CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGỮ VĂN 8
Câu 1: Thế nào là văn bản thuyết minh ? Nêu đặc điểm?
Câu 2: Hãy kể tên một vài văn bản thuyết minh mà em biết? Những phương pháp thuyết minh nào được sử dụng trong văn bản“Ôn dịch, thuốc lá”?
- Văn bản thuyết minh là văn bản cung cấp kiến thức về các lĩnh vực trong đời sống xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích,…
Đặc điểm của văn bản thuyết minh:
+ Trình bày đặc điểm tiêu biểu của sự vật, hiện tượng.
+ Phương thức: Trình bày, giới thiệu, giải thích.
+ Ngôn ngữ: Rõ ràng, chính xác, chặt chẽ và hấp dẫn.

Những văn bản thuyết minh đã học:
Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử.
Thông tin về ngày trái đất năm 2000.
Ôn dịch thuốc lá.
Phương pháp thuyết minh: Nêu định nghĩa, giải thích, phân tích phân loại, so sánh …
Kiểm tra bài cũ
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
a. Các văn bản thuyết minh:
- “Cây dừa Bình Định’:

- “Tại sao lá cây có màu xanh lục’:
- “Huế’:
về sự vật
về khoa học
về văn hóa – xã hội
- “Khởi nghĩa Nông Văn Vân’:
về lịch sử
- “Con giun đất’:
về sinh học
Các văn bản đã cung cấp kiến thức về lĩnh vực nào?
b. Để có kiến thức làm bài văn thuyết minh cần:
Làm thế nào để có được những kiến thức ấy?
- Quan sát:
màu sắc, hình dáng, kích thước, đặc điểm... -> Có ghi chép....
Qua các văn bản thuyết minh trên, khi quan sát đối tượng thuyết minh ta làm gì?
Để có kiến thức về đối tượng , ngoài quan sát tìm hiểu , em còn phải học tập. Em thường học , tìm thông tin về đối tượng ở đâu ?
- Học tập:
sách báo, ti vi, ở trường, ở nhà , mọi người, mọi lúc, mọi nơi.....
Khi tích lũy kiến thức , em cần lưu ý điều gì?
- Tích lũy: Lựa chọn, phân loại thông tin tương ứng với đối tượng
Bằng tưởng tượng, suy luận có thể có tri thức để làm bài văn thuyết minh được không?
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
Ví dụ:
- Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của Việt Nam.
là
- Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc(Cao Bằng)..
là
Qua hai ví dụ, em rút ra được điều gì về phương pháp nêu định nghĩa? Vị trí các câu sử dụng phương pháp này trong bài văn thế nào?
- Có từ “là”
- Có mô hình A là B
+ A: đối tượng thuyết minh
+ B: tri thức về đối tượng
-Thường ở đầu bài, đầu đoạn để giới thiệu đối tượng.
=> Thường dùng để giới thiệu về đối tượng.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Tìm các chi tiết liệt kê về đối tượng trong ví dụ? Liệt kê có tác dụng gì đối với trình bày tính chất của sự vật?
Ví dụ: ( sgk/ 127)
- ....thân cây...., lá...., cọng lá.....,gốc dừa già..., trái dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm...
=> Giúp người đọc hiểu rõ đặc điểm , tính chất... của đối tượng một cách toàn diện.
Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con ngưu?i: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa gi� làm chõ đồ xôi, nuớc dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nưu?c mắm ....
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Chỉ ra ví dụ trong đoạn văn và nêu tác dụng của nó đối với việc trình bày cách xử phạt những người hút thuốc lá nơi công cộng ?
Ví dụ: ( sgk/ 127)
-....... ( ở Bỉ, từ năm 1997, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).
=> Dùng ví dụ cụ thể để tạo thuyết phục cho nội dung thuyết minh
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá .Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40 đô la, tái phạm 500 đô la).
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Đoạn văn cung cấp những số liệu nào? Nếu không có số liệu , có thể làm sáng tỏ vai trò của cỏ trong thành phố không?
Ví dụ: ( sgk/ 127- 128)
- ...dưỡng khí chiếm 20% thể khí, thán khí chiếm 3%... 500 năm sẽ hết dưỡng khí....
=> Số liệu chính xác làm cơ sở cho nội dung thuyết minh.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
Các nhà khoa học cho biết trong không khí , dưỡng khí chỉ chiếm 20% thể tích, thán khí chiếm 3%. Nếu không có bổ sung thì trong vòng 500 năm con người và động vật sẽ dùng hết số dưỡng khí ấy, đồng thời số thán khí không ngừng gia tăng. Vậy vì sao đến nay dưỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ thực vật. Thực vật khi quang hợp hút thán khí và nhả ra dưỡng khí. Một héc ta cỏ mỗi ngày có khả năng hấp thụ 900 kg thán khí và nhả ra 600 kg dưỡng khí. Vì thế trồng cây xanh và thảm cỏ trong thành phố có ý nghĩa cực kì lớn. ( Nói về cỏ )
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Cho biết tác dụng của phương pháp so sánh trong câu văn trên?
