Xây dựng công thức:
Cho a và b. Tìm tỉ số phần trăm của a và b
Cách giải:
+ Bước 1: Lập tỉ số a : b
+ Bước 2: Tìm thương dưới dạng số thập phân (không quá 4 chữ số ở phần thập phân)
+ Bước 3: Nhân nhẩm thương với 100 và thêm kí hiệu % vào bên phải kết quả nhẩm
Ví dụ : Một trường có 400 học sinh, trong đó có 80 học sinh giỏi. Tìm tỉ số của số học sinh giỏi và số học sinh toàn trường.
Tỉ số của số học sinh giỏi và số học sinh toàn trường là: 
80:400 hay 
Ta có:  80:400= ==20%
Ta cũng nói rằng: Tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi và số học sinh toàn trường là 20%; hoặc: Số học sinh giỏi chiếm 20% số học sinh toàn trường.
Tỉ số này cho biết cứ 100 học sinh của toàn trường thì có 20 học sinh giỏi.
Lưu ý: Thông thường khi tìm tỉ số hay tỉ số phần trăm của hai số, học sinh phân vân không biết nên đặt số nào là số bị chia (tử số), số nào là số chia (mẫu số). Ta thường xác định bằng một “mẹo” là: Khi tìm tỉ số phần trăm của hai số, số nào câu hỏi nêu trước thì lấy số đó làm số bị chia (tử số hay số a), số nào nêu sau thì lấy làm số chia (mẫu số hay số b).  Cụ thể như ở ví dụ trên, dựa vào câu hỏi ta xác định “số học sinh giỏi” được câu hỏi nêu trước ta lấy làm số bị chia (tử số) và số học sinh toàn trường ta lấy làm số chia (mẫu số).

Dạng 2: Tìm giá trị phần trăm của một số.
Cách giải: Muốn tìm giá trị phần trăm của một số cho trước ta lấy số đó nhân với số chỉ số phần trăm rồi chia cho 100 (hoặc lấy số đó chia cho 100 rồi nhân với số chỉ số phần trăm).
Công thức: Muốn tìm a % của b ta lấy b × a : 100 hoặc b: 100 × a
Ví dụ 1: Một trường tiểu học có 800 học sinh, trong đó có số học sinh nữ chiếm 52,5%. Tính số học sinh nữ của trường đó.
Trước hết ta cần xác định: b =800, a = 52,5%
Vậy ta có thể áp dụng ngay công thức để tìm số học sinh nữ. Ta có:
Số học sinh nữ hay 52,5% số học sinh toàn trường là:
800: 100 × 52,5 = 420 (học sinh)
Hoặc 800 × 52,5 : 100 = 420
Ví dụ 2: Một trường tiểu học có 800 học sinh, trong đó có số học sinh nữ chiếm 52,5%. Tính số học sinh nam của trường đó.
Ở bài tập này, trước tiên ta cần tìm tỉ số phần trăm giữa số học sinh nam với số học sinh toàn trường (100% - 52,5%) hoặc ta đi tìm số học sinh nữ trước.
Lưu ý: trong một số trường hợp cần qua bước trung gian để đưa về bài tóan “cơ bản”. Ta cần xác định chính giá trị a là bao nhiêu, b là bao nhiêu để tìm đúng giá trị bài yêu cầu.
Dạng 3:Tìm một số khi biết giá trị phần trăm của số đó.
Cách giải: Muốn tìm một số biết giá trị tỉ số phần trăm của số đó ta lấy số đã cho chia cho số chỉ số phần trăm rồi nhân với 100.
Công thức: Tìm b biết một số phần trăm của b là a
Tức là: b = a : (số chỉ số phần trăm đã cho) × 100
Hoặc: b = a × 100 : (số chỉ số phần trăm đã cho)
Áp dụng cách giải trên, ta có:
Số ô tô nhà máy dự định sản xuất là:
1590 × 100 : 120 = 1325 (ô tô)
Đáp số: 1325 ô tô
Ví dụ: Năm vừa qua một nhà máy chế tạo được 1590 ô tô. Tính ra, nhà máy đã đạt 120% kế hoạch. Hỏi theo kế hoạch, nhà máy dự định sản xuất bao nhiêu ô tô?
- Trước hết ta cần xác định:
+ a là số đã cho: 1590 ô tô
+ Tỉ số phần trăm đã cho: 120%
+ b là số phải tìm (số ô tô nhà máy dự định sản xuất)

Bài 7. Cuối năm 2005, số dân của khu vực A là 31 250 người. Trung bình mỗi năm dân số khu vực này tăng 1,6%. Hỏi cuối năm 2007 số dân của khu vực A là bao nhiêu người?
Tóm tắt
Cuối năm 2005 : 31 250 người
Tăng : 1,6%
Cuối năm 2007 : ? người
Bước 1: Tính số dân tăng lên từ cuối năm 2005 đến cuối năm 2006 .
Bước 2: Số dân cuối năm 2006 khu vực A có tất cả là ?
Bước 3: Tính số dân tăng lên từ cuối năm 2006 đến cuối năm 2007
Bước 4: Số dân cuối năm 2007 khu vực A có tất cả là ?
Số dân tăng lên từ cuối năm 2005 đến cuối năm 2006 là :
31 250 x 1,6 : 100 = 500 (Người)
Số dân cuối năm 2006 khu vực A có tất cả là là :
31 250 + 500 = 31 750 (Người)
Số dân tăng lên từ cuối năm 2006 đến cuối năm 2007 là :
31 750 x 1,6 : 100 = 508 (Người)
Số dân cuối năm 2007 khu vực A có tất cả là là :
31 750 + 508 = 32 258 (Người)
Bài giải
Hướng dẫn
Đáp số: 32 258 người
Đáp án B
a) 4,2 : 5 x 2 = 4,2 : 10 b) 4,2 : 5 x 2 = 0,84 x 2
= 0,42 = 1,68
Bài 8. Đúng ghi Đ, sai ghi S
S
Đ
c) 3,6 : 15 : 3 = 3,6 : 5 d) 3,6 : 15 : 3 = 0,24 : 3
= 0,72 = 0,08
S
Đ
 
 
 
Bài 9. Viết các tỉ số phần trăm sau thành phân số tối giản :
Bài 78. Tìm:
a) 14% của 150kg b) 45% của 280m c) 50% của một số là 20 d) 0,8% của một số là 18.
14% của 150 kg là :
Hướng dẫn : Câu a, yêu cầu học sinh tìm 14% tức là đi tìm giá trị của %
Dạng 2 : Tìm giá trị % của một số : Tổng x % : 100
45% của 280 m là :
Hướng dẫn : Tương tự câu a.
Dạng 2 : Tìm giá trị % của một số : Tổng x % : 100
c) 50% của một số là 20
Hướng dẫn : Bài đã cho biết 50% của số cần tìm là 20 tức là đã biết giá trị của % .
Dạng 3: Tìm một số khi biết giá trị phần trăm của nó: Gía trị % : % x 100
d) 0,8% của một số là 18
Hướng dẫn :tương tự câu c.
Dạng 3: Tìm một số khi biết giá trị phần trăm của nó: Gía trị % : % x 100
Bài giải
Tuần thứ nhất cửa hàng bán được số lít xăng dầu là:
28 000 x 45 : 100 = 12 600(l)
Tuần thứ hai cửa hàng bán được số lít xăng dầu là:
12 600 : 2 = 6 300(l)
Sau hai tuần bán, cửa hàng còn lại số lít xăng dầu là:
28 000 - ( 12 600 + 6 300) = 9 100 (l)
Đáp số : 9100 lít xăng và dầu
Bài 10. Một cửa hàng xăng dầu có 28 000 lít xăng dầu. Tuần thứ nhất, cửa hàng đã bán được 45% số xăng và dầu đó. Số xăng và dầu bán được trong tuần thứ nhất gấp đôi số xăng và dầu bán được trong tuần thứ hai. Hỏi sau hai tuần bán, cửa hàng còn lại bao nhiêu lít xăng và dầu?
Tóm tắt
Cửa hàng có : 28 000 l xăng dầu
Tuần thứ nhất : 45% số xăng dầu đó
Tuần thứ nhất gấp đôi tuần thứ hai : ? L
Còn lại : ….. ? L xăng dầu
Bài 11. Một người chiếc quạt với giá 300 000 đồng thì được lãi 10% trong giá bán. Hỏi để lãi bán 15% giá gốc thì phải bán chiếc quạt với giá bao nhiêu?
Tóm tắt
Gía bán : 300 000 đồng
Lãi : 10% trong giá bán : …..? đồng
Lãi : 15 % giá gốc : …. ? đồng
Gía bán quạt khi lãi 15 % : ….? đồng
Bài giải
Ban đầu người đó lãi số tiền là :
300 000 x 10 : 100 = 30 000( đồng)
Giá gốc chiếc quạt là :
300 000 - 30 000 = 270 000 ( đồng)
Nếu lãi 15% giá gốc thì số lãi thu được là :
270 000 x 15 : 100 = 40 500 ( đồng)
Để lại 15% giá gốc thì phải bán chiếc quạt với giá :
270 000 + 40500 = 310 500 ( đồng)
Đáp số : 310 500 đồng