BỐ CỤC BÁO CÁO
1. Tên biện pháp
2. Lý do chọn biện pháp
3. Thực trạng chất lượng công tác giảng dạy
5. Bài học kinh nghiệm
4. Các biện pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục và giảng dạy
I. Tên biện pháp:

“ Nâng cao chất lượng đại trà
môn Địa lí ở trường THCS”
II. Lí do chọn biện pháp
- Việc nâng cao chất lượng dạy, đặc biệt là chất lượng đại trà là vấn đề quan trọng của tất cả các nhà trường nói chung, các môn học nói riêng, trong đó có môn Địa lí. Đây là vấn đề rất trăn trở của các nhà trường, của các giáo viên công tác trong các trường trên địa bàn vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn,...
- Phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập, rèn luyện kĩ năng sống, kĩ năng làm việc và tiếp thu kiến thức cơ bản của chương trình môn học nâng cao chất lượng gắn với rèn luyện phẩm chất đạo đức lối sống.
- Nâng cao ý thức, tinh thần học tập của học sinh,...
- Phát huy vai trò và sự phối kết hợp giữa giáo viên bộ môn Địa lí với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nhà trường,...
III. Thực trạng chất lượng công tác giảng dạy:
 
Qua thực tế nhiều năm dạy học môn Địa lí ở trường Trung học cơ sở (THCS Cát Tân và nay là trường TH&THCS Thanh Hoà – tôi mới về dạy được hơn 2 tháng) tôi thấy:
1- Về phía học sinh:

+ Thực tế việc học tập của học sinh đa số em chưa có ý thức học tập, lười học bài cũ, không chịu làm bài tập, đặc biệt là chưa xác định được mục tiêu học tập biểu hiện như việc: nhiều em khi vào tiết học công việc ổn định rất chậm không chuẩn bị sách vở, không học bài và làm bài ở nhà, không có dụng cụ học tập, không chú ý nghe giảng, vẫn còn nói chuyện riêng trong lớp, không ghi chép bài hay ghi chép không đầy đủ. Chất lượng kiểm tra, thi môn Địa lí còn rất thấp so với các môn học khác.
+ Học sinh thiếu các kĩ năng địa lí cơ bản: Kĩ năng hoạt động nhóm, kĩ năng độc lập tư duy, kĩ năng liên hệ thực tế, kĩ năng khai thác kênh hình, kênh chữ,….

+ Học sinh học rất thụ động, tính tương tác trong học tập chưa cao,…
+ Chất lượng đại trà của môn Địa lí thường thấp hơn so với các môn học khác
+ Từ việc tiếp thu chậm, kĩ năng địa lí ít nên các em thường ít hứng thú với môn Địa lí.
2- Về phía giáo viên:

+ Giáo viên nói chung đã sát sao với các em học sinh, tuy nhiên chưa thường xuyên, chưa nghiên cứu kĩ nguyên nhân sâu xa dẫn đến chất lượng thấp đó là điều kiện hoàn cảnh của học sinh.
+ Trong quá trình dạy chưa có nhiều thời gian để chú ý đến từng đối tượng học sinh.
+ Việc trao đổi rút kinh nghiệm, học hỏi từ đồng nghiệp gặp khó khăn do thiếu giáo viên cùng bộ môn.
+ Chưa thường xuyên đấu mối phối kết hợp với tổ chức cá nhân trong và ngoài nhà trường trong công tác giáo dục và giảng dạy,…
3- Về phía phụ huynh học sinh:
+ Các gia đình chưa thực sự quan tâm, đầu tư cho con em học tập( thời gian, vật chất,...) đó là thực tế chung của các trường vùng đặc biệt khó khăn.
+ Sự đấu mới, phối kết hợp với nhà trường, giáo viên chưa thường xuyên hoặc không có sự đấu mới( có một số gia đình, còn phần lớn là không có sự đấu mối, giao phó cho nhà trường, cho các thầy cô,...)
4- Về phía nhà trường, GVCN, chính quyền địa phương:
Trong những năm trước đây:
- Việc phối kết hợp để nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh chưa thường xuyên.
- Sự quan tâm đầu tư cơ sở vật chất để cho giáo viên sử sụng để áp dựng các phương pháp dạy học là rất hạn chế đặc biệt là các năm học trước ( ...)
Từ những lí do và thực trạng trên tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp để “Nâng cao chất lượng đại trà môn Địa lí ở trường THCS ”.
IV. Biện pháp“ Nâng cao chất lượng đại trà
môn Địa lí ở trường THCS”
1) Đối với giáo viên trực tiếp dạy môn Địa lí:
- Trước tiên giáo viên cần nghiên cứu kĩ đến điều kiện, hoàn cảnh, tâm sinh lí của tất cả các học sinh trong nhà trường để có kế hoạch dạy học cụ thể cho từng tiết dạy, từng tuần, từng tháng.
- Chuẩn bị giáo án chu đáo để đưa ra các phương pháp dạy học tích cực phù hợp với từng bài, từng chủ đề để học sinh dễ dàng tiếp thu, nắm bắt tri thức, kĩ năng địa lí. Tích cực đổi mới phương pháp dạy học.
- Lựa chọn, đặt câu hỏi trong các hoạt động cho phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Sử dụng triệt để phương tiện, đồ dùng dạy học để truyền tải các kiến thức, kĩ năng địa lí. (Tổ chức cho học sinh xem những đoạn phim theo tiết, theo chủ đề, tổ chức theo hình thức ngoại khoá môn địa lí cần cung cấp hình ảnh trực quan, quan sát thực tế do điều kiện các em không được tham quan, thực địa, từ đó đã tạo ra sự hứng thú, đam mê với môn Địa lí).

