Ví dụ 1:
Nhà em có một cái bàn, có một cái tủ. Nhà em có một cái giường, có một cái bếp. Nhà em có cha, có mẹ, có chị em, anh em. Nhà em có rất nhiều thứ.
Ví dụ 2:
“Nhớ ai ra ngẩn vào ngơ
Nhớ ai ai nhớ bây giờ nhớ ai”
(Ca dao)
Ví dụ 1:
Nhà em có một cái bàn, có một cái tủ. Nhà em có một cái giường, có một cái bếp. Nhà em có cha, có mẹ, có chị em, anh em. Nhà em có rất nhiều thứ.
Ví dụ 2:
“Nhớ ai ra ngẩn vào ngơ
Nhớ ai ai nhớ bây giờ nhớ ai”
(Ca dao)
Xét ví dụ sau:
? Em nhận xét gì về việc lặp lại từ ngữ trong mỗi ví dụ
Lỗi lặp từ
Phép lặp
=> Điệp ngữ
Tiết 49-50: Tiếng Việt
ĐIỆP NGỮ

I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ:
1. Ví dụ:
Khổ đầu:
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Khổ cuối:
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Ở khổ đầu và khổ cuối
bài thơ Tiếng gà trưa có
những từ ngữ nào được
lặp đi lặp lại?
Việc lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?
Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ:
1. Ví dụ:(sgk/152)
- Nghe: Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa.
Vì: Nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người
chiến sĩ.

Tiết 49-50
ĐIỆP NGỮ


BÀI TẬP BỔ SUNG:
Xác định những từ được lặp lại trong khổ thơ sau
và cho biết chúng khác các ví dụ trên ở chỗ nào? Tác
dụng của việc lặp lại từ ngữ đó?

- Hồ Chí Minh muôn năm!
- Hồ Chí Minh muôn năm!
-Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba lần. ( Tố Hữu)

Một câu.
=> Tác dụng: Nhấn mạnh hình ảnh vĩ đại của Hồ Chí Minh .
Tiết 49-50 ĐIỆP NGỮ

I. Điệp ngữ và tác dụng
của điệp ngữ:
1. Ví dụ:
Nghe: Nhấn mạnh cảm
giác khi nghe tiếng gà trưa.
Vì: Nhấn mạnh nguyên
nhân chiến đấu của
người chiến sĩ.
?Cách lặp từ ngữ như vậy gọi là điệp ngữ. Vậy thế nào là điệp ngữ? Tác dụng của điệp ngữ?







Xác định từ được lặp đi
lặp lại trong câu sau và
cho biết đó có phải là
điệp ngữ không?
Bạn Ngọc là một lớp
trưởng gương mẫu. Bạn
Ngọc học rất giỏi nên cả
lớp ai cũng đều rất quý
mến bạn Ngọc.
Tiết 49-50 ĐIỆP NGỮ

I. Điệp ngữ và tác dụng
của điệp ngữ:
1. Ví dụ:
Nghe: Nhấn mạnh cảm
giác khi nghe tiếng gà trưa.
Vì: Nhấn mạnh nguyên
nhân chiến đấu của
người chiến sĩ.
2. Ghi nhớ : Sgk/152
Tiết 49-50 ĐIỆP NGỮ

I. Điệp ngữ và tác dụng của
điệp ngữ.
II. Các dạng điệp ngữ.
? Nêu đặc điểm về hình thức từ ngữ được điệp trong mỗi ví dụ
Tiết 49 -50 ĐIỆP NGỮ

1. Ví dụ:
a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều.
[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em, biết mấy.
( Phạm Tiến Duật)
I. Điệp ngữ và tác dụng của
điệp ngữ.
II. Các dạng điệp ngữ.
Tiết 49 ĐIỆP NGỮ

1. Ví dụ:
a. Rất lâu, khăn xanh, thương em
-> Điệp ngữ nối tiếp
b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
Điệp ngữ: Chuyển tiếp


