TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trích TẮT ĐÈN)
Tiết 9 + 10:
NGÔ TẤT TỐ
Ngô Tất Tố: (1893-1954) quê ? l�ng L?c H�- T? Son- B?c Ninh ( nay thu?c Dụng Anh- Hà Nội).
Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho gốc nông dân.
Ông là một học giả, nhà báo, nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn tru?c Cách mạng
Đưuợc Nhà nưuớc trao tặng giải thưuởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996)
Tác phẩm chính: Tắt đèn (1939), Lều chõng(1940),Việc làng (1940).
Ngô Tất Tố
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm
Tóm tắt đoạn trích

Anh D?u m?i du?c tr? v? v?a t?nh tỏo nhung ngu?i v?n cũn ?m l? b? l?t b?t. Du?c b� lóo h�ng xúm cho bỏt g?o, ch? D?u n?u chỏo cho ch?ng an d? l?y l?i s?c. Anh dang run r?y c?m bỏt chỏo k? lờn mi?ng chua k?p an thỡ tờn cai l? v� ngu?i nh� lý tru?ng dó s?m s?p kộo d?n quỏt om sũm, ch?i m?ng b?t ch? D?u n?p suu. Ch? D?u d�nh nh?n nh?n van xin nhung tờn cai l? khụng d?ng lũng. H?n dỏnh ch? v� cũn tỏt b?p v�o m?t ch? r?i nh?y th?c v�o d?nh trúi anh D?u. T?c quỏ khụng ch?u du?c, ch? D?u nghi?n hai h�m rang thỏch th?c r?i xụng v�o dỏnh ngó nh�o tờn cai l? v� ngu?i nh� lý tru?ng.




Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “có ngon miệng hay không” ⇒ chị Dậu ân cần chăm sóc người chồng ốm yếu
+ Phần 2: phần còn lại ⇒ chị Dậu can đảm đương đầu với người nhà cai lệ.
Bố cục của văn bản được chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần
* Bối cảnh của làng Đông Xá:
III. ĐỌc – hiỂu văn bẢn
* Bối cảnh của làng Đông Xá: Tiếng mõ, tiếng tù và đã thủng thẳng đua nhau từ phía đầu làng đến đình. Tiếng chó sủa vang các xóm…
Không khí căng thẳng, ngột ngạt, của vụ thuế đang trong thời điểm gay gắt nhất.
3. Nhân vật chị Dậu
* Hoàn cảnh của chị Dậu
+Giữa vụ thuế căng thẳng nhà nghèo.
+ Phải bán con, cả đàn chó mới đẻ mới đủ nộp sưu, xong lại phải nộp cả tiền sưu cho người em chồng đã chết
+Anh Dậu được tha về vừa tỉnh nhưng vẫn còn lề bề, lệt bệt, nhịn đói từ hôm qua đến giờ.
+ Được bà lão hàng xóm cho bát gạo, chị Dậu nấu cháo để cho chồng ăn lấy lại sức.
+ Anh Dậu đang run rẩy cầm bát cháo mới kề miệng thì cai lệ và người nhà lý trưởng sầm sập kéo đến.
Hoàn cảnh của chị Dậu như thế nào?
3. Nhân vật chị Dậu
Khi bọn tay sai vào nhà chị đã đối phó như thế nào để bảo vệ chồng?
a. Đối với chồng:
Dịu dàng, lo lắng, chăm sóc, yêu thương chồng.
Hành động quyết liệt để bảo vệ chồng
b. Đối với bọn tay sai:
Van xin nhẫn nhục “ cháu van ông”
Cảnh cáo “nhà tôi đang đau ốm, ông không được phép hành hạ”
Thách thức “mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem”
Quyết liệt phản kháng.
 
- Lời lẽ xưng hô của chị Dậu thay đổi theo thái độ và hành động: lúc đầu gọi ông xưng cháu, sau nữa là gọi ông xưng tôi, cuối cùng là gọi mày xưng bà → thay đổi thái độ và ngôi xưng hô.
⇒ Chị Dậu là người phụ nữ mộc mạc, hiền dịu, đầy vị tha, yêu thương chồng con,sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng nhưng không yếu đuối mà có một sức sống tiềm tàng, tinh thần phản kháng mãnh liệt.
Từ lời nói, cử chỉ, hành động em hình dung ra chị Dậu là người như thế nào?
Nhân vật cai lệ.
Hình ảnh tên cai lệ được khắc họa bằng những chi tiết điển hình nào về ngôn ngữ, hành động?
Nhân vật cai lệ.
- Cử chỉ, hành động:
+ sầm sập tiến vào với roi song, tay thước, dây thừng.
+ thét bằng giọng khàn khàn
+ trợn ngược hai mắt, quát
+ giọng hầm hè
+ giật phắt dây thừng
+ chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
+ bịch luôn vào ngực chị Dậu
+ sấn đến trói anh Dậu
+tát luôn vào mặt chị Dậu.
+ nhảy vào cạnh anh Dậu
+ miệng nham nhảm thét trói.
Nhân vật cai lệ.
- Lời nói, ngôn ngữ:
+ Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua…
+ Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?
+ Không có tiền thì ông dỡ cả nhà mày …
Xưng hô : xưng ông, gọi mày, thằng kia...
->Ngôn ngữ thô tục
 
 => hống hách, thô bạo, không còn nhân tính.
Qua đó cho thấy xã hội phong kiến đương thời là xã hội đầy rẫy bất công và tàn ác. Xã hội ấy có thể gieo tai hoạ xuống cho bất kì người dân lương thiện nào.

Nhận xét của em về nhan đề :
Tức nước vỡ bờ ?
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
Hễ tức nước thì vỡ bờ
Có áp bức thì có đấu tranh.
Con đường sống của nhân dân lao động chỉ có thể tồn tại khi họ biết tự đứng lên đấu tranh tự cứu lấy mình.
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
1. Nghệ thuật:
- Khắc hoạ nhân vật rõ nét.
- Miêu tả linh hoạt, sống động.
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc.
2. Ý nghĩa văn bản:
Bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đương thời.
Tình cảnh khốn cùng của người nông dân và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam xưa.
III. TỔNG KẾT: