Bài 12. Ôn dịch, thuốc lá

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị bé ngoan
Ngày gửi: 16h:34' 08-12-2021
Dung lượng: 42.5 MB
Số lượt tải: 59
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị bé ngoan
Ngày gửi: 16h:34' 08-12-2021
Dung lượng: 42.5 MB
Số lượt tải: 59
Số lượt thích:
0 người
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC ONLINE
NGỮ VĂN 8
GV: NGUYỄN THỊ BÉ NGOAN
Em hãy nêu tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông?
- Gây ô nhiễm môi trường.
Cản trở sự phát triển của động thực vật.
- Gây xói mòn đất.
- Làm mất vẻ đẹp cảnh quan môi trường.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trong gia đình và môi trường xung quanh em có người hút thuốc lá không ?
Theo em hút thuốc lá có hại như thế nào ?
Em hãy nêu thông điệp được goiej ra từ hai bức tranh trên.
Quan sát những hình ảnh trên và cho biết những hình ảnh đó phản ánh hiện tượng gì trong đời sống xã hội hiện nay?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
BÀI 12. TIẾT 45, 46, 47, 48
NGUYỄN KHẮC VIỆN
1. Tác giả
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Nguyễn Khắc Viện (1913-1997), quê ở tỉnh Hà Tĩnh, là nhà hoạt động chính trị -xã hội uy tín, am hiểu về nhiều lĩnh vực, đặc biệt là y học.
Năm 1940, ông tham gia CM tại Pháp. Do hoạt động trong điều kiện gian khổ nên ông bị bệnh lao phổi, phải mổ cắt phổi và xương sườn.
I. ĐỌC VĂN BẢN
- Năm 1992, Nguyễn Khắc Viện được nhận giải thưởng Grand prix de la Francophonie của Viện Hàn lâm Pháp.
Năm 1997, Nhà nước Việt Nam trao tặng cho ông Huân chương Độc lập Hạng Nhất.
Năm 2000, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước.
- Ông là người am hiểu nhiều về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, đặc biệt là y học, ông là tấm gương tiêu biểu trong việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe con người.
- Nhiều tác phẩm của ông viết về phòng bệnh và chữa bệnh là bài học bổ ích cho mọi người.
1. Tác giả
Nguyễn Khắc Viện (1913-1997), quê ở tỉnh Hà Tĩnh
Là nhà hoạt động chính trị -xã hội uy tín, am hiểu về nhiều lĩnh vực, đặc biệt là y học.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
1.Tác giả
2.Tác phẩm
a. Xuất xứ: Văn bản trích trong Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992.
b. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
Em có nhận xét gì về nhan đề “Ôn dịch, thuốc lá”. Dấu phẩy đặt ở giữa nhằm thể hiện thái độ gì của tác giả?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Dấu phẩy (,):
+ Đặt giữa 2 từ để ngắt giọng.
+ Nhấn mạnh sắc thái biểu cảm, bộc lộ thái độ vừa căm tức vừa ghê sợ.
Thuốc lá! Mày là đồ ôn dịch!
“Ôn dịch, thuốc lá”
“ Ôn dịch”:
+ Bệnh lan truyền rộng
+ Tiếng chửi rủa
“Thuốc lá”: cách nói tắt của cụm từ
“ tệ nghiện thuốc lá”.
1.Tác giả
2.Tác phẩm
a. Xuất xứ: Văn bản trích trong Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992.
b. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
c. Kiểu văn bản: Nhật dụng
d. Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
* Bố cục:
Phần 1: Từ đầu… nặng hơn cả AIDS.
Thông báo về ôn dịch thuốc lá.
Phần 2: Tiếp theo… con đường phạm pháp.
Tác hại của thuốc lá.
Phần 3: Phần còn lại
Kiến nghị chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
Trong những đại dịch đó thì đại dịch nào nguy hiểm nhất? Câu văn nào cho em biết điều đó?
“Thuốc lá đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.”
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Thông báo về ôn dịch thuốc lá:
Ở phần nêu vấn đề, tác giả đã nhắc đến những đại dịch nào gây nguy hiểm cho con người?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trong câu văn trên tác giả sử dụng nghệ thuật nào? Và nhằm mục đích gì?
-> So sánh: nhấn mạnh hiểm họa to lớn của đại dịch thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Thông báo về ôn dịch thuốc lá:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
“Thuốc lá đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.”
-> So sánh: nhấn mạnh hiểm họa to lớn của đại dịch thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Nói về tác hại của thuốc lá, tác giả dẫn lời của ai?
2. Tác hại của thuốc lá:
Trần Hưng Đạo:“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu.”
