Tiết 36+38+40-BÀI 9
TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII
BÀI 9:TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỶ VII
Hoạt động khởi động
Xác định vị trí của sông Hoàng Hà, Trường Giang trên lược đồ sau
→Trên vùng đất màu mỡ của hai con sông, những nhà nước cổ đại đầu tiên của Trung Quốc đã ra đời.
Lưu vực sông nào là cái nôi của văn minh Trung Quốc cổ đại?
Vì sao có tên sông “Hoàng Hà” ?
gọi là sông “Hoàng Hà” vì sông này mang theo lượng phù sa khổng lồ nên lòng sông luôn có màu Vàng (gọi là sông Vàng). Dân Trung Quốc có câu “một bát nước sông Hoàng Hà, nửa bát là phù sa”; trung bình 1 m3 nước sông Hoàng Hà chứa 34 gam phù sa (sông Nin là 1g/1m3 phù sa, sông Colorado 13g/1m3 phù sa).
Nêu tác động của sông Hoàng Hà, Trường Giang với đời sống của cư dân Trung Quốc cổ đại ?
Hoàng Hà là con sông lớn thứ hai ở Trung Quốc(“sông Mẹ”), phù sa màu mỡ của nó đã tạo nên một vùng đồng bằng châu thổ phì nhiêu, thuận lợi cho việc trồng trọt khi công cụ sản xuất còn tương đối thô sơ. Chính vì vậy, nơi đây đã trở thành cái nôi của văn minh Trung Quốc.
- Trung Quốc thời cổ đại có hai con sông lớn: Hoàng Hà và Trường Giang
Thời cổ đại, cư dân Trung Quốc sinh sống ban đầu ở lưu vực sông Hoàng Hà; về sau họ xuôi về phía bắc sông Trường Giang.
Trên vùng đất màu mỡ của hai con sông, những nhà nước cổ đại đầu tiền của Trung Quốc đã ra đời.
I. Điều kiện tự nhiên
II. Sơ lược quá trình thống nhất Trung Quốc và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời Tần Thuỷ Hoàng
Nêu khái quát về tiến trình lịch sử thời cổ đại của Trung Quốc (thời Hạ đến thế kỷ III TCN?
Kể tên các tiểu quốc trong hình 9.3
GV yêu cầu HS quan sát lược đồ H.9.3 quá trình thống nhất lãnh thổ Trung Quốc của Tần Thuỷ Hoàng, và H 9.4 và hoàn thành phiếu bài tập số 2.
Tần