- Trong quá trình giảng dạy phải bám sát các em để kịp thời uốn nắn, hướng dẫn các em sử dụng, vận dụng kĩ năng địa lí đặc biệt là học sinh yếu kém.
- Giáo viên phải thường xuyên khuyến khích động viên các em, tổ chức các hoạt động nhóm, hoạt động tập thể để các em mạnh dạn hơn, nâng cao kĩ năng giao tiếp. (Học sinh trường TH&THCS Thanh Hoà chủ yếu là học sinh dân tộc thiểu số - dân tộc Thái, điều kiện kinh tế khó khăn. Nên các em còn rất rụt rè, kĩ năng giao tiếp trước đám đông – đứng trước nhóm lớp chưa tự tin, chưa mạnh dạn, việc giao tiếp là hạn chế điều đó đã ảnh hưởng đến hoạt động học tập của các em như kĩ năng trình bày, kĩ năng thảo luận nhóm,...)
- Xây dựng kế hoạch rõ ràng cho từng tuần, từng tháng.
- Lựa chọn phương pháp phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Trong quá trình dạy giáo viên luôn phải liên hệ thực tế để các em nhận thấy được kiến thức, kĩ năng môn Địa lí là những gì tồn tại xung quanh chúng ta, gần gũi với đời sống, với hoạt động sản xuất của con người.
- Luôn phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn để nắm bắt tình hình học sinh.
- Giữ mối liên hệ với phụ huynh để tạo ra sự gần gũi đồng thời nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng và tình hình học tập của các em. ( thực tế mối liên hệ này rất ít, khoảng cách xa giữa GV với phụ huynh, khác so với phụ huynh vùng dưới,…)
- Động viên khuyến khích học sinh kịp thời, đặc biệt là học sinh yếu kém cho dù là các em có những kết quả nhỏ nhất để các em tích cực hơn (cách này rất hữu hiệu)
- Kiểm tra đánh giá chiều hướng của học sinh để kịp thời để có hướng điều chỉnh phương pháp, điều chỉnh kế hoạch giảng dạy cho phù hợp.
- Lập sổ theo dõi các đối tượng học sinh để nắm bắt chiều hướng phát triển của các em để kịp thời phân hoá học sinh, phát hiện những em có sự chuyển biến nhanh để bồi dưỡng, đồng thời có kế hoạch phụ đạo, uốn nắn những em chậm tiến bộ.
2) Đối với học sinh:
- Yêu cầu các em xác định mục đích học tập, các em phải xây dựng thời gian biểu rõ ràng, khoa học. (Thực tế nhiều em chưa có ý thức học tập, chưa xác định được mục tiêu học tập. Đa phần các gia gia đình có bố mẹ đi làm xa hay đi làm đồi, làm thuê( dịp covid bố mẹ không về được do cách li) nên để các em ở nhà một mình không có người nhắc nhở nên các em không tự học mà chỉ xem ti vi, đánh điện tử, đi chơi lêu lổng khi không phải đến trường.
- Học bài cũ và làm bài tập( rất ít em học bài, làm bài trước khi lên lớp).
- Xây dựng góc học tập ngăn nắp, gọn gàng,…
- Chuẩn bị bài trước khi đến lớp
3) Đối với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn bộ môn:
- Phối hợp với GVCN và GVBM để nắm bắt tình hình học sinh: chiều hướng phát triển, điều kiện hoàn cảnh,…
- Tổ chức nhiều hoạt động để các em có nhiều kĩ năng trong đó có kĩ năng giao tiếp, kĩ năng trình bày trước đông người,….
- Phối hợp với giáo viên bộ môn để xây dựng các tiết dạy liên môn thật chu đáo, đem lại hiệu quả cao.
4) Đối với cha mẹ học sinh:
- Cha mẹ quan tâm nhiều đến việc học của con, theo dõi quán triệt các con trong thời gian ở nhà để tránh việc các em lêu lổng
- Tạo điều kiện về mặt thời gian và vật chất hết sức có thể để các em có điều kiện tốt nhất cho việc học tập.
