V
Ậ
T
L
Ý
9
TRƯỜNG THCS DƯƠNG XÁ
Gv: Nguyễn Thị Vân Anh
Chào mừng các thầy cô giáo về dự giờ thăm lớp!
Chúc các em học tập tốt!
Chương ii: điện từ học
Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng?
Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động như thế nào?
Vì sao ở hai đầu mỗi đường dây tải điện phải đặt máy biến thế?
Nam châm điện có đặc điểm gì giống và khác nam châm vĩnh cửu?
Từ trường tồn tại ở đâu? Làm thế nào để nhận biết từ trường? Biểu diễn từ trường bằng hình vẽ như thế nào?
Lực điện từ do từ trường tác dụng lên dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì ?
2

BÀI 21 – Tiết 23
NAM CHÂM VĨNH CỬU
3
I. Từ tính của nam châm
Thí nghiệm:
Nam châm có thể hút các vật liệu nào sau đây?
k. Gađôlini
a. Đồng
b. Nhôm
c. Côban
d. Niken
e. Chì
f. Thép
h. Nhựa
i. Bạc
4
C2: Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng như mô tả trên hình 21.1
+ Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào?
+ Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ hướng như lúc đầu nữa không? Làm lại thí nghiệm 2 lần và cho nhận xét.
Hình 21.1
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
1. Thí nghệm.
Tiết 23 NAM CHÂM VĨNH CỬU
+ Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng Nam - Bắc. + Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm vẫn chỉ hướng Nam – Bắc như cũ.
Bắc
Nam
C.2:
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
1. Thí nghệm.
Tiết 23 NAM CHÂM VĨNH CỬU
2. Kết luận.
? Ngoài sắt, thép nam châm còn hút được những vật liệu nào.
- Ngoài sắt, thép nam châm còn hút được niken, côban, gađôlini...các kim loại này là những vật liệu từ. Nam châm hầu như không hút đồng, nhôm và các kim loại không thuộc vật liệu từ.
Một số dạng nam châm thường được dùng trong phòng thí nghiệm
Có 3 loại nam châm thường gặp: Nam châm thẳng, nam châm chữ U và kim nam châm.
? Hãy nêu tên các loại nam châm trên hình a,b,c
N
S
S (South): cực Nam
Hút sắt, thép, niken, coban, gađôlini…
Không hút đồng, nhôm, hợp kim Inox…
N (North): cực Bắc
Dựa vào cách sơn màu, ký hiệu từ cực
Fe
Co
Ni
Cu
Al
7
ĐƯA HAI THANH NAM CHÂM LẠI GẦN NHAU
(Thời gian thực hiện: 5’)
8
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM:
1. Thí nghệm.
2. Kết luận.
- Bình thường, kim (hoặc thanh) nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng Nam-Bắc. Một cực của nam châm (còn gọi là từ cực) luôn chỉ hướng Bắc(được gọi là cực Bắc), còn cực kia luôn chỉ hướng Nam (được gọi là cực Nam).
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM:
1. Thí nghiệm.
C3: Cực Bắc của kim nam châm bị hút về cực Nam của thanh nam châm.
C4: Các cực cùng tên của hai nam châm đẩy nhau.
? Thông qua TN trên và việc trả lời câu hỏi C3, C4 ta rút ra được kết luận gì về tương tác giữa hai nam châm.
2. Kết luận.
Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau thì chúng hút nhau nếu các cực khác tên, đẩy nhau nếu các cực cùng tên.
? Thông qua mục I, II em hãy cho biết có mấy cách để xác định từ cực của 1 nam châm.
+ Căn cứ vào màu sơn (đỏ hoặc xanh, (trắng)).
+ Căn cứ vào kí hiệu bằng chữ (N hoặc S).
+ Căn cứ vào sự định hướng của nam châm.
+ Căn cứ vào sự tương tác giữa 2 nam châm.
Tiết 23 NAM CHÂM VĨNH CỬU
Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ V. Ông đã chế ra xe chỉ nam.
