Hình ảnh: ngọn khói, mùi khói gợi tâm trạng bâng khuâng, nhớ thuương ngậm ngùi của ngưuời cháu.
Tiết 49- Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
b. Kỉ niệm tuổi thiếu niên, tám năm cháu ở cùng bà
Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa, nghĩ thuương bà khó nhọc
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!
Cháu cùng bà nhóm lửa
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
- Liệt kê + các cụm động từ
-->Bà với tấm lòng đôn hậu, gi�u tình yêu thuương, tần tảo, bao bọc, cưuu mang, dạy dỗ cháu.
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
2. Hồi tưuởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
b. Kỉ niệm tuổi thiếu niên, tám năm cháu ở cùng bà
- Liệt kê + các cụm động từ
-->Bà với tấm lòng đôn hậu, gi�u tình yêu thuương, tần tảo, bao bọc, cưuu mang, dạy dỗ cháu.
Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế
Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa, nghĩ thưuơng bà khó nhọc
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa!
- Tiếng tu hú kêu: Lặp lại 4 lần.
+ Lúc mơ hồ, văng vẳng "trên cánh đồng xa" + Lúc gần gũi, giục giã nghe sao mà tha thiết. + Lúc gióng giả, dồn dập nhuư gọi mời. + Lúc rời rạc, khắc khoả, kêu hoài kêu mãi.
--> Khiến lòng nguười trỗi dậy những hoài niệm mong nhớ.
- Tiếng tu hú kêu là âm thanh tha thiết gợi nỗi nhớ quê hưuơng, nhớ thưuơng bà tha thiết.
Tiết 49- Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
2. Hồi tưuởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
b. Kỉ niệm tuổi thiếu niên, tám năm cháu ở cùng bà (Khổ 3).
- Liệt kê + các cụm động từ
-->Bà với tấm lòng đôn hậu, giầu tình yêu thuương, tần tảo, bao bọc, cưuu mang, dạy dỗ cháu.
- Tiếng tu hú kêu là âm thanh tha thiết gợi nỗi nhớ quê hưuơng, nhớ thuương bà tha thiết.
* Khổ 4. Hình ảnh bà trong những năm kháng chiến khó khăn:
c. Hình ảnh bà trong những năm kháng chiến khó khăn (Khổ 4).
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
" Bố ở chiến khu, bố còn việc bố
Mày có viết thuư chớ kể này, kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn đuược bình yên!"
Lời dẫn trực tiếp: --> Hình dung cụ thể giọng nói, tiếng cưuời, tình cảm, suy nghĩ. --> Phẩm chất của ngưuời phụ nữ việt Nam: Gi�u lòng yêu nưuớc, đức hi sinh, kiên trì nhóm lửa và giữ lửa.
- Bà là nguười gi�u ý chí, nghị lực và niềm tin, vững vàng vuượt qua khó khăn.
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
b. Kỉ niệm tuổi thiếu niên, tám năm cháu ở cùng bà (Khổ 3).
- Liệt kê + các cụm động từ
->Bà với tấm lòng đôn hậu, gi�u tình yêu thuơng, tần tảo, bao bọc, cuưu mang, dạy dỗ cháu.
- Tiếng tu hú kêu là âm thanh tha thiết gợi nỗi nhớ quê huương, nhớ thưuơng bà tha thiết.
Khổ 4. H/a bà trong những năm kháng chiến khó khăn:
c. Hình ảnh bà trong những năm kháng chiến khó khăn (Khổ 4).
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
" Bố ở chiến khu, bố còn việc bố
Mày có viết thuư chớ kể này, kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn đưuợc bình yên!"
- Bà là ngưuời gi�u ý chí, nghị lực và niềm tin, vững vàng vưuợt qua khó khăn.
? Từ khổ thơ này, giúp em hiểu gì về tội ác của kẻ thù và vẻ đẹp tinh thần của con nguười Việt Nam trong chiến tranh?
Tội ác tày trời cuả thực dân Pháp xâm lưuợc: + Không chỉ cuướp của, giết nguười. + Đốt phá làng mạc đến "cháy tàn cháy rụi". --> Tội ác huỷ diệt sự sống.
Hoàn cảnh khốc liệt của chiến tranh càng tôn vinh vẻ đẹp tinh thần sáng ngời của con ngưuời Việt Nam:
+ Tinh thần đoàn kết xóm làng.
+ Là ý chí nghị lực và niềm tin bền vững của những ngưuời bà, ngưuời mẹ ở hậu phuương hưuớng ra tiền tuyến. + Là tình bà cháu gắn bó hoà quyệt trong tình yêu quê huương, đất nưuớc.