Qua lời nói đó em hiểu như thế nào về cách thức gây hại của thuốc lá ?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
-> So sánh việc thuốc lá tấn công loài người như giặc ngoại xâm đánh phá → Khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con người từ từ, chắc chắn, khó mà biết được, không thể cứu chữa.
→ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của thuốc lá:
Tác giả đã đưa ra những tác hại nào của thuốc lá ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của thuốc lá:
+ Chất hắc ín
Ung thư vòm họng Ung thư miệng
* Đối với kinh tế:
Mất ngày công lao động.
Tốn kém.
=> Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
* Đối với đạo đức con người:
Nêu gương xấu.
Trộm cướp
Ma túy
Phạm pháp
=> Ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người.
Nhận xét về tác hại của thuốc lá?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
2. Tác hại của thuốc lá:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
* Đối với con người:
- Ảnh hưởng đến bản thân người hút và những người xung quanh.
- Gây ra các căn bệnh: Viêm phế quản, tắc động mạch, ung thư, sẩy thai, đẻ non...
* Đối với kinh tế:
- Mất ngày công lao động.
Tốn kém.
=> Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
2. Tác hại của thuốc lá:
* Đối với đạo dức:
Ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Câu cuối văn bản tác giả đã cung cấp thông tin gì?
3. Lời kiến nghị:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Nêu các giải pháp phòng chống hút thuốc lá?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Lời kiến nghị:
Đăng các hình ảnh và thông tin cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá .
- Cấm hút ở tất cả những nơi công cộng.
- Phạt nặng những người vi phạm như ở Bỉ từ năm 1987 vi phạm lần 1 phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Lời kiến nghị:
Chỉ thị 12/2007/CT-TTG ngày 10/5/2007 về việc tăng cường các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá
Cấm hút thuốc nơi công cộng.
Phạt nặng đối với những người vi phạm.
3. Lời kiến nghị:
Cấm hút thuốc nơi công cộng.
Phạt nặng đối với những người vi phạm.
Tuyên truyền kêu gọi mọi người kiên quyết chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Tuyên truyền kêu gọi mọi người kiên quyết chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
III. TỔNG KẾT
2. Nghệ thuật:
Lập luận chặt chẽ.
Thuyết minh cụ thể, khoa học.
So sánh giàu sức thuyết phục.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
3. Ý nghĩa văn bản:
Chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người
Phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
III. TỔNG KẾT
Em thấy ở trường, ở lớp có bạn nào hút thuốc lá không ? Khi thấy người thân, bạn bè hút thuốc lá em sẽ làm như thế nào?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
THÔNG ĐIỆP: KHÔNG KHÓI THUỐC LÁ
Câu ghép ( tt )
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I.Quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép :
Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép sau là quan hệ gì ? Dấu hiệu nào cho biết điều đó ? Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì ?
- Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của ngườI Việt Nam ta đẹp, bởi vì đờI sống , cuộc chiến đấu của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa là rất đẹp .
Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép trên là quan hệ nguyên nhân - kết quả .Vế 1 chỉ kết quả , còn vế 2 chỉ nguyên nhân .
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Dựa vào các kiến thức đã học ở các lớp dưới, em hãy nêu thêm những quan hệ ý nghĩa có thể có giữa các vế trong câu ghép ? Cho ví dụ minh họa
Hãy cho biết các câu ghép sau giữa các vế có quan hệ gì ? Dựa vào đâu để nhận biết các quan hệ đó ?
- Dù nhà xa nhưng Nam vẫn đi học đúng giờ .
Gió càng thổi mạnh, lửa càng bốc to .
- Lan không những học giỏi mà Lan còn hát hay .
- Sáng nay, em dến lớp trễ vì bố mẹ bận đi làm : ở nhà chẳng còn ai .
- Tối nào cũng thế, mẹ ngồi chấm bài thì em học bài .
- Dù nhà xa nhưng Nam vẫn đi học đúng giờ .
Quan hệ tương phản : do ... nhưng
Gió càng thổi mạnh, lửa càng bốc to .
Quan hệ tăng tiến : càng ... càng
- Lan không những học giỏi mà Lan còn hát hay
Quan hệ bổ sung : không những ... mà còn
- Sáng nay, em dến lớp trễ vì bố mẹ bận đi làm : ở nhà chẳng còn ai .
Quan hệ nguyên nhân : vì,Quan hệ giải thích:dấu hai chấm
Tối nào cũng thế, mẹ ngồi chấm bài còn em thì học bài .
Quan hệ đồng thờii : còn
Một số từ ngữ nhận biết mốI quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép :
Quan hệ nguyên nhân : vì ...nên, do...nên, bởi vì ...
Quan hệ điều kiện : nếu ...thì, hễ ...thì , giá mà..thì .
Quan hệ tương phản : tuy ...nhưng...
Quan hệ tăng tiến : càng ...càng, Quan hệ lựa chọ : hoặc , hay ...
Quan hệ bổ sung : không những ...mà còn
Quan hệ tiếp nối : rồi
Quan hệ đồng thời : và, còn vừa ...vừa
Hãy cho biết đoạn văn sau có mấy câu ghép và giứa các vế có quan hẹ ý nghĩa gì ?
- Hai người giằng co nhau, đu đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau [... ].Kết cục, anh chàng “ hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng cọn mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái ngã, nhào ra thếm .
( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )
Có 2 câu ghép . Câu 1 là quan hệ tiếp nối ( rồi ). Câu 2 là quan hệ nguyên nhân .
Qua phần tìm hiểu bài trên, hãy cho biết giữa các vế của câu ghép có những mối quan hệ ý nghĩa nào ?
Mỗi quan hệ thường được nhận biết bằng cách nào ?
Trường hợp không có dấu hiệu nhận biết thì phải làm gì ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Các vế của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với nhau khá chặt chẽ. Những quan hệ thường gặp là : quan hệ nguyên nhân, quan hệ điều kiện, quan hệ tương phản, quan hệ tăng tiến, quan hệ lựa chọn, quan hệ bổ sung, quan hệ tiếp nối, quan hệ đồng thời, quan hệ giải thích .
Mỗi quan hệ thường được đánh dấu bằng những quan hệ từ, cặp quan hệ từ hoăc cặp từ hô ứng nhất định. Tuy nhiên để nhận biết chính xác quan hệ ý nghĩa giữa cácvế câu trong hiều trường hợp là phải dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp .
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Luyện tập :
Bài tập 1 :
Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong những câu ghép dưới đây và cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa quan hệ gì ?
a) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổI ,vì chính lòng tôi có sự thay dổI lớn : hôm nay tôi đi học .
Vế 1 và vế 2 là quan hệ nhân quả , vế2 và vế 3 là quan hệ giảI thích .
b) Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tqọng nghèo nàn sẽ đến bực nào !
Quan hệ điều kiện - kết quả : vế 1 là điều kiện, vế 2 là kết quả .
c) Như vậy, chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền, mà bổng lộc cac ngươi cũng đời đời hưởng thụ ; chẳng những gia quyến của ta được êm ấm gối chăn, mà vợ con các ngươi cũng được bách niên giai lão; chẳng những tông miếu của ta sẽ được muôn đời tế lễ, mà tổ tông các ngươi cũng được thờ cúng quanh năm; chẳng những thân ta kiếp nay đắc chí, mà đến các ngươi trăm năm về sau tiếng vẫn lưu truyền,;chẳng njững danh hiệu ta mai một, mà tên họ các ngươi cũng sử sách lưu thơm.
Các vế có quan hệ tăng tiến .: Chẳng những... mà còn
d) Tuy rết vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương .
Các vế có quan hệ tương phản
Bàt tập 2 :
a) Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây . Trời xanh thẵm, biển cũng xanh thẵm như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm giông gió, biển đục ngầu m giận dữ...
Tìm câu ghép trong những doạn trích trên
Xác định quan hệ ý nghĩa giưa các vế câu trong mỗI câu ghép .
Có thể tách mỗi vế câu trên thành câu đơn được không ? Vì sao ?
Có 4 câu ghép chỉ quan hệ điều kiện - kết quả : vế đầu chỉ đièu kiện, vế sau chỉ kết quả .
Không thể tách mỗI vế câu trong các câu ghép trên thành một câu đơn vì ý nghĩa của các vế câu có quan hệ chặt chẽ vớI nhau.
b) Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại. BuổI sáng, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mớI quang. Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống mặt biển.
Có 2 câu ghép chỉ quan hệ nguyên nhân- kết quả : vế đầu chỉ nguyên nhân, vế sau chỉ kết quả .
Không thể tách mỗi vế câu trong các câu ghép trên thành một câu đơn vì ý nghĩa của các vế câu có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Bài tập 4 :
Đọc đoạn trích sau :
Chị Dậu càng tỏ ra bộ đau đớn :
- Thôi , u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ với u. Nếu con chưa đi, cụ Nghị chưa giao tiền cho, u chưa có tiền nộp sưu thì không khéo thầy con sẽ chết ở đình , chứ không sống được. Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trả lờt câu hỏi sau :
Quạn hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghep thứ hai là quạn hệ gì ? cCó nên tách mỗi vế câu thành 1 câu đơn không ? Vì sao ?
Thủ tách mỗi vế trong câu ghép thứ 1 và câu ghép thứ 3 thành câu đơn, So sánh cách viết ấy với cách viết trong đoạn trích, qua mỗi cách viết em hình dung nhân vật nói như thế nào ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trắc nghiệm
Quan hệ về nghĩa giữa 2 vế trong câu ghép “Trời xanh như ngọc, đất xanh như lau ‘là quan hệ gì ?