Ví dụ: ( sgk/ 128)
- Biển Thái Bình Dương .. .lớn gần bằng ba đại dương khác cộng lại....gấp 14 lần Bắc Băng Dương.....
=>Đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
Biển Thái Bình Dương chiếm một diện tích lớn gần bằng ba đại dương khác cộng lại và lớn gấp 14 lần diện tích biển Bắc Băng Dương là đại dương bé nhất.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
Lưu ý:
- Đối với những loại sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày.
- Đối với sự vật có nhiều bộ phận cấu tạo, có nhiều mặt , người ta chia ra từng bộ phận , từng mặt để thuyết minh.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
Đèo Hải Vân
Đi thuyền trên sông Hương
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
Lăng vua Khải Định
Chùa Thiên Mụ
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
- Huế với những sản phẩm đặc biệt của riêng mình.
Nhà vườn – đặc trưng của Huế
Nón bài thơ xứ Huế
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
- Huế với những sản phẩm đặc biệt của riêng mình.
- Huế với những món ăn rất Huế.
Cơm hến
Bánh bèo Huế
Bún bò Huế
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
- Huế với những sản phẩm đặc biệt của riêng mình.
- Huế với những món ăn rất Huế.
- Huế với truyền thống lịch sử đấu tranh kiên cường.
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Cách mạng tháng Tám trên đất cố đô Huế
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
- Huế với những sản phẩm đặc biệt của riêng mình.
- Huế với những món ăn rất Huế.
- Huế với truyền thống lịch sử đấu tranh kiên cường.
Văn bản “Huế” đã trình bày các đặc điểm nào của thành phố Huế?
Cách mạng tháng Tám trên đất cố đô Huế
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
2.1. Phương pháp nêu định nghĩa, khái niệm:
2.2. Phương pháp liệt kê:
Trình bày theo phương pháp phân loại , phân tích từng mặt, từng bộ phân như thế có tác dụng gì?
Ví dụ: văn bản “Huế”
- Huế với sự kết hợp hài hòa của núi – sông – biển.
2.3. Phương pháp nêu ví dụ:
2.4. Phương pháp dùng số liệu:
2.5. Phương pháp so sánh:
2.6. Phương pháp phân loại, phân tích:
- Huế với những công trình văn hóa nổi tiếng.
- Huế với những sản phẩm đặc biệt của riêng mình.
- Huế với những món ăn rất Huế.
- Huế với truyền thống lịch sử đấu tranh kiên cường.
=> Giúp người đọc hiểu đối tượng đầy đủ , toàn diện theo một hệ thống hợp lí.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
3. Ghi nhớ : (sgk/128)
II. Luyện tập:
1. Phạm vi tìm hiểu vấn đề của bài viết “Ôn dịch, thuốc lá”
- Kiến thức của một bác sĩ.
- Kiến thức của một người quan sát tìm hiểu xã hội..
- Kiến thức của một người tâm huyết, bức xúc về các vấn đề xã hội.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
3. Ghi nhớ : (sgk/128)
II. Luyện tập:
1. Phạm vi tìm hiểu vấn đề của bài viết “Ôn dịch, thuốc lá”
2. Phương pháp thuyết minh trong bài viết “Ôn dịch, thuốc lá”
-PP so sánh:
Ôn dịch , thuốc lá với dịch bệnh khác, với giặc gặm nhấm.
Thanh niên Việt Nam với thanh niên Mĩ.
-PP liệt kê:
Liệt kê các tác hại của thuốc lá đối với người hút.
Liệt kê các tác hại của thuốc lá đối với người xung quanh người hút.
-PP phân loại, phân tích:
Tác hại của thuốc lá đối với người hút.
Tác hại của thuốc lá đối với người xung quanh người hút.
Tác hại đến đạo đức, xã hội.....
-PP cho ví dụ:
-PP nêu số liệu:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh:
1.Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh.
2. Phương pháp thuyết minh
3. Ghi nhớ : (sgk/128)
II. Luyện tập:
1. Phạm vi tìm hiểu vấn đề của bài viết “Ôn dịch, thuốc lá”
2. Phương pháp thuyết minh trong bài viết “Ôn dịch, thuốc lá”
3, 4. (Về nhà)
Hướng dẫn về nhà
*Bài cũ:
Xem lại các phương pháp thuyết minh
Hoàn tất bài tập sgk
Tìm đọc thêm các văn bản thuyết minh khác
*Bài mới: Bài toán dân số
- Đọc vb và trả lời câu hỏi
Tìm hiểu tình hình dân số hiện nay của nước ta và thế giới.
Xin chào . Hẹn gặp lại