BÀI 4-5
ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP VÀ ĐOẠN MẠCH SONG SONG
1. Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm
I = I1 = I2 (1)
2. Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn
U = U1 + U2 (2)
Kiến thức lớp 7
I. Trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc nối tiếp:
C2: Hãy chứng minh rằng, đối với đoạn mạch gồm hai điện trở R1, R2 mắc nối tiếp, HĐT giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó.
Do R1nối tiếp R2 nên theo (1) ta có:
I = I1 = I2
Kết luận:
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó
(3)
3. Điện trở tương đương trong
đoạn mạch nối tiếp
U không đổi
Rtđ = R1 + R2 (4)
Điện trở tương đương của đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp bằng tổng các điện trở thành phần:
C4
Cho mạch điện như sơ đồ hình 4.2
+ Khi công tác K mở, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, cầu chì bị đứt, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, dây tóc bóng đèn Đ1 bị đứt, đèn Đ2 có hoạt động không? Vì sao?
Trong mạch điện mắc nối tiếp các dụng cụ điện nếu 1 dụng cụ điện bị hỏng làm mạch điện hở thì các dụng cụ điện còn lại sẽ không hoạt động.
*Lưu ý : Điện trở tương đương của mạch nối tiếp lớn hơn điện trở thành phần, do đó cường độ dòng điện trong mạch sẽ nhỏ.
Mở rộng: Mạch có n điện trở mắc nối tiếp thì:
I = I1 = I2 = … = In
U = U1 + U2 + … + Un
Rtđ = R1 + R2 + … + Rn
1. Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi mạch rẽ:
Kiến thức lớp 7
U = U1 = U2 (5)
2. Cường độ dòng điện chạy qua mạch chính bằng tổng các cường độ dòng điện chạy qua các mạch rẽ:
I = I1 + I2 (6)
II. Trong đoạn mạch gồm 2
bóng đèn mắc song song:
Chứng minh:
C2
- Áp dụng định luật Ôm ta có:
U1=I1.R1
U2=I2.R2
Vì R1// R2 , ta có U1=U2 nên suy ra:
(7)
Vì I = I1 + I2
Ta có: U = U1 = U2
3. Điện trở tương đương trong
đoạn mạch nối tiếp
3. Đối với đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song thì nghịch đảo của điện trở tương đương bằng tổng các nghịch đảo của từng điện trở thành phần.
Công thức tính điện trở tương đương trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song:
Nếu mạch chỉ có 2 điện trở R1 và R2 mắc song song thì:
Nếu mạch có n điện trở như nhau là R mắc song song thì:
(8)
(9)
Mở rộng cho đoạn mạch n điện trở mắc song song:
I = I1 + I2 +...+ In
U = U1 = U2 =...= Un
Sự khác nhau của nối tiếp và song song
I = I1 = I2
U=U1+U2
Rtd=R1+R2
I + I1 = I2
Nối tiếp
Song song
U=U1=U2
Bài tập 1
Đặt hiệu điện thế U = 12V vào hai đầu đoạn mạch gồm điện trở R1 = 40Ω và R2 = 80Ω mắc nối tiếp. Hỏi cường độ dòng điện chạy qua đoạn mạch này là bao nhiêu?
A. 0,1A B. 0,15A C. 0,25A D. 0,3A
Bài tập 2
Hai điện trở R1 , R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với nhau vào hai điểm A, B.
Vẽ sơ đồ mạch điện trên.
Cho R1 = 5Ω, R2 = 10Ω, ampe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở và hiệu điện thế ở hai đầu đoạn mạch.
C4. Trong phòng học đang sử dụng một đèn dây tóc và một quạt trần có cùng hiệu điện thế định mức 220V. Hiệu điện thế của nguồn là 220V. Mỗi đồ dùng đó đều có công tắc và cầu chì bảo vệ riêng.
+ Đèn và quạt được mắc như thế nào vào nguồn để chúng hoạt động bình thường?
+ Vẽ sơ đồ mạch điện đó. Cho kí hiệu sơ đồ của quạt điện là
+ Nếu đèn không hoạt động thì quạt có hoạt động không? Vì sao?
-Đèn và quạt được mắc song song vào nguồn
-Công tắc K1 điểu khiển đèn
-Công tắc K2 điểu khiển quạt
Sơ đồ hình vẽ
-Nếu đèn không hoạt động thì quạt vẫn hoạt động bình thường
TL: Vì quạt trần và đèn dây tóc có cùng hiệu điện thế định mức là 220V nên đèn và quạt trần được mắc song song vào nguồn 220V để chúng hoạt động bình thường.
 
a) Điện trở tương đương của đoạn mạch AB
 
b) Điện trở tương đương của đoạn mạch AC
 
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học phần ghi nhớ SGK
Em hãy vẽ sơ đồ mạch điện ở lớp học, phòng khách, phòng ngủ của gia đình em.
Làm các bài tập 5.1; 5.2; 5.5; 5.14 SBT
Tìm hiểu trước bài 6 sách giáo khoa