KHỞI ĐỘNG
Tìm động từ trong câu:
Anh nhìn trăng và nghĩ tới ngày mai…
Động từ: nhìn, nghĩ
Thứ tư ngày 1 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Tính từ
01
Nhận xét
02
Ghi nhớ
03
Luyện tập
Bài học gồm: 3 phần
I. Nhận xét
Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không có những lâu đài đồ sộ, nguy nga, chỉ thấy những ngôi nhà nhỏ bé, cổ kính và những vườn nho con con. Dòng sông Quy-dăng-xơ hiền hoà lượn quanh thành phố với những chiếc cầu trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn... Thầy cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã khiến thầy rất hài lòng. Cậu là học sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.
Theo ĐỨC HOÀI
1. Đọc truyện sau
Cậu học sinh ở Ác-boa
Đồ sộ
hết sức to lớn
Nguy nga
(Công trình kiếntrúc) to lớn, đẹp đẽ
2. Tìm các từ trong truyện miêu tả:
Tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i
b) Màu sắc của sự vật:
- Những chiếc cầu
- Mái tóc của thầy Rơ-nê
c) Hình dáng, kích thước và các đặc điểm khác của sự vật:
- Thị trấn
- Vườn nho
- Những ngôi nhà
- Dòng sông
- Da của thầy Rơ-nê
Cậu học sinh ở Ác-boa
Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không có những lâu đài đồ sộ, nguy nga, chỉ thấy những ngôi nhà nhỏ bé, cổ kính và những vườn nho con con. Dòng sông Quy-dăng-xơ hiền hoà lượn quanh thành phố với những chiếc cầu trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn... Thầy cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã khiến thầy rất hài lòng. Cậu là học sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.
Theo ĐỨC HOÀI
2. Tìm các từ trong truyện trên miêu tả:


chăm chỉ, giỏi
xám
nhỏ
con con
nhỏ bé, cổ kính
hiền hòa
nhăn nheo
trắng phau
Kết luận: Những từ chỉ tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i. Màu sắc của sự vật hoặc hình dáng, kích thước và đặc điểm khác của sự vật gọi chung là tính từ.
đi lại vẫn nhanh nhẹn
VD: Cây cối đứng im lìm.
Gọi là tính từ
2. Những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật
3. Trong cụm từ đi lại vẫn nhanh nhẹn, từ nhanh nhẹn bổ sung ý nghĩa cho từ nào?
Những từ miêu tả trạng thái của sự vật cũng là tính từ.
Những từ miêu tả hoạt động của sự vật cũng là tính từ.
I. Nhận xét:
II. Ghi nhớ:
Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái, . . .
Thế nào là từ miêu tả đặc điểm?
Từ miêu tả đặc điểm : miêu tả nét riêng biệt, cái bên ngoài của sự vật hiện tượng; mà ta có thể nhận biết trực tiếp qua mắt nhìn, tai nghe, tay sờ, mũi ngửi, nếm,…
Ví dụ: Con đường làng quanh co.
Ví dụ: Cái bảng xanh ở phía xa.
Từ miêu tả đặc điểm được phân loại thành:
Đặc điểm
Màu sắc:
xanh, đỏ, tím vàng, trắng tinh, xanh lét, tím lịm,…
Kích thước:
cao, thấp, mập, bé, mỏng,..
Hình dáng:
vuông, tròn, thẳng,cong..
Âm thanh:
ồn ào, trầm, bổng, vang,…
Hương vị:
thơm hôi, cay, nồng, thối,…
Mức độ:
xa, gần, đủ, nhanh, vừa, gần, chậm, lề mề,…
Chỉ lượng, dung lượng:
nặng, nhẹ, vơi,
nông, sâu,đông, ít, vắng, cạn…
Thế nào là từ miêu tả tính chất ?
Từ miêu tả tính chất: miêu tả đặc điểm riêng của sự vật, hiện tượng; chủ yếu thể hiện những đặc điểm phẩm chất bên trong, những thứ mà chúng ta không nhìn được, không quan sát sờ, ngửi đươc,…
Ví dụ: Buổi đi chơi hôm nay thú vị.
Ví dụ: Bạn Hà rất thân thiện.
Từ miêu tả tính chất:
Thông thường là những từ nói về phẩm chất, tính cách, tư chất của sự vật hiện tượng: tốt, xấu, sạch, bẩn, đúng, sai, hèn nhát, dễ gần, chăm chỉ, điền đạm, nóng nảy, lạnh lùng, chu đáo, cẩu thả, thật thà, lươn lẹ, lười biếng, sâu sắc, hào phóng, hư hỏng, ngoan ngoãn,….