Tương phàn C. Nối tiếp
Đồng thời D. Lựa chọn
Trắc nghiệm
Trong các câu sau, câu nào không phải là câu ghép ?
A.Rồi hắn cúi xuống, tần mầm gọt cạnh cái bàn lim .
B.Hắn chửi trới và hắn chửi đât .
C.Hắn uống đến say mềm người rồi hắn đi
D. Mọi người không nói gì, ai cũng lảng đi ..
IV. PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
IV. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
* Đọc lại các văn bản: Cây dừa Bình Định(1), Tại sao lá cây có màu xanh lục(2), Huế(3), Khởi nghĩa Nông Văn Vân(4), Con giun đất(5).
(1): Về sự vật.
(2): Về Khoa học.
(3): Văn hoá xã hội.
(4): Về Lịch sử.
(5): Về Sinh học.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ví dụ:
Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của Việt Nam.
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc(Cao Bằng).
là
là
Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
Đối tượng thuyết minh: Huế (A)
Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: một trong những…(B)
Đối tượng thuyết minh: Nông Văn Vân (A)
Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: tù trưởng…(B)
2. Phương pháp thuyết minh:
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
Vai trò và đặc điểm: Quy sự vật được định nghĩa và chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng.
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ví dụ:
Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con người: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa gi làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm....
(Cõy d?a Bỡnh D?nh)
Thân làm máng
Lá làm tranh
Cọng lá chẻ nhỏ làm vách
Gốc dừa già làm chõ đồ xôi
Nước dõa ®Ó uèng, ®Ó kho c¸, kho thÞt, nÊu canh, lµm níc m¾m
- Kể ra lần lu?t các công dụng của cây dừa.
- Làm nổi bật tính chất của sự vật.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
b/ Phương pháp liệt kê
Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện và có ấn tượng về nội dung thuyết minh.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá .Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40 đô la, tái phạm 500 đô la).
Ví dụ:
Phương pháp nêu ví dụ
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
c/ Phương pháp nêu ví dụ
Vai trò: Các ví dụ cụ thể có tác dụng thuyết phục người đọc, khiến người đọc tin.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
Tác dụng: Số liệu phải chính xác, độ tin cậy cao, có
cơ sở thực tế.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
e/ Phương pháp so sánh
Tác dụng: Đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh.
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
Tác dụng: Đối với những sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày. Đối với sự vật có nhiều bộ phận, người ta chia ra từng bộ phận để thuyết minh.
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
* Ghi nhớ SGK/128.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC
KẾT HỢP HÀI HOÀ
NÚI-SÔNG-BIỂN
SẢN PHẨM
MÓN ĂN
ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG
* Hãy chứng minh hai văn bản “Huế” có kết hợp nhiều phương pháp thuyết minh. Tìm dẫn chứng cụ thể cho từng phương pháp.
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
HUẾ
Phương pháp nêu định nghĩa
Huế là một trong nh?ng trung tâm van hoá nghệ thuật lớn của Việt Nam
Phưuơng pháp so sánh
Sông Hưuong đẹp nhuư một dải lụa xanh bay lượn trong tay nghệ sĩ múa. Núi Ngự Bỡnh như cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế.
Phuương pháp liệt kê.
Huế nổi tiếng với các lang tẩm của các vua Nguyễn, với chùa Thiên Mụ, chùa Trúc Lâm, với đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, Chợ Dông Ba....
Phưuơng pháp phân loại, phân tích
* Dẹp với cảnh sắc sông ,núi ...
* Nh?ng cụng tỡnh ki?n trỳc n?i ti?ng
Nh?ng s?n
ph?m d?c bi?t: nún, cụ gỏi Hu?, nh?ng mún an.
* Truyền thống lịch sử,...
Bài tập 1: Tác giả bài " Ôn dịch thuốc lá" đã nghiên cứu, tỡm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá. Em hãy chỉ ra phạm vi tỡm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.
Kiến thức của một bác sỹ.
Kiến thức của người quan sát đời sống xã hội.
Kiến thức của một người có tâm huyết với nh?ng vấn đề xã hội bức xúc.
II. Luyện tập
Tập làm văn: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
Bài tập 2: Bài viết "Ôn dịch thuốc lá" đã sử dụng nh?ng phương pháp thuyết minh nào để nêu bật tác hại của viêc hút thuốc lá.
Phương ph¸p so s¸nh. + ¤n dÞch thuèc l¸ víi bÖnh dÞch kh¸c. + T¸c h¹i cña thuèc l¸ víi giÆc gÆm nhÊm. + Thanh niªn ViÖt Nam víi thanh niªn MÜ.