- Không mở tivi, loa đài trong thời gian các em học tập( không cho các em sử dụng ti vi, điện thoại khi không cần thiết. vì các em xem games, chơi điện tử).
- Sắp xếp góc học tâp có đầy đủ ánh sáng, mùa đông ấm áp, mùa hè mát mẻ,…( gia đình các em chưa quan tâm đến việc xây xựng góc học tập nên các em không có nơi để học. Thực tế đi kiểm tra 10 em thì chỉ có khoảng 2 đến 3 em là nhà có góc học tập,…Chúng tôi có kê hoạch là sẽ lấy những bàn ghế cũ để sửa chữa lại rồi đem cho những em chưa có,…)
5) Đối với nhà trường:
- Tạo mọi điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất: Tivi, máy chiếu, đồ dung dạy học cho giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học trực quan.
- Tạo điều kiện và tổ chức cho giáo viên giao lưu học hỏi nâng cao năng lực chuyên môn.
- Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm giáo viên bộ môn, với chính quyền địa phương kiểm tra tình hình học tập của các em ( năm học trước ở trường THCS Cát Tân cứ một tuần BGH và GV được phân công đến các thôn vào buổi tối để kiểm tra việc học tập, kiểm tra góc học tập. Ở trường TH&THCS chúng tôi cũng đang thực hiện)
- Phối hợp với chính quyền địa phương, đặc biệt là trưởng thôn, các cụm dân cư thực hiện và duy trì tiếng kẻng khuyến học để có thói quen cho phụ huynh và học sinh ( lâu nay không có tiếng kẻng khuyến học).
6) Đối với chính quyền địa phương:
- Tạo điều kiện về cơ sở vật chất tốt nhất để nâng cao chất lượng giáo dục.
- Tuyên truyền và có biện pháp hạn chế những gia đình sử dụng loa đài, hát karaoke vào thời gian học tập gây ảnh hưởng không nhỏ đến em học sinh( vấn đề này rất phổ biến và rất khó xử lí)
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng trong giáo dục và giảng dạy qua các năm. Có nhiều biện pháp tuy nhiên đối với một người trực tiếp dạy vẫn là then chốt quyết định ảnh hưởng đến chất lượng đại trà cho môn Địa lí.
V. Bài học kinh nghiệm
Những biện pháp trên mà tôi đã nêu được áp dụng qua một số năm, với sự quan tâm nhiệt tình của các cấp các nghành, toàn thể cán bộ giáo viên thì tôi và đồng nghiệp nhận thấy có sự chuyển biến về chất lượng. ( trong thời gian tôi công tác ở trường THCS Cát Tân và hơn một tháng áp dụng ở trường TH&THCS Thanh Hoà).
Những biện pháp mà tôi đưa ra không chỉ áp dụng cho môn Địa lí mà nó sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng đại trà cho tất cả các môn học từ đó nâng cao ý thức học tập, nâng cao đạo đức cho học sinh. Ý thức của phụ huynh trong việc chăm lo cho con em mình sẽ tốt hơn và cũng sẽ tạo dựng mối liên hệ gần gũi giữa giáo viên, nhà trường với phụ huynh và chính quyền địa phương.
Trong thời gian tới sẽ phối hợp và làm tốt hơn nữa những biện pháp nêu trên, tôi nghĩ chất lượng đại trà của học sinh nói chung và chất lượng đại trà của môn Địa lí nói riêng sẽ được nâng cao.
Những biện pháp nêu trên của bản thân chắc chắn còn nhiều hạn chế, tôi rất mong ban giám khảo và bạn bè đồng nghiệp góp ý để tôi có các biện pháp thiết thực hơn nữa để nâng cao chất lượng giảng dạy nói chung và chất lượng đại trà nói riêng .
Xin chân thành cảm ơn ban giám khảo đã chú ý lắng nghe!
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!