I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ.
II. Các dạng điệp ngữ.
1. Ví dụ:
a. Rất lâu, khăn xanh, thương em
-> Điệp ngữ nối tiếp
b. Thấy, ngàn dâu
-> Điệp ngữ chuyển tiếp
b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
c/ Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Điệp ngữ: Cách quãng
Điệp ngữ: Chuyển tiếp
I. Điệp ngữ và tác dụng của
điệp ngữ.
II. Các dạng điệp ngữ.
1. Ví dụ:
a. Rất lâu, khăn xanh, thương em
-> Điệp ngữ nối tiếp
b. Thấy, ngàn dâu
-> Điệp ngữ chuyển tiếp
c. Nghe
c. Nghe
c. Nghe
-> Điệp ngữ cách quãng
I. Điệp ngữ và tác dụng
của điệp ngữ:
II. Các dạng điệp ngữ:
? Kể tên các dạng điệp ngữ?
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ nối tiếp.
Điệp ngữ chuyển tiếp
(điệp ngữ vòng).
Tiết 49 ĐIỆP NGỮ

1. Ví dụ:
2. Ghi nhớ: sgk
BÀI TẬP NHANH: Xác định điệp ngữ trong những ví dụ sau đây và cho biết nó thuộc dạng điệp ngữ nào?

1. Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…

2. Những lúc say sưa cũng muốn chừa,
Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa,
Hay ưa nên nỗi không chừa được
Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa!

3. Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.

Điệp ngữ cách quãng.
Điệp ngữ chuyển tiếp.
Điệp ngữ nối tiếp.
I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
II. Các dạng điệp ngữ
III. Luyện tập
Bài tập 1:SGK/153.

Đoạn 1: Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập.
(Hồ Chí Minh)
Đoạn 1:
Một dân tộc đã gan góc, năm nay, dân tộc đó phải được:
-> Nhấn mạnh ý dân tộc ta phải được tự do, độc lập, xứng đáng được tự do, độc lập.
b.
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
( Ca dao)
Điệp ngữ: Đi cấy, trông.
,
- “đi cấy”: nhấn mạnh công việc của người nông dân.
- “Trông”: biểu hiện sự lo lắng,ước mong mưa thuận gió thuận lợi cho nhà nông.
Bài tập 2: Tìm điệp
ngữ trong đoạn văn sau
và nói rõ đấy là những
dạng điệp ngữ gì?
Vậy mà giờ đây, anh em
tôi sắp phải xa nhau. Có
thể sẽ xa nhau mãi mãi.
Lạy trời đây chỉ là một
giấc mơ. Một giấc mơ
thôi. ( Khánh Hoài)
Bài tập 2:
Xa nhau: điệp ngữ
cách quãng.
Một giấc mơ:
điệp ngữ chuyển tiếp
Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. Em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em…
Bài tập 3:
a) Không có tác dụng biểu cảm.
b)Chữa lại: Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Em trồng rất nhiều loài hoa như: cúc, thược dược, đồng tiền, hồng và cả lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn tặng mẹ và chị …
PHÂN BIỆT LẶP TỪ VÀ PHÉP TU TỪ ĐIỆP NGỮ
Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn.
Chú ý
Bài tập 4:

VD : Quê hương ! Hai tiếng thân thương ấy luôn vang lên trong trái tim những con người xa quê. Ta yêu quê hương vì nơi đó có tổ tiên, ông bà cha mẹ. Ta yêu quê hương vì ở nơi đó ta cất tiếng khóc chào đời và cũng là nơi của một thời ấu thơ với bao kỉ niệm hồn nhiên của tuổi thơ. Quê hương đã nâng đỡ, vun đắp, nuôi dưỡng tâm hồn ta.
(Bài viết của học sinh)
TỔNG KẾT
? Vẽ sơ đồ tư duy với từ khóa “ ĐIỆP NGỮ”
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
* Đối với bài học ở tiết này:
- Học thuộc hai ghi nhớ (SGK /152)
- Làm bài tập 4 vào vở.
- Sưu tầm những bài thơ , đoạn văn ,ca dao có sử dụng
biện pháp nghệ thuật điệp ngữ .
- Hoàn thiện bản đồ tư duy.
Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
- Chuẩn bị bài: Chơi chữ.
+ Nội dung và trả lời các câu hỏi phần I, II
SGK/tr 163 – 164
+ Xem và làm các câu hỏi phần luyện tập SGK/tr 165.