Tần Thủy Hoàng

221.TCN


thống nhất lãnh thổ đặt nền móng cho thống nhất toàn diện Trung Quốc
Áp dụng chế độ đo lường, tiền tệ, chữ viết, pháp luật chung trong cả nước
TTH thực hiện chính sách ngoại giao “bẻ đũa từng chiếc”
Tần Thuỷ Hoàng thực hiện các biện pháp gì để thống nhất toàn diện Trung Quốc ?
Quan sát H9.5/sgk/tr em hãy hoàn thành phiếu bài tập số 3:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3:
1. Xã hội cổ đại gồm những giai cấp nào?
………………………………………………………….………………………………………………………….
…………………………………………………………..
2. Xã hội phong kiến gồm những giai cấp nào? Các giai cấp đó được hình thành từ những giai cấp nào trong xã hội cổ đại?
3. Quan hệ giữa hai giai cấp cơ bản của xã hội phong kiến dựa trên cơ sở nào?
…………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………..
………………………………………………………….………………………………………………………….
…………………………………………………………..
II. Sơ lược quá trình thống nhất Trung Quốc và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời Tần Thuỷ Hoàng
- Trong khoảng 2.000 năm từ thời Hạ đến thời Chu, các tiểu quốc gây chiến tranh nhằm thôn tính lẫn nhau
- Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Quốc, tiến hành thống nhất mọi mặt nhằm đặt nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Trung Quốc về sau.
- Xã hội phong kiến Trung Quốc gồm hai giai cấp: địa chủ và nông dân lĩnh canh; địa chủ bóc lột nông dân lĩnh canh bằng địa tô.
III. TỪ NHÀ HÁN, NAM- BẮC TRIỀU ĐẾN NHÀ TÙY
Em quan sát sơ đồ trên và cho biết:
Thời kì này gắn liền với những triều đại nào?
Triều đại nào kéo dài nhất?
Triều đại nào tồn tại ngắn nhất?
III. TỪ NHÀ HÁN, NAM- BẮC TRIỀU ĐẾN NHÀ TÙY
Sau nhà Tần là các triều đại: Hán, Tam Quốc, Tấn, Nam-Bắc triều, Tùy.
Đây là thời kì thống nhất xen kẽ chia rẽ.
Triều đại nào đưa nước Trung Quốc vào thời phát triển rực rỡ nhất ?
Triều đại nào tái thống nhất và đặt cơ sở để Trung Quốc bước vào đỉnh cao của chế độ phong kiến ?
Đặc điểm chung của Trung Quốc từ Hán đến Tuỳ là gì ?
Thời kỳ này, nước ta bị triều đại nào xâm lược và đô hộ?
III. Từ đế chế Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tuỳ
- Từ sau thời nhà Tần, xã hội Trung Quốc thời kì này gắn liền với những triều đại: Hán, Tam quốc, Tần, Nam - bắc triều, Tùy.
- Đặc điểm nổi bật của thời kì này: Trung Quốc bước vào thời kì loạn lạc, thống nhất xen kẽ chia rẽ. Các triều đại phong kiến liên tiếp mở những cuộc chiến tranh xâm lược để mở rộng lãnh thổ.
NAM-BẮC TRIỀU
TÙY
TẤN
TAM QUỐC
HÁN
THỬ THÁCH GHI NHỚ
không sử dụng tài liệu hãy sắp xếp các triều đại phong kiến Trung Quốc theo đúng trình tự thời gian
206 TCN- 220
220 - 280
280 - 420
420 - 581
581 - 618
NAM-BẮC TRIỀU
TÙY
TẤN
TAM QUỐC
HÁN
Em tự đối chiếu xem mình đúng không?
IV. THÀNH TỰU VĂN MINH TIÊU BIỂU CỦA TRUNG QUỐC TRƯỚC THẾ KỈ VII
Nhiệm vụ của các em
Thử thách 1: Thử tài hiểu biết Thử thách 2: Thiết kế sơ đồ tư duy
Thử thách 1: Thử tài hiểu biết
Kể tên thành tựu văn hóa Trung Quốc mà em biết
Nhiệm vụ 2: Dựa vào kết quả ở nhiệm vụ 1 và đọc SGK hãy Lập sơ đồ tư duy về thành tựu của văn minh Trung Quốc theo mẫu dưới đây (5 phút)
CÁC THÀNH TỰU VĂN MINH TIÊU BIỂU
Chữ viết: Chữ tượng hình
Tư tưởng: Nho giáo
Động não
Y học: Thảo dược, châm cứu, bấm huyệt...
Kĩ thuật: động địa nghi, dệt lụa, làm giấy...
Kiến trúc: cung điện, chùa, tháp, lăng tẩm, Vạn lí trường thành...
Văn học: Kinh thi
Sử học: Sử kí của Tư Mã Thiên
IV. Những thành tựu văn minh tiêu biểu
Nho gia, đại diện là Khổng Tử
Chữ tượng hình
Âm – dương lịch
Kinh Thi, Sử ký Tư Mã Thiên
Cung điện, chùa, tháp, Vạn Lý trường thành
Dệt lụa, dụng cụ đo động đất, làm giấy
Em có đồng tình với quan điểm: “Tiên học lễ, hậu học văn” không? Lý giải cho sự lựa chọn của em
Làm giấy
Em hãy xem video sau và nêu 1 điều em ấn tượng nhất về công trình này?
Nho gia và Đạo giáo (cách ứng xử), Phật giáo
Chữ Hán (từ Hán Việt)
Kỹ thuật (làm giấy, dệt lụa…)
Y học (châm cứu, bấm huyệt…
Kiến trúc (cung điện, nhà ở…)
Những thành tựu nào của văn minh Trung Quốc có ảnh hưởng đến Việt Nam ?
IV. Những thành tựu văn minh tiêu biểu
- Nho giáo: là trường phái tư tưởng nổi bật nhất
- Chữ viết là chữ tượng hình (giáp cốt, kim văn)
- Văn học có Kinh Thi, Sử ký Tư Mã Thiên
- Y học có bấm huyệt, châm cứu
- Phát minh ra giấy
- Xây dựng nhiều công trình kiến trúc lớn, tiêu biểu là Vạn Lý trường thành
Câu 1: Nhà nước đầu tiên
của người Trung Quốc xuất hiện ở
A
Lưu vực sông Hoàng Hà
B
Đồng bằng Hoa Nam
C
Lưu vực Trường Giang
60
0
Lưu vực Hoa Bắc
D
Câu 2: Chế độ phong kiến ở Trung Quốc
hình thành dưới triều đại nào?
B
Nhà Tần
A
Nhà Chu
C
Nhà Hán
60
0
D
Nhà Thương
Câu 3: Nông dân bị mất ruộng,
trở nên nghèo túng, phải nhận ruộng đất
của địa chủ để cầy cấy, gọi là
D
Nông dân lĩnh canh
B
Nông dân tự canh
C
Lãnh chúa
60
0
A
Địa chủ
Câu 4: Khi nhận ruộng, nông dân
phải nộp một phần cho địa chủ, gọi là
C
Địa tô
A
Thuế
B
Lao dịch
60
0
D
Cống phẩm
Câu 5: Ý nào không đúng về các thành
phần xã hội dưới thời Tần?
B
Lãnh chúa
A
Địa chủ
C
Nông dân tự canh
60
0
D
Nông dân lĩnh canh
Câu 6: Triều đại nào ở Trung Quốc đã
ban hành chế độ đo lường và tiền tệ
thống nhất lần đầu tiên trên cả nước?
D
Nhà Tần
B
Nhà Đường
C
Nhà Hán
60
0
A
Nhà Tùy
Câu 7: Ai là người thống nhất
Trung Quốc?
A
Tần Thủy Hoàng
B
Lưu Bang
C
Khổng Tử
60
0
Tư Mã Thiên
D