Đặc điểm của xe này là, dù xe có chuyển động theo hướng nào thì hình nhân trên xe cũng chỉ tay về hướng Nam.
Bí quyết nào đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam?
10
11
Khi đi trên biển, trong rừng, trên sa mạc để xác định phương hướng chúng ta dùng vật gì?
Chúng ta phải dùng la bàn
12

1.La Bàn có cấu tạo như thế nào?
2.Bộ phận nào của La Bàn có tác dụng chỉ hướng? Giải thích.
13
BỘ SƯU TẬP LA BÀN
14
CỦNG CỐ
15
* Trong quá trình bảo quản và sử dụng nam châm cần chú ý:
- Không nung nóng nam châm, không để nam châm ở những nơi có nhiệt độ cao.
- Không bẻ gãy, làm va đập mạnh nam châm.
- Nên để một thanh sắt non nối hai cực từ của nam châm hoặc đặt hai nam châm ngược chiều nhau.
- Không để nam châm, gần đồng hồ điện tử, máy tính cầm tay, USB, màn hình ti vi, màn hình vi tính...Vì dưới tác dụng từ của nam châm có thể làm ảnh hưởng thậm chí hư hỏng đến các thiết bị này.
Lucky Numer
1
2
3
4
5
6
7
8
9
A
B
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài
Làm bài tập bài 21.1->21.6 sách bài tập.
Đọc trước nội dung bài 22.
17
Có hai thanh kim loại A, B bề ngoài giống hệt nhau, trong đó một thanh là nam châm.
Làm thế nào để xác định được thanh nào là nam châm?
b. Đưa thanh A lại gần thanh B, nếu A đẩy B thì A là nam châm
a. Đưa thanh A lại gần thanh B, nếu A hút B thì A là nam châm
c. Dùng một sợi chỉ mềm buộc vào giữa 2 kim loại rồi treo lên, nếu khi cân bằng thanh đó luôn nằm theo hướng Bắc – Nam thì đó là thanh nam châm
d. Đưa thanh kim loại lên cao rồi thả cho rơi, nếu thanh đó luôn rơi lệch về 1 cực của Trái đất thì đó là nam châm
Khi một nam châm thẳng bị gãy thành hai nửa.
Nhận định nào dưới đây là đúng?
a. Mỗi nửa tạo thành nam châm mới chỉ có một từ cực ở một đầu
b. Hai nửa đều mất hết từ tính
c. Mỗi nửa thành một nam châm mới có cả hai cực cùng tên ở hai đầu
d. Mỗi nửa thành một nam châm mới có hai cực từ khác tên ở 2 đầu
Trên thanh nam châm, chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
a. Phần giữa của thanh
b. Chỉ có từ cực Bắc
c. Cả hai từ cực
d. Mọi chỗ đều hút sắt mạnh như nhau
Vật nào sau đây bị nam châm hút?
a. Đồng
b. Nhôm
c. Niken
d. Bạc
Phát biểu nào sau đây đúng khi nói về nam châm?
a. Cả 3 phát biểu đều đúng
b. Nam châm là những vật có đặc tính hút sắt
c. Nam châm nào cũng có hai cực: cực dương và cực
âm
d. Khi bẻ gãy nam châm, ta có thể tách 2 cực ra khỏi nhau
Phát biểu nào sau đây là đúng nhất khi nói về tương tác giữa 2 nam châm?
a. Các cực cùng tên thì hút nhau, khác tên thì đẩy nhau. Điều này chỉ có thể xảy ra khi chúng ở gần nhau
b. Các cực cùng tên thì đẩy nhau, khác tên thì hút nhau. Điều này chỉ có thể xảy ra khi chúng ở gần nhau
c. Các cực cùng tên thì đẩy nhau, khác tên thì hút nhau
d. Các cực cùng tên thì hút nhau, khác tên thì đẩy nhau
Trong các vật sau đây, vật nào có sử dụng nam châm vĩnh cửu?
a. La bàn điện
b. La bàn
c. Chuông điện
Lucky Number
10đ