V
Ậ
T
L
Ý
9
*
Bài giảng
PHẠM THỊ NHUNG
N
S
A


B
Câu 2: Xác định tên của các từ cực trong 2 hình vẽ sau:
C
D
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Trình bày cách tạo ra từ phổ? Chiều của đường sức từ ở bên ngoài thanh nam châm thẳng như thế nào?
Chúng ta đã biết:
“Từ phổ và các đường sức từ” biểu diễn từ trường của thanh nam châm thẳng.
Vậy “từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua” được biểu diễn như thế nào?
Tiết 28- BÀI 24
TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY
CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
1) Thí nghiệm
a) Quan sát từ phổ bên trong và bên ngoài ống dây
b) Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ một vài đường sức từ của ống dây ngay trên tấm nhựa
Rắc đều một lớp mạt sắt trên tấm nhựa có luồn sẵn các vòng dây của một ống dây dẫn có dòng điện chạy qua. Rồi gõ nhẹ tấm nhựa
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
12 V
+
-
Gõ nhẹ
a) Quan sát từ phổ bên trong và bên ngoài ống dây
? Bên ngoài ống dây, các mặt sắt được sắp xếp như thế nào?
? Trong lòng ống dây, các mặt sắt được sắp xếp như thế nào?
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1) Thí nghiệm
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
12 V
+
-
a) Quan sát từ phổ bên trong và bên ngoài ống dây
b) Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ một vài đường sức từ của ống dây ngay trên tấm nhựa
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1) Thí nghiệm
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
Từ phổ của ống dây
Từ phổ của thanh nam châm
C1: So sánh với từ phổ của ống dây và từ phổ của nam châm và cho biết chúng có gì giống nhau, khác nhau.
Khác nhau: Trong lòng ống dây cũng có các đường mạt sắt sắp xếp gần như song song nhau
Giống nhau: Phần từ phổ bên ngoài thanh nam châm và bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua giống nhau
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C2: Nhận xét về hình dạng của các đường sức từ?
Hình dạng đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua là những đường cong khép kín.
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
b) Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ một vài đường sức từ của ống dây ngay trên tấm nhựa
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
C) Đặt kim nam châm nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ đựơc.Vẽ mũi tên chỉ chiều của đường sức từ.
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
N
S
C) Đặt kim nam châm nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ đựơc.Vẽ mũi tên chỉ chiều của đường sức từ.
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
C3: Giống như thanh nam châm, tại 2 đầu ống dây , các đường sức từ cũng có chiều đi vào một đầu (cực Nam) và đi ra từ đầu kia (cực Bắc)
N
S
C) Đặt kim nam châm nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ đựơc.Vẽ mũi tên chỉ chiều của đường sức từ.
C3: Nhận xét về chiều của đường sức từ ở hai đầu ống dây so với chiều các đường sức từ ở hai cực của thanh nam châm
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
c) Giống như thanh nam châm, tại hai đầu ống dây, các đường sức từ có chiều cùng (4)………một đầu và cùng (5)…… ở đầu kia.
a) Phần từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài thanh nam châm(1) ………… .Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ, được sắp xếp gần như (2)………….. với nhau.
2) Kết luận :
b) Đường sức từ của ống dây là những đường(3)……………….
giống nhau
song song
cong khép kín.
đi vào
đi ra
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
1) Thí nghiệm
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
+
-
6V
I
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đổi chiều dòng điện qua ống dây?
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
*Kết luận: Chiều đường sức từ của ống dây phụ thuộc vào chiều của dòng điện chạy qua các vòng dây.
Chiều đường sức từ của ống dây phụ thuộc vào gì?
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
2) Quy tắc nắm tay phải :
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
 Phát biểu :
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
Nắm bàn tay phải
- Sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
- Ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
Chiều đường sức từ
S
N
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
A
B
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
A
B
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
C4: Cho ống dây AB có dòng điện chạy qua. Một nam châm thử đặt ở đầu B của ống dây, khi đứng yên nằm định hướng như hình vẽ. Xác định tên các cực từ của ống dây.
III. VẬN DỤNG
N
S
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C5: Trên hình vẽ có một kim nam châm bị vẽ sai chiều. Hãy chỉ ra đó là kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng. Dùng qui tắc nắm tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
III. VẬN DỤNG
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
C6: Trên hình vẽ cho biết chiều dòng điện chạy qua các vòng dây. Dùng quy tắc nắm tay phải để xác định tên các từ cực của ống dây.
IIII. VẬN DỤNG
I
N
S
Tiết 28- BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
GHI NHỚ:
* Phần từ phổ ở bên ngoài ống có dòng điện chạy qua rất giống phần từ phổ ở bên ngoài thanh nam châm
* Quy tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Làm các bài tập từ bài 24.1 đến bài 24.5 SBT trang 29, 30
Ôn tập lại các kiến thức đã học ở chương điện từ học để tiết sau làm bài tập.