Phuong pháp phân loại, phân tích. + Tác hại đối với người hút. + Tác hại đối với người bên cạnh. + Tác hại đến nhân cách. + Cách phòng chống.
Phương ph¸p liÖt kª. + LiÖt kª t¸c h¹i cña thuèc l¸ ®èi víi ngêi hót. + LiÖt kª t¸c h¹i cña thuèc l¸ ®èi víi ngêi bªn c¹nh.
Phuong pháp dùng số liệu và nêu ví dụ.
( ở Bỉ, từ nam 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).
B
A
Nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để hoàn thiện câu:
d- chỉ ra bản chất của đối tượng thuyết minh bằng lời văn ngắn gọn, chính xác.
a- lần lượt chỉ ra các đặc điểm, tính chất của đối tượng thuyết minh theo một trình tự nhất định, giúp người đọc hình dung ra đối tượng thuyết minh.
b- dẫn ra các con số cụ thể để thuyết minh, làm cho văn bản thêm tin cậy
e- đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất đối tượng thuyết minh.
c- chia đối tượng ra từng loại, từng mặt để thuyết minh làm cho đối tượng trở nên cụ thể, rõ ràng hơn
1- Phương pháp
nêu định nghĩa
2- Phương pháp
liệt kê
3- Phương pháp
dùng số liệu
4- Phương pháp
so sánh
5- Phương pháp
phân loại
Phuong pháp thuyết minh
1. Phương pháp nêu định nghĩa
2. Phương pháp liệt kê
3. Phương pháp nêu ví dụ
5. Phương pháp so sánh
6. Phương pháp phân loại, ph©n tích
4. Phương pháp dùng số liệu
TỔNG KẾT
* Đối với bài học tiết này:
+ Học bài.
+ Làm bài tập còn lại vào vở bài tập.
+ Tìm ví dụ có sử dụng các phương pháp thuyết minh.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết tiếp theo: Ôn dịch, thuốc lá
CHÚC CÁC EM
NHIỀU SỨC KHỎE,
HỌC TẬP TỐT
NHỚ THỰC HIỆN 5K NHÉ
NGỮ VĂN 8
GV: NGUYỄN THỊ BÉ NGOAN
Em hãy nêu tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông?
- Gây ô nhiễm môi trường.
Cản trở sự phát triển của động thực vật.
- Gây xói mòn đất.
- Làm mất vẻ đẹp cảnh quan môi trường.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trong gia đình và môi trường xung quanh em có người hút thuốc lá không ?
Theo em hút thuốc lá có hại như thế nào ?
Em hãy nêu thông điệp được goiej ra từ hai bức tranh trên.
Quan sát những hình ảnh trên và cho biết những hình ảnh đó phản ánh hiện tượng gì trong đời sống xã hội hiện nay?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
BÀI 12. TIẾT 45, 46, 47, 48
NGUYỄN KHẮC VIỆN
1. Tác giả
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Nguyễn Khắc Viện (1913-1997), quê ở tỉnh Hà Tĩnh, là nhà hoạt động chính trị -xã hội uy tín, am hiểu về nhiều lĩnh vực, đặc biệt là y học.
Năm 1940, ông tham gia CM tại Pháp. Do hoạt động trong điều kiện gian khổ nên ông bị bệnh lao phổi, phải mổ cắt phổi và xương sườn.
I. ĐỌC VĂN BẢN
- Năm 1992, Nguyễn Khắc Viện được nhận giải thưởng Grand prix de la Francophonie của Viện Hàn lâm Pháp.
Năm 1997, Nhà nước Việt Nam trao tặng cho ông Huân chương Độc lập Hạng Nhất.
Năm 2000, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước.
- Ông là người am hiểu nhiều về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, đặc biệt là y học, ông là tấm gương tiêu biểu trong việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe con người.
- Nhiều tác phẩm của ông viết về phòng bệnh và chữa bệnh là bài học bổ ích cho mọi người.
1. Tác giả
Nguyễn Khắc Viện (1913-1997), quê ở tỉnh Hà Tĩnh
Là nhà hoạt động chính trị -xã hội uy tín, am hiểu về nhiều lĩnh vực, đặc biệt là y học.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
1.Tác giả
2.Tác phẩm
a. Xuất xứ: Văn bản trích trong Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992.
b. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
Em có nhận xét gì về nhan đề “Ôn dịch, thuốc lá”. Dấu phẩy đặt ở giữa nhằm thể hiện thái độ gì của tác giả?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Dấu phẩy (,):
+ Đặt giữa 2 từ để ngắt giọng.
+ Nhấn mạnh sắc thái biểu cảm, bộc lộ thái độ vừa căm tức vừa ghê sợ.
Thuốc lá! Mày là đồ ôn dịch!
