NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
( Trích)
Tiết 3: Hình ảnh người lái đò
Nguyễn Tuân
Giáo viên: Phan Thành Hải
Trường THPT TX Phước Long, Bình Phước
2. Hình ảnh người lái đò:
2.1. Người lái đò – những người lao động trong cuộc sống thường ngày
Người lái đò được miêu tả trong thiên tùy bút là những ông lái, nhà đò nghèo khổ; họ làm lụng âm thầm, giản dị và tuyệt đối vô danh. Công việc chèo thuyền gian nan, cực nhọc, nguy hiểm còn in hằn trên hình hài của họ những dấu vết khắc nghiệt. Cuộc sống lao động của người lái đò thực sự là một cuộc chiến trên sông nước, luôn phải giành giật sự sống từ thiên nhiên.
Là vị chỉ huy cái thuyền sáu bơi chèo trong cuộc chiến đấu với thiên nhiên dữ dội, hiểm độc (sóng, nước, đá, gió…).
2.2. Vẻ đẹp của người lái đò
a. Người lái đò trong trận thủy chiến với sông Đà
Giáo viên: Phan Thành Hải
Trường THPT TX Phước Long, Bình Phước
2.2. Vẻ đẹp của người lái đò
a. Người lái đò trong trận thủy chiến với sông Đà
*Tính chất cuộc chiến:
Thoạt nhìn đó là cuộc chiến không sức mà phần bất lợi nghiêng hẳn về phía con người
- Sông Đà: Thiên nhiên lớn lao, dữ dội hiểm độc với sức mạnh được nâng lên hàng thần thánh,....
Con người: Đơn độc, nhỏ bé, không hề có phép màu với vũ khí là cán chèo mỏng manh trước nguy nga sóng thác.
*Vào cuộc chiến:
2.2. Vẻ đẹp của người lái đò
a. Người lái đò trong trận thủy chiến với sông Đà
*Tính chất cuộc chiến:
* Vào cuộc chiến:
* Kết quả, nguyên nhân làm nên chiến thắng:
Kết quả: Thác dữ đã không chặn bắt được con thuyền; con người chiến thắng sức mạnh thần thánh của tự nhiên.
Nguyên nhân làm nên chiến thắng:
+ Sự ngoan cường, dũng cảm, ý chí quyết tâm vượt qua thử thách của cuộc sống
+ Tài trí, sự hiểu biết và nhất là kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với nghề sông nước, lên thác xuống ghềnh.
b. Người lái đò khi trở lại cuộc sống đời thường:
Khi trở về với cuộc sống đời thường thì “sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ”. Đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng ống cơm lam và toàn bàn về cá anh vũ, cá dầm xanh”, chẳng thấy ai bàn thêm về chiến thắng nơi cửa ải thác dữ. Bởi...
=> Phẩm chất chiến sĩ đã hòa quyện trong phong thái tài tử, nghệ sĩ.
2.2. Vẻ đẹp của người lái đò
2.3. Quan điểm của nhà văn về vẻ đẹp của người lao động
- Cảm hứng của tác giả:
+ Thiên nhiên Tây Bắc quý như vàng, còn con người lao động Tây Bắc là vàng mười của đất nước
trong cảm xúc thẩm mĩ của tác giả, con người đẹp hơn tất cả và quý giá hơn tất cả.
+ Con người quý giá ấy lại chỉ là những ông lái, nhà đò nghèo khổ, làm lụng âm thầm, giản dị, vô danh.
+ Những con người vô danh đó đã nhờ lao động, nhờ đấu tranh chinh phục thiên nhiên mà trở nên lớn lao, kì vĩ, hiện lên như đại diện của con người.
=> Người lái đò dũng cảm, tài hoa, trí dũng chính là “vàng mười” của vùng Tây Bắc.

- Hình ảnh ông lái đò cho thấy NT đã tìm được nhân vật mới: những con người đáng trân trọng, ngợi ca, không thuộc tầng lớp đài các “vang bóng một thời”, mà là những người lao động bình thường - chất “ vàng mười của Tây Bắc”. Qua đây, nhà văn muốn phát biểu quan niệm: người anh hùng không chỉ có trong chiến đấu mà còn có trong cuộc sống lao động thường ngày.
III. TỔNG KẾT
Nghệ thuật:
- Những ví von, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng độc đáo, bất ngờ và rất thú vị.
- Từ ngữ phong phú, sống động, giàu hình ảnh và có sức gợi cảm cao.
- Câu văn đa dạng, nhiều tầng, giàu nhịp điệu, lúc thì hối hả, gân guốc, khi thì chậm rãi, trữ tình…
2. Ý nghĩa văn bản
Giới thiệu, khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên và con người
lao động ở miền Tây Bắc của Tổ quốc.
Thể hiện tình yêu mến, sự gắn bó thiết tha của Nguyễn Tuân đối với
đất nước và con người Việt Nam.