LẶNG LẼ SA PA
Văn bản :
------NGUYỄN THÀNH LONG………
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
1.Tác giả :
Giới thiệu những hiểu biết của mình về tác giả Nguyễn Thành Long?
- Viết văn từ thời kháng chiến chống Pháp.
- Nhà văn chuyên về truyện ngắn và kí với phong cách văn xuôi nhẹ nhàng giàu chất thơ.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
1.Tác giả :
2.Tác phẩm :
Em hãy cho biết một vài nét về tác phẩm?
Lào Cai có thị trấn nghỉ mát Sa Pa nổi tiếng được người Pháp tìm thấy năm 1905 . Đặc biệt vào mùa hè thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân, buổi trưa tiết trời như vào hạ, thường có nắng nhẹ, khí hậu dịu mát, buổi chiều mây và sương xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời thu và ban đêm là cái rét của mùa đông. Đây là thời điểm nhà văn đi thực tế - công tác lần cuối trước khi nhận quyết định về hưu.
Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến đi Lào Cai vào mùa hè năm 1970 của tác giả.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
Tóm tắt nội dung truyện
Truyện kể về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa ông hoạ sĩ già , cô kĩ sư trẻ với anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh núi Yên Sơn tại Sa Pa . Câu chuyện về công việc và cuộc sống một mình trên đỉnh núi của người thanh niên đã khiến ông hoạ sĩ và cô gái vô cùng xúc động và cảm phục . Ông hoạ sĩ vừa nghe chuyện vừa phác hoạ chân dung của anh còn cô gái thì cố tình để quên chiếc khăn để ghi nhớ buổi đầu gặp gỡ đầy ý nghĩa. Họ chia tay với những tình cảm tốt đẹp dành cho nhau.
Xác định người kể chuyện và ngôi kể trong truyện?
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
Nêu tình huống truyện ? Nhận xét gì về cốt truyện và tình huống truyện?
Cuộc gặp gỡ tình cờ ngắn ngủi của ông họa sĩ già , cô kĩ sư trẻ với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn.
a. Tình huống truyện đơn giản:
Trong truyện nhân vật nào là nhân vật trung tâm ? Cách để nhân vật trung tâm xuất hiện có gì đặc biệt và có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề truyện?
Theo nhà văn thì ông chỉ muốn khắc họa chủ đề tư tưởng của truyện là “Trong cái lặng im ... đất nước”
( sgk/186). Vì thế theo lời tác giả “Lặng lẽ Sa Pa”là một bức chân dung – chân dung nhân vật anh thanh niên nên ông xây dựng nhân vật trung tâm chỉ xuất hiện trong phút chốc rồi lại mất hút trong vẻ bạt ngàn lặng lẽ của Sa Pa.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
Qua lời giới thiệu của bác lái xe , em biết gì về hoàn cảnh sống của anh thanh niên SGK/ 181?
- Hoàn cảnh sống :
Nêu hiểu biết của em về đỉnh Yên Sơn?
Đỉnh Yên Sơn nằm trong khu vực dãy Hoàng Liên Sơn cao 2600m thuộc huyện Sa Pa. Dãy Hoàng Liên sơn có nhiều núi cao , trong đó có đỉnh Phan-xi-păng cao nhất nước ta (3143m).
sống một mình trên đỉnh Yên Sơn quanh năm với mây mù tuyết phủ , làm bạn với núi đá rừng cây.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
- Hoàn cảnh sống :
Công việc của anh là gì?
Khu vườn của công tác khí tượng hiện nay.
làm khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
- Công việc :
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
- Hoàn cảnh sống:
Anh thanh niên có những vẻ đẹp tâm hồn nào ?
- Vẻ đẹp tâm hồn:
- Công việc:
Hoạt động nhóm 3’
Câu hỏi : Em hiểu gì về các câu nói sau của anh thanh niên ? ( SGK/185)
-“ Khi ta….. buồn đến chết mất” .
- “Mình sinh ra….chết mất” .
+ Có lòng yêu nghề và hiểu được ý nghĩa của công việc : “Khi ta …. buồn đến chết mất.” ( sgk/185)
+ Có lí tưởng sống : “Mình sinh ra ….. làm việc” ( sgk/185)
Câu nhận xét “công việc nói chung dễ , chỉ cần chính xác” và mỗi ngày báo về “nhà” bằng máy bộ đàm bốn lần , em nhận xét gì về tinh thần làm việc của anh thanh niên ?
+ Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc : “Công việc nói chung dễ chỉ cần chính xác”. ( sgk/183)
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
- Hoàn cảnh sống:
- Vẻ đẹp tâm hồn:
- Công việc:
+ Có lòng yêu nghề và hiểu được ý nghĩa của công việc : “Khi ta …. buồn đến chết mất.” ( sgk/185)
+ Có lí tưởng sống : “Mình sinh ra ….. làm việc” ( sgk/185)
+ Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc : “Công việc nói chung dễ chỉ cần chính xác”. ( sgk/183)
Các chi tiết anh thanh niên tặng bác lái xe củ tam thất , ông hoạ sĩ già làn trứng , cô kĩ sư trẻ bó hoa nói lên tính cách gì ở anh ?
+ Luôn quan tâm đến mọi người , rất cởi mở, rất hiếu khách : tặng quà và tiếp đón chân thành.
Tam thất là loại rễ củ được thu hoạch từ cây tam thất (cây thân nhỏ, sống lâu năm. Cây cao khoảng 30 – 60 cm, thân mọc đứng, vỏ cây không có lông, có rãnh dọc, lá mọc vòng 3 – 4 lá một, lá kép kiểu bàn tay xòe) có tuổi đời từ 3 năm trở lên một vị thuốc quý được sử dụng trong đông y, được người xưa ví như nhân sâm chữa được các bệnh như tăng lực, tăng sức đề kháng, bảo vệ tim , cầm máu , tiêu máu , tiêu sưng…. Một số năm trở lại đây, cây tam thất được trồng nhân rộng ở các vùng núi cao có khí hậu mát mẻ.
Tại sao anh thanh niên lại tặng bác lái xe củ tam thất? Em biết gì về củ tam thất?
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
- Hoàn cảnh sống :
- Công việc:
- Vẻ đẹp tâm hồn:
Qua cái đảo mắt của ông hoạ sĩ khi vừa bước vào vừa quan sát nhìn thấy rõ đồ đạc trong nhà và ở một mình anh vẫn trồng hoa , pha trà ... anh là người như thế nào ?
+ Có lòng yêu nghề và hiểu được ý nghĩa của công việc....
+ Có lí tưởng sống...
+ Có tinh thần trách nhiệm cao...
+ Luôn quan tâm đến mọi người....
+ Yêu đời , tinh thần tự lập cao : trồng hoa , sắp xếp nhà ở ngăn nắp….
Nêu ấn tượng và cảm nghĩ của em về nhân vật anh thanh niên?
=> Người lao động mới , có lối sống tích cực.
Qua nhân vật anh thanh niên em có suy nghĩ gì về vai trò , trách nhiệm của thanh niên hiện nay trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước?
Vai trò trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp CNH , HĐH đất nước: Thanh niên phải ra sức phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân giàu , nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ ,văn minh. Trước mắt là thực hiện thắng lợi nhiệm vụ CNH , HĐH theo định hướng XHCN . Thanh niên học sinh phải ra sức học tập , rèn luyện để có đủ tri thức , phẩm chất và năng lực cần thiết nhằm đáp ứng những yêu cầu mà xã hội đặt ra..
Bản thân em có những điểm mạnh và điểm yếu nào trong học tập nói riêng và cuộc sống nói chung ?
c. Các nhân vật khác:
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
Các nhân vật : bác lái xe , ông hoạ sĩ già , cô kĩ sư trẻ …có vai trò gì trong truyện ?
- Có mặt trong câu chuyện: bác lái xe, ông hoạ sĩ già , cô kĩ sư trẻ
Chi tiết“ Cũng may bằng mấy nét vẽ , hoạ sĩ ghi xong lần đầu gương mặt anh thanh niên” , ông hoạ sĩ già vẽ chân dung anh thanh niên khi nghe anh kể chuyện nói lên ông là người như thế nào ?
Em còn biết đến những nhân vật nào qua lời kể của anh thanh niên?
Ngoài nhân vật anh thanh niên truyện còn có những nhân vật nào?
->góp phần làm hiện lên rõ nét , sinh động hơn hình ảnh anh thanh niên.
