I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
Thí nghiệm (Mở Video)
So sánh với từ phổ của thanh nam châm và từ phổ vừa tạo thành của ống dây có dòng điện chạy qua có gì giống nhau, khác nhau?
Tiết 26 - BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
* Giống nhau: Phần từ phổ ở bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài nam châm giống nhau.
* Khác nhau: Trong lòng ống dây cũng có các đường mạt sắt sắp xếp gần như song song với nhau.
Nhận xét về hình dạng của các đường sức từ?
Hình dạng đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua là những đường cong khép kín.
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
Cho nhận xét về chiều của đường sức từ ở hai đầu ống dây so với chiều các đường sức từ ở hai cực của nam châm?
Nhận xét: Giống như thanh nam châm, tại 2 đầu ống dây , các đường sức từ cũng có chiều đi vào một đầu (cực Nam) và đi ra từ đầu kia
c) Giống như thanh nam châm, tại hai đầu ống dây, các đường sức từ có chiều cùng (4)………một đầu và cùng (5)…… ở đầu kia.
a) Phần từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài thanh nam châm(1) ………… .Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ, được sắp xếp gần như (2)………….. với nhau.
2) KẾT LUẬN:
b) Đường sức từ của ống dây là những đường(3)……………….
giống nhau
song song
cong khép kín.
đi vào
đi ra
+
-
6V
I
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đổi chiều dòng điện qua ống dây?
2) Quy tắc nắm tay phải :
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
Phát biểu
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
Nắm bàn tay phải
- Sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
- Ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
Chiều đường sức từ
S
N
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
A
B
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
III. VẬN DỤNG
C5: Trên hình vẽ có một kim nam châm bị vẽ sai chiều. Hãy chỉ ra đó là kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng. Dùng qui tắc nắm tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
III. VẬN DỤNG
P
Q
A
B
Theo em ống dây sẽ hút hay đẩy thanh nam châm?
Tổng kết:
1. Hãy ghép nối các câu sau:
Từ phổ là
Chỗ nào đường sức từ dày thì
Hai đầu ống dây có dòng điện chạy qua
Chiều đường sức từ của ống dây
Tổng kết:
phụ thuộc vào chiều của dòng điện chạy qua các vòng dây.
từ trường mạnh, chỗ nào thưa thì từ trường yếu
hình ảnh cụ thể về các đường sức từ.
cũng là hai từ cực
2. Quy tắc NẮM TAY PHẢI dùng để làm gì?
A.Xác định chiều đường sức từ của nam châm thẳng.
B. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn có hình dạng bất kì
C. Xác định chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua.
D. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua.
Tổng kết
3. Ch?n c�u sai
Hai đầu của ống dây cũng là hai từ cực.
Đường sức từ của ống dây là những đường cong không khép kín.
Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ được sắp xếp gần như song song với nhau.
Tại hai đầu của ống dây, các đường sức từ cũng có chiều cùng đi vào một đầu và cùng đi ra ở đầu kia.
Tổng kết:
Một cuộn dây được đặt sao cho trục của nó nằm dọc theo thanh nam châm như hình 24.1 SBT. Đóng công tắc K, thoạt tiên ta thấy thanh nam châm bị đẩy ra xa.
a) Đầu B của thanh nam châm là cực Bắc hay cực Nam?
b) Sau đó có hiện tượng gì xảy ra với thanh nam châm?
c) Nếu ngắt công tắc K, thanh nam châm sẽ ra sao? Giải thích?

12/7/2021
19
12/7/2021
20
Chiều đường sức từ
Chiều dòng điện
S
N
a) Đầu B của thanh nam châm là cực Nam
b) Thanh nam châm xoay đi và đầu B (cực Nam) của nó bị hút về phía đầu Q (cực Bắc) của cuộn dây.
c) Ngắt công tắc K: Ống dây không có dòng điện đi qua, khi đó ống dây không còn là một nam châm nữa. Thanh nam châm sẽ xoay trở lại, nằm dọc theo hướng Nam – Bắc như khi chưa có dòng điện. Bởi vì bình thường, thanh nam châm tự do khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng Nam – Bắc.
12/7/2021
21
12/7/2021
22
a) Cực nào của kim nam châm trong hình 24.4a hướng vào đầu B của cuộn dây điện?
b) Xác định chiều của dòng điện chạy trong cuộn dây ở hình 24.4
12/7/2021
23
Cực Bắc của kim nam châm.
b) Dòng điện có chiều đi vào ở đầu dây C
Cuộn dây của một nam châm điện được nối với một nguồn điện mà tên các từ cực của nam châm điện được ghi trên hình 24.5. Hãy ghi tên các cực của nguồn điện
Đầu A của nguồn điện là cực dương.
12/7/2021
24