PHÒNG GD&ĐT HUYỆN SƠN TỊNH
TRƯỜNG THCS TỊNH BÌNH
GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN ĐÔNG
MÔN DẠY : TOÁN HÌNH HỌC 9
CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC TRỰC TUYẾN
NĂM HỌC: 2021 - 2022
Cắt đường chân trời
tiếp xúc đường chân trời
không cắt
đường chân trời
•
•
•
Có 02 điểm chung
Có 01 điểm chung
0 điểm chung
Các vị trí của Mặt Trời so với đường chân trời cho ta hình ảnh ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn.
§4. VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐƯỜNG THẲNG VÀ ĐƯỜNG TRÒN
* Giao nhiệm vụ HS ở nhà làm:
Nhiệm vụ 1. Hãy cho biết đường thẳng a và đường tròn (O;R) ( dựa vào hình 1, 2, 3) có bao nhiêu điểm chung?
Nhiệm vụ 2. Hãy dùng thước để đo và so sánh OH với R trong 3 hình 1, 2, 3?
•
O
a
d
d
d
≡ H
Hình 1
Hình 2
Hình 3
* Giao nhiệm vụ HS ở nhà làm:
Nhiệm vụ 1. Hãy cho biết đường thẳng a và đường tròn (O;R) ( dựa vào hình 1, 2, 3) có bao nhiêu điểm chung?
Nhiệm vụ 2. Hãy dùng thước để đo và so sánh OH với R trong 3 hình 1, 2, 3?
•
O
a
d
d
d
≡ H
Hình 1
Hình 2
Hình 3
Kết quả giao nhiệm vụ:
Nhiệm vụ 1. Hình 1: đường thẳng a và (O) có 2 điểm chung. Hình 2: đường thẳng a và (O) có một điểm chung. Hình 3: đường thẳng a và (O) không có điểm chung
Nhiệm vụ 2. Hình 1: OH < R. Hình 2: OH = R. Hình 3: OH > R.
a. Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
Đường thẳng a cắt đường tròn khi chúng có 2 điểm chung
Đường thẳng a gọi là cát tuyến của đường tròn (O)
Điểm A và B gọi là giao điểm của đường thẳng và đường tròn (O)
Cát tuyến
Gọi OH là khoảng cách từ tâm O đến đường thẳng a
H ≡
OH = 0 < R
R
OH < R
Khi đó OH < R và
 
1. Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
a. Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
 
R
 
1. Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
b. Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
- Đường thẳng và đường tròn (O) tiếp xúc nhau khi chúng chỉ có một điểm chung.
- Đường thẳng a gọi là tiếp tuyến của đường tròn (O).
- Điểm C gọi là tiếp điểm.
- Gọi OH là khoảng cách từ tâm O đến đường thẳng a
OC⊥ a và OH = R
R
≡ H
1. Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
* Định lí:
 
Nếu một đường thẳng là tiếp tuyến của đường tròn thì
nó vuông góc với bán kính đi qua tiếp điểm.
c. Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
•
O
a
- Đường thẳng và đường tròn (O) không có điểm chung, ta nói đường thẳng a và đường tròn (O) không giao nhau.
- Gọi OH là khoảng cách từ tâm O đến đường thẳng a
Khi đó OH > R
R
1. Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
Một số hình ảnh về vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn trong thực tế:
2. Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng
và bán kính của đường tròn:
•
O
a
d
d
d
≡ H
Đường thẳng a và (O)
cắt nhau ⇔ d < R
Đường thẳng a và (O)
cắt nhau ⇔ d = R
Đường thẳng a và (O)
không giao nhau
⇔ d > R
2. Hệ thức giữa khoảng cách tâm từ đường tròn đến đường thẳng
và bán kính của đường tròn
Đường thẳng cắt đường tròn
Đường thẳng tiếp xúc đường tròn
Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
2
d < R
1
d = R
0
d > R
Bài tập 1. Điền vào chỗ trống (…) trong bảng sau (R là bán kính của
đường trònd là khoảng cách từ tâm đến đường thẳng).
Cắt nhau
2
1
0
Tiếp xúc nhau
1
Tiếp xúc nhau
Không giao nhau
Tiếp xúc nhau
6cm
4cm
Bài tập 2. Cho đường thẳng a và điểm O cách a là 3cm. Vẽ (O;5cm).
a) Đường thẳng a có vị trí như thế nào so với đường tròn? Vì sao?
b) Gọi B và C là các giao điểm của a và (O). Tính BC.
•
•
B
C
Giải.
a. Vì d < R (3cm < 5cm) nên
đường thẳng cắt đường tròn tại 2 điểm
 
Đáp án
A
B
O
6
10
Bài 20/sgk/110: Cho đường tròn tâm O bán kính 6cm và một điểm A cách O là 10cm. Kẻ tiếp tuyến AB với đường tròn (B là tiếp điểm). Tính độ dài AB .
CẮT
2 ĐIỂM CHUNG
a: Cát Tuyến
d < R
TIẾP XÚC
1 ĐIỂM CHUNG
a: Tiếp Tuyến
d = R
C: Tiếp điểm
O
d
C ≡ H
a
•
•
KHÔNG
CẮT NHAU
0 ĐIỂM CHUNG
d > R
O
d
H
a
•
•
R