Tiết 49 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
a Kỉ niệm thời thơ ấu, năm bốn tuổi (Khổ 2).
b. Kỉ niệm tuổi thiếu niên, tám năm cháu ở cùng bà (Khổ 3).
- Liệt kê + các cụm động từ
->Bà với tấm lòng đôn hậu, gi�u tình yêu thuương, tần tảo, bao bọc, cuưu mang, dạy dỗ cháu.
- Tiếng tu hú kêu là âm thanh tha thiết gợi nỗi nhớ quê hưuơng, nhớ thưuơng bà tha thiết.
c. Hình ảnh bà trong những năm kháng chiến khó khăn (Khổ 4).
- Bà là ngưuời g�u ý chí, nghị lực và niềm tin, vững vàng vưuợt qua khó khăn.
d. Hình ảnh Bà gắn với hình ảnh Ngọn lửa (khổ 5).
* Đọc khổ 5 và cho biết: Từ hình ảnh Bếp lửa ở khổ đầu, đoạn cuối của dòng hồi tưuởng về kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà với hình ảnh ngọn lửa "Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng".
? Vậy, hình ảnh "ngọn lửa" có ý nghĩa gì.
- Từ hình ảnh bếp lửa cụ thể, tĩnh tại, khách quan --> Ngọn lửa trừu tưuợng chủ quan, ý tứ sâu xa: --> Ngọn lửa truường tồn bất diệt của tình bà cháu gắn với tinh yêu nuước, tin tưuởng vào kháng chiến. --> Bà không chỉ là nguười nhóm lửa mà còn là ngưuời giữ lửa - ngọn lửa của niềm tin ấm nóng, toả sáng.
- Ngọn lửa của tấm lòng ấm áp tình yêu thuương cháu, ngọn lửa của niềm tin dai dẳng, bền chặt vào cuộc kháng chiến.
3. Những suy ngẫm và cảm nhận của nguười cháu về bà.
Tiết 50: Bếp lửa
(Bằng Việt)
-vẫn giữ thói quen dậy sớm
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
3. Những suy ngẫm và cảm nhận của nguười cháu về bà.
Lận đận;
nắngmuưa
Từ láy + ẩn dụ
Cuộc đời gian lao, vất vả
- Mấy chục năm;
- tận bây giờ
Diễn tả thời gian dài
- Bà là ngưuời tần tảo, gi�u đức hi sinh chăm lo cho mọi nguười.
Lận đận đời bà biết mấy nắng muưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đuượm
Nhóm niềm yêu thuương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng- bếp lửa!
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
3. Những suy nghẫm và cảm nhận của ngưuời cháu về bà.
Lận đận đời bà biết mấy nắng muưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đuượm
Nhóm niềm yêu thuương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng- bếp lửa!
? Điệp từ "Nhóm" đưuợc lặp lại trong các câu thơ này có ý nghĩa giống và khác nhau nhuư thế nào.
* Điệp từ nhóm đuược lặp lại 4 lần:
- Giống nhau: Nhóm có đặc điểm chung là gắn với hành động nhóm bếp, nhóm lửa.
- Khác nhau:
+ Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đuượm Nhóm bếp để sưuởi ấm cho cháu khỏi cái giá lạnh...
+ Nhóm - Yêu thưuơng khoai sắn Luộc khoai sắn cho cháu ăn đỡ đói.
+ Nhóm - Xôi gạo mới --> Khơi dậy tình đoàn kết xóm làng, chia ngọt, sẻ bùi
Sự ngọt bùi của khoai sắn, của tình yêu thuương.
+ Nhóm - Tâm tình tuổi nhỏ --> Thắp sáng những hoài bão, ưuớc mơ, khát vọng của tuổi trẻ
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
3. Những suy nghẫm và cảm nhận của nguười cháu về bà.
- Bà là nguười tần tảo, gi�u đức hi sinh chăm lo cho mọi nguười.
- Bà là ngưuời nhóm lửa, giữ lửa và truyền lửa (ngọn lửa của sự sống, niềm tin và tình tình yêu thuương).
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
3. Những suy ngẫm và cảm nhận của ngưuời cháu về bà.
Lận đận đời bà biết mấy nắng muưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đuượm
Nhóm niềm yêu thưuơng, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng- bếp lửa!
? Vì sao tác giả lại đi tới lời ngợi ca: "Ôi kì lạ và thiêng liêng- bếp lửa! ".
- Bếp lửa là hình ảnh giản dị, bình thu?ng và phổ biến trong mỗi gia đình Việt Nam. - Bếp lửa lại cao quý, thiêng liêng, kì diệu, vì: + Nó gắn với hình ảnh nguười bà - nguười phụ nữ với vẻ đẹp tảo tần, nhẫn nại, gi�u tình yêu thưuơng. + Bếp lửa là tình cảm ấm n?ng, là bàn tay chăm chút của bà với cháu. + Bếp lửa gắn với quãng đời gian khổ của bà, hàng ngày bà nhóm lửa là nhóm lên tình yêu thưuơng, niềm tin và khát vọng của tuổi trẻ..
--->Bếp lửa trở thành một mảng tâm hồn, một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cháu.
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
2. Hồi tưuởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
3. Những suy nghẫm và cảm nhận của nguười cháu về bà.
- Bà là ngưuời tần tảo, gi�u đức hi sinh chăm lo cho mọi nguười.
Bà là ngưuời nhóm lửa, giữ lửa và truyền lửa (ngọn lửa của sự sống, niềm tin và tình yêu thuương).
-->Bếp lửa trở thành một mảng tâm hồn, một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cháu.
4. Nỗi nhớ bà của nhà thơ.
Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?

? Trở về hiện tại, nhà thơ muốn nói gì với bà?
- Trở về hiện tại, nhà thơ lại muốn hỏi bà, nhắc bà việc nhóm bếp để nói lên: mặc dù có nhiều thay đổi nhưung cháu không bao giờ quên quá khứ, không bao giờ quên đưuợc hình ảnh bà với bếp lửa của một thời thơ ấy gian nan nghèo khổ mà ấm áp nghĩa tình.
? Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa, kết thúc bài thơ vẫn là hình ảnh bếp lửa. Vậy câu kết bài thơ có ý nghĩa gì?
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa, kết thúc bài thơ vẫn là hình ảnh bếp lửa. Nhuư vậy hình ảnh trung tâm mở đầu, khơi nguồn mạch cảm xúc của bài thơ, của dòng hồi tưuởng đã đưuợc khép lại bằng chính hình ảnh ấy.
- Mặc dù có nhiều thay đổi nhuưng cháu không bao giờ quên quá khứ, không bao giờ quên đưuợc hình ảnh bà với bếp lửa của một thời thơ ấy gian nan nghèo khổ mà ấm áp nghĩa tình.
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
3. Những suy ngẫm và cảm nhận của ngưuời cháu về bà.
4. Nỗi nhớ bà của nhà thơ.
IV. Tổng kết.
Nội dung.
Nghệ thuật
*Ghi nhớ: SGK
Nội dung: Qua h?i tu?ng v� suy ng?m c?a ngu?i chỏu, dó tru?ng th�nh, b�i tho "B?p l?a" g?i l?i nh?ng k? ni?m d?y xỳc d?ng v? ngu?i b� v� tỡnh b� chỏu, d?ng th?i th? hi?n lũng kớnh yờu trõn tr?ng v� bi?t on c?a ngu?i chỏu d?i v?i b� cung l� d?i v?i gia dỡnh, quờ huong, d?t nu?c
Ngh? thu?t: B�i tho dó k?t h?p nhu?n nhuy?n gi?a bi?u c?m v� miờu t?, gi?a bỡnh lu?n v� t? s?.


Củng cố:
? Hình ảnh người bà được khắc hoạ gắn liền với bếp lửa. Trong suốt bài thơ, hình ảnh bếp lửa được lặp đi lặp lại mấy lần ? Ý nghĩa của sự lặp lại đó?
Hình ảnh bếp lửa được lặp đi lặp lại 10 lần có ý nghĩa biểu tượng cho sự tần tảo, đức hi sinh, niềm tin, sức sống và lòng yêu thương cháu của bà.
? Bài thơ Bếp lửa, sâu hơn ý nghĩa nói về bà, về tình bà cháu, còn có ý nghĩa gì?
Bài thơ còn có ý nghĩa triết lí thầm kín: Những gì là thân thiết nhất của tuổi thơ mỗi ngưuời đều có sức toả sáng, nâng đỡ con nguười suốt cả cuộc đời. Tình yêu thưuơng và lòng biết ơn bà chính là một biểu hiện của tình yêu thưuơng gắn bó với gia đình, quê huương, và đó cũng là khởi đầu của tình ngưuời, tình yêu đất nuước.
Tiết 50 - Văn bản: Bếp lửa
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm..
II. Đọc - Tìm hiểu chung.
III. Phân tích.
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưuởng, cảm xúc về bà.
2. Hồi tuưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà.
3. Những suy nghẫm và cảm nhận của nguười cháu về bà.
4. Nỗi nhớ bà của nhà thơ.
IV. Tổng kết.
Nội dung.
Nhệ thuật
*Ghi nhớ: SGK
Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc bài thơ.
- Phân tích ý nghĩa biểu tưuợng của hình ảnh bếp lửa trong bài thơ.
- Soạn bài: ánh trăng - Nguyễn Duy.