- Các nhân vật vắng mặt: ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa , anh thanh niên nghiên cứu sét, anh thanh niên làm khí tượng trên đỉnh Phan-xi-păng…
Nhân vật nào là nhân vật đôi lúc được nhà văn ẩn mình để kể lại truyện?
c. Các nhân vật khác:
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
Các nhân vật : bác lái xe , ông hoạ sĩ già , cô kĩ sư trẻ …có vai trò gì trong truyện ?
- Có mặt trong câu chuyện: bác lái xe, ông hoạ sĩ già , cô kĩ sư trẻ
Chi tiết“ Cũng may bằng mấy nét vẽ , hoạ sĩ ghi xong lần đầu gương mặt anh thanh niên” , ông hoạ sĩ già vẽ chân dung anh thanh niên khi nghe anh kể chuyện nói lên ông là người như thế nào ?
Em còn biết đến những nhân vật nào qua lời kể của anh thanh niên?
Ngoài nhân vật anh thanh niên truyện còn có những nhân vật nào?
->góp phần làm hiện lên rõ nét , sinh động hơn hình ảnh anh thanh niên.
- Các nhân vật vắng mặt: ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa , anh thanh niên nghiên cứu sét, anh thanh niên làm khí tượng trên đỉnh Phan-xi-păng…
Nhân vật nào là nhân vật đôi lúc được nhà văn ẩn mình để kể lại truyện?
Qua nhân vật anh thanh niên , ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa… em nhận xét gì về con người Sa Pa?
-> con người Sa Pa say mê lao động thầm lặng cống hiến cho quê hương đất nước.
Người H’Mông
Người Dao đỏ
Người Giáy
Người Xã Phó
Người Tày
SaPa là một vùng đất xinh đẹp, không chỉ thu hút du khách trong và ngoài nước đến bởi cảnh sắc thiên nhiên mà còn hấp dẫn bởi sự hội tụ của nhiều dân tộc cùng sinh sống ở đây. Ở Sa Pa có sáu dân tộc là người Kinh, H‘Mông, Dao đỏ, Tày, Giáy, và Xá Phó. Trong đó đông nhất là người H’Mông với 53% dân số.Mỗi một dân tộc đều có những bản sắc văn hóa riêng biệt, có nhiều điều bí ẩn, phong phú.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Phân tích :
a. Tình huống truyện đơn giản:
b. Nhân vật anh thanh niên :
c. Các nhân vật khác:
Em hiểu gì về nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa”?
Vì sao trong truyện tác giả không đặt tên riêng cho từng nhân vật mà chỉ gọi họ theo giới tính , tuổi tác , nghề nghiệp?
Khu du lịch Cát Cát
Khu du lịch Hàm Rồng
Khu du lịch Cầu Kính
Bản Cát Cát
Bản làng
Đỉnh Fansiphan
Thị xã SaPa trong sương
Sa Pa là nơi hội tụ của các vẻ đẹp thiên nhiên, vừa có núi rừng, vừa có mây mù giăng lối, thoạt nhìn trông như chốn bồng lai tiên cảnh. Sa Pa luôn chìm trong làn sương mù dày đặc, tạo nên một cảm giác bồng bềnh, một bức tranh huyền ảo đẹp đến lạ kì.
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA - Nguyễn Thành Long.
I.Giới thiệu :
II. Đọc - Hiểu văn bản :
III. Tổng kết :
Khái quát những thành công về nghệ thuật của truyện ?
1. Nghệ thuật :
Xây dựng tình huống hợp lí , nhân vật sinh động , kết hợp tự sự với nghị luận và trữ tình .
Em hãy khái quát nội dung của truyện ?
Truyện kể về nhân vật anh thanh niên làm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn ( Sa Pa).
2. Nội dung :
3. Ý nghĩa :
Thông điệp mà nhà văn muốn gởi đến con người và cuộc đời là gì?
Vẻ đẹp của người lao động và ý nghĩa của công việc thầm lặng .
Bản thân em tiếp nhận được điều gì qua truyện ngắn vừa học ?
IV. Luyện tập :
Hướng dẫn công việc ở nhà
1. Bài cũ :
- Tóm tắt truyện bằng một đoạn văn ngắn.
- Học bài – Hoàn thành phần luyện tập SGK.
2. Bài mới : Luyện nói tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm
- Chuẩn bị trước dàn ý các đề bài sgk
- Luyện nói trước ở nhà.
Tiết học kết thúc
chúc các em học sinh chăm ngoan , học giỏi.