Thế nào là từ miêu tả trạng thái ?
Từ miêu tả trạng thái: Chỉ tình trạng của sự vật, hiện tượng trong một khoảng thời gian ngắn hoặc dài.
Ví dụ: vì bị ốm nên tôi không thể đi học được .
Từ miêu tả trạng thái:
Hôn mê, ốm, khỏe, đau, yếu, khổ, sướng, yên tĩnh, ồn ào, náo nhiệt.
III. Luyện tập
1. Tìm các tính từ trong các đoạn văn sau:
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Công hòa, ra mắt đồng bào. Đó là một cụ già gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka ki cao cổ, đi dép cao su trắng. Ông cụ có dáng đi nhanh nhẹn. Lời nói của Cụ điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết, rõ ràng.
Theo Võ Nguyên Giáp
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
1. Tìm các tính từ trong các đoạn văn sau:
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Công hòa, ra mắt đồng bào. Đó là một cụ già gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka ki cao cổ, đi dép cao su trắng. Ông cụ có dáng đi nhanh nhẹn. Lời nói của Cụ điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết, rõ ràng.
Theo Võ Nguyên Giáp
1. Tìm các tính từ trong các đoạn văn sau:
b) Sáng sớm, trời quang hẳn ra. Đêm qua, một bàn tay nào đã giội rửa vòm trời sạch bóng. Màu mây xám đã nhường chỗ cho một màu trắng phớt xanh như màu men sứ.
Bùi Hiển
Đằng đông, phía trên dải đê chạy dài rạch ngang tầm mắt, ngăn không cho thấy biển khơi, ai đã ném lên bốn năm mảng mây hồng to tướng, lại điểm xuyết thêm ít nét mây mỡ gà vút dài thanh mảnh
b) Sáng sớm, trời quang hẳn ra. Đêm qua, một bàn tay nào đã giội rửa vòm trời sạch bóng. Màu mây xám đã nhường chỗ cho một màu trắng phớt xanh như màu men sứ. Đằng đông, phía trên dải đê chạy dài rạch ngang tầm mắt, ngăn không cho thấy biển khơi, ai đã ném lên bốn năm mảng mây hồng to tướng, lại điểm xuyết thêm ít nét mây mỡ gà vút dài thanh mảnh.
Bùi Hiển
2. Hãy viết một câu có dùng tính từ
Nói về một người bạn hoặc người than của em.
Nói về một sự vật quen thuộc đối với em (cây cối, con vật, nhà cửa, đồ vật, sông núi,…)
a) Nói về một người bạn hoặc bạn thân của em.
+ Người bạn hoặc người thân của em có hình dáng, vẻ bề ngoài ra sao? Đặc điểm tính tình thế nào? Tư chất có gì nổi bật?
+ Hình dáng: cao, gầy, béo, thấp,…
+ Vẻ bề ngoài: xinh đẹp, tươi tỉnh,…
+ Tính tình: chăm chỉ, lười biếng,…
+ Tư chất: thông minh, tài giỏi,…
VD: Bạn Hà rất cao.
b) Nói về một sự vật quen thuộc với em (cây cối, con vật, nhà cửa, đồ vật, sông núi,…).
Em cần đặt câu với những tính từ miêu tả về màu sắc, hình dáng, kích thước, các đặc điểm khác của sự vật)
VD: Vườn rau nhà em rất xanh tốt.
RUNG CHUÔNG VÀNG
1. Những từ nào sau đây là tính từ?
a. xanh biếc, mềm mại
b. Mùa thu, cái cặp
c. Vui chơi, nhảy nhót
Đáp án: a
0
1
2
3
4
5
RUNG CHUÔNG VÀNG
Đáp án: c
0
1
2
3
4
5
2. Bạn Hồng lớp em vừa vừa thông minh vừa xinh đẹp.
Tính từ trong câu trên là:
a. bạn Hồng, thông minh
b. xinh đẹp, em
c. thông minh, xinh đẹp
RUNG CHUÔNG VÀNG
Đáp án: a
0
1
2
3
4
5
3. Dòng nào nêu đúng tính từ chỉ tính tình của bạn?
Hiền lành, dịu dàng, ngoan ngoãn
Hiền lành, nhân hậu, gầy
Dịu dàng, cao, béo
Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái, . . .
Dặn dò
- Hoàn thành VBT
Học thuộc ghi nhớ.
Xem trước bài:
MRVT: Ý chí- Nghị lực