“Ôn dịch, thuốc lá”
“ Ôn dịch”:
+ Bệnh lan truyền rộng
+ Tiếng chửi rủa
“Thuốc lá”: cách nói tắt của cụm từ
“ tệ nghiện thuốc lá”.
1.Tác giả
2.Tác phẩm
a. Xuất xứ: Văn bản trích trong Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992.
b. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
c. Kiểu văn bản: Nhật dụng
d. Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
* Bố cục:
Phần 1: Từ đầu… nặng hơn cả AIDS.
Thông báo về ôn dịch thuốc lá.
Phần 2: Tiếp theo… con đường phạm pháp.
Tác hại của thuốc lá.
Phần 3: Phần còn lại
Kiến nghị chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I. ĐỌC VĂN BẢN
Trong những đại dịch đó thì đại dịch nào nguy hiểm nhất? Câu văn nào cho em biết điều đó?
“Thuốc lá đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.”
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Thông báo về ôn dịch thuốc lá:
Ở phần nêu vấn đề, tác giả đã nhắc đến những đại dịch nào gây nguy hiểm cho con người?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trong câu văn trên tác giả sử dụng nghệ thuật nào? Và nhằm mục đích gì?
-> So sánh: nhấn mạnh hiểm họa to lớn của đại dịch thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Thông báo về ôn dịch thuốc lá:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
“Thuốc lá đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.”
-> So sánh: nhấn mạnh hiểm họa to lớn của đại dịch thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Nói về tác hại của thuốc lá, tác giả dẫn lời của ai?
2. Tác hại của thuốc lá:
Trần Hưng Đạo:“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu.”
Qua lời nói đó em hiểu như thế nào về cách thức gây hại của thuốc lá ?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
-> So sánh việc thuốc lá tấn công loài người như giặc ngoại xâm đánh phá → Khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con người từ từ, chắc chắn, khó mà biết được, không thể cứu chữa.
→ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của thuốc lá:
Tác giả đã đưa ra những tác hại nào của thuốc lá ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của thuốc lá:
+ Chất hắc ín
Ung thư vòm họng Ung thư miệng
* Đối với kinh tế:
Mất ngày công lao động.
Tốn kém.
=> Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
* Đối với đạo đức con người:
Nêu gương xấu.
Trộm cướp
Ma túy
Phạm pháp
=> Ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người.
Nhận xét về tác hại của thuốc lá?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
2. Tác hại của thuốc lá:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
* Đối với con người:
- Ảnh hưởng đến bản thân người hút và những người xung quanh.
- Gây ra các căn bệnh: Viêm phế quản, tắc động mạch, ung thư, sẩy thai, đẻ non...
* Đối với kinh tế:
- Mất ngày công lao động.
Tốn kém.
=> Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
2. Tác hại của thuốc lá:
* Đối với đạo dức:
Ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Câu cuối văn bản tác giả đã cung cấp thông tin gì?
3. Lời kiến nghị:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Nêu các giải pháp phòng chống hút thuốc lá?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Lời kiến nghị:
Đăng các hình ảnh và thông tin cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá .
- Cấm hút ở tất cả những nơi công cộng.
- Phạt nặng những người vi phạm như ở Bỉ từ năm 1987 vi phạm lần 1 phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Lời kiến nghị:
Chỉ thị 12/2007/CT-TTG ngày 10/5/2007 về việc tăng cường các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá
Cấm hút thuốc nơi công cộng.
Phạt nặng đối với những người vi phạm.
3. Lời kiến nghị:
Cấm hút thuốc nơi công cộng.
Phạt nặng đối với những người vi phạm.
Tuyên truyền kêu gọi mọi người kiên quyết chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
Tuyên truyền kêu gọi mọi người kiên quyết chống thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
III. TỔNG KẾT
2. Nghệ thuật:
Lập luận chặt chẽ.
Thuyết minh cụ thể, khoa học.
So sánh giàu sức thuyết phục.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
3. Ý nghĩa văn bản:
Chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người
Phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
III. TỔNG KẾT
Em thấy ở trường, ở lớp có bạn nào hút thuốc lá không ? Khi thấy người thân, bạn bè hút thuốc lá em sẽ làm như thế nào?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
THÔNG ĐIỆP: KHÔNG KHÓI THUỐC LÁ
Câu ghép ( tt )
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
I.Quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép :
Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép sau là quan hệ gì ? Dấu hiệu nào cho biết điều đó ? Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì ?
- Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của ngườI Việt Nam ta đẹp, bởi vì đờI sống , cuộc chiến đấu của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa là rất đẹp .
Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép trên là quan hệ nguyên nhân - kết quả .Vế 1 chỉ kết quả , còn vế 2 chỉ nguyên nhân .
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Dựa vào các kiến thức đã học ở các lớp dưới, em hãy nêu thêm những quan hệ ý nghĩa có thể có giữa các vế trong câu ghép ? Cho ví dụ minh họa
Hãy cho biết các câu ghép sau giữa các vế có quan hệ gì ? Dựa vào đâu để nhận biết các quan hệ đó ?
- Dù nhà xa nhưng Nam vẫn đi học đúng giờ .
Gió càng thổi mạnh, lửa càng bốc to .
- Lan không những học giỏi mà Lan còn hát hay .
- Sáng nay, em dến lớp trễ vì bố mẹ bận đi làm : ở nhà chẳng còn ai .
- Tối nào cũng thế, mẹ ngồi chấm bài thì em học bài .
- Dù nhà xa nhưng Nam vẫn đi học đúng giờ .
Quan hệ tương phản : do ... nhưng
Gió càng thổi mạnh, lửa càng bốc to .
Quan hệ tăng tiến : càng ... càng
- Lan không những học giỏi mà Lan còn hát hay
Quan hệ bổ sung : không những ... mà còn
- Sáng nay, em dến lớp trễ vì bố mẹ bận đi làm : ở nhà chẳng còn ai .
Quan hệ nguyên nhân : vì,Quan hệ giải thích:dấu hai chấm
Tối nào cũng thế, mẹ ngồi chấm bài còn em thì học bài .
Quan hệ đồng thờii : còn
Một số từ ngữ nhận biết mốI quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép :
Quan hệ nguyên nhân : vì ...nên, do...nên, bởi vì ...
Quan hệ điều kiện : nếu ...thì, hễ ...thì , giá mà..thì .
Quan hệ tương phản : tuy ...nhưng...
Quan hệ tăng tiến : càng ...càng, Quan hệ lựa chọ : hoặc , hay ...
Quan hệ bổ sung : không những ...mà còn
Quan hệ tiếp nối : rồi
Quan hệ đồng thời : và, còn vừa ...vừa
Hãy cho biết đoạn văn sau có mấy câu ghép và giứa các vế có quan hẹ ý nghĩa gì ?
- Hai người giằng co nhau, đu đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau [... ].Kết cục, anh chàng “ hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng cọn mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái ngã, nhào ra thếm .
( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )
Có 2 câu ghép . Câu 1 là quan hệ tiếp nối ( rồi ). Câu 2 là quan hệ nguyên nhân .
Qua phần tìm hiểu bài trên, hãy cho biết giữa các vế của câu ghép có những mối quan hệ ý nghĩa nào ?
Mỗi quan hệ thường được nhận biết bằng cách nào ?
Trường hợp không có dấu hiệu nhận biết thì phải làm gì ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Các vế của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với nhau khá chặt chẽ. Những quan hệ thường gặp là : quan hệ nguyên nhân, quan hệ điều kiện, quan hệ tương phản, quan hệ tăng tiến, quan hệ lựa chọn, quan hệ bổ sung, quan hệ tiếp nối, quan hệ đồng thời, quan hệ giải thích .
Mỗi quan hệ thường được đánh dấu bằng những quan hệ từ, cặp quan hệ từ hoăc cặp từ hô ứng nhất định. Tuy nhiên để nhận biết chính xác quan hệ ý nghĩa giữa cácvế câu trong hiều trường hợp là phải dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp .
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Luyện tập :
Bài tập 1 :
Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong những câu ghép dưới đây và cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa quan hệ gì ?
a) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổI ,vì chính lòng tôi có sự thay dổI lớn : hôm nay tôi đi học .
Vế 1 và vế 2 là quan hệ nhân quả , vế2 và vế 3 là quan hệ giảI thích .
b) Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tqọng nghèo nàn sẽ đến bực nào !
Quan hệ điều kiện - kết quả : vế 1 là điều kiện, vế 2 là kết quả .
c) Như vậy, chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền, mà bổng lộc cac ngươi cũng đời đời hưởng thụ ; chẳng những gia quyến của ta được êm ấm gối chăn, mà vợ con các ngươi cũng được bách niên giai lão; chẳng những tông miếu của ta sẽ được muôn đời tế lễ, mà tổ tông các ngươi cũng được thờ cúng quanh năm; chẳng những thân ta kiếp nay đắc chí, mà đến các ngươi trăm năm về sau tiếng vẫn lưu truyền,;chẳng njững danh hiệu ta mai một, mà tên họ các ngươi cũng sử sách lưu thơm.
Các vế có quan hệ tăng tiến .: Chẳng những... mà còn
d) Tuy rết vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương .
Các vế có quan hệ tương phản
Bàt tập 2 :
a) Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây . Trời xanh thẵm, biển cũng xanh thẵm như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm giông gió, biển đục ngầu m giận dữ...
Tìm câu ghép trong những doạn trích trên
Xác định quan hệ ý nghĩa giưa các vế câu trong mỗI câu ghép .
Có thể tách mỗi vế câu trên thành câu đơn được không ? Vì sao ?
Có 4 câu ghép chỉ quan hệ điều kiện - kết quả : vế đầu chỉ đièu kiện, vế sau chỉ kết quả .
Không thể tách mỗI vế câu trong các câu ghép trên thành một câu đơn vì ý nghĩa của các vế câu có quan hệ chặt chẽ vớI nhau.
b) Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại. BuổI sáng, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mớI quang. Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống mặt biển.
Có 2 câu ghép chỉ quan hệ nguyên nhân- kết quả : vế đầu chỉ nguyên nhân, vế sau chỉ kết quả .
Không thể tách mỗi vế câu trong các câu ghép trên thành một câu đơn vì ý nghĩa của các vế câu có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Bài tập 4 :
Đọc đoạn trích sau :
Chị Dậu càng tỏ ra bộ đau đớn :
- Thôi , u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ với u. Nếu con chưa đi, cụ Nghị chưa giao tiền cho, u chưa có tiền nộp sưu thì không khéo thầy con sẽ chết ở đình , chứ không sống được. Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trả lờt câu hỏi sau :
Quạn hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghep thứ hai là quạn hệ gì ? cCó nên tách mỗi vế câu thành 1 câu đơn không ? Vì sao ?
Thủ tách mỗi vế trong câu ghép thứ 1 và câu ghép thứ 3 thành câu đơn, So sánh cách viết ấy với cách viết trong đoạn trích, qua mỗi cách viết em hình dung nhân vật nói như thế nào ?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Trắc nghiệm
Quan hệ về nghĩa giữa 2 vế trong câu ghép “Trời xanh như ngọc, đất xanh như lau ‘là quan hệ gì ?
Tương phàn C. Nối tiếp
Đồng thời D. Lựa chọn
Trắc nghiệm
Trong các câu sau, câu nào không phải là câu ghép ?
A.Rồi hắn cúi xuống, tần mầm gọt cạnh cái bàn lim .
B.Hắn chửi trới và hắn chửi đât .
C.Hắn uống đến say mềm người rồi hắn đi
D. Mọi người không nói gì, ai cũng lảng đi ..
IV. PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
IV. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
* Đọc lại các văn bản: Cây dừa Bình Định(1), Tại sao lá cây có màu xanh lục(2), Huế(3), Khởi nghĩa Nông Văn Vân(4), Con giun đất(5).
(1): Về sự vật.
(2): Về Khoa học.
(3): Văn hoá xã hội.
(4): Về Lịch sử.
(5): Về Sinh học.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ví dụ:
Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của Việt Nam.
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc(Cao Bằng).
là
là
Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
Đối tượng thuyết minh: Huế (A)
Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: một trong những…(B)
Đối tượng thuyết minh: Nông Văn Vân (A)
Đặc điểm của đối tượng thuyết minh: tù trưởng…(B)
2. Phương pháp thuyết minh:
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
Vai trò và đặc điểm: Quy sự vật được định nghĩa và chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng.
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ví dụ:
Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con người: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa gi làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm....
(Cõy d?a Bỡnh D?nh)
Thân làm máng
Lá làm tranh
Cọng lá chẻ nhỏ làm vách
Gốc dừa già làm chõ đồ xôi
Nước dõa ®Ó uèng, ®Ó kho c¸, kho thÞt, nÊu canh, lµm níc m¾m
- Kể ra lần lu?t các công dụng của cây dừa.
- Làm nổi bật tính chất của sự vật.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
b/ Phương pháp liệt kê
Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện và có ấn tượng về nội dung thuyết minh.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá .Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40 đô la, tái phạm 500 đô la).
Ví dụ:
Phương pháp nêu ví dụ
2. Phương pháp thuyết minh:
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
c/ Phương pháp nêu ví dụ
Vai trò: Các ví dụ cụ thể có tác dụng thuyết phục người đọc, khiến người đọc tin.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
Tác dụng: Số liệu phải chính xác, độ tin cậy cao, có
cơ sở thực tế.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
e/ Phương pháp so sánh
Tác dụng: Đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh.
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
Tác dụng: Đối với những sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày. Đối với sự vật có nhiều bộ phận, người ta chia ra từng bộ phận để thuyết minh.
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
* Ghi nhớ SGK/128.
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC
KẾT HỢP HÀI HOÀ
NÚI-SÔNG-BIỂN
SẢN PHẨM
MÓN ĂN
ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG
* Hãy chứng minh hai văn bản “Huế” có kết hợp nhiều phương pháp thuyết minh. Tìm dẫn chứng cụ thể cho từng phương pháp.
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Nguyễn Khắc Viện
HUẾ
Phương pháp nêu định nghĩa
Huế là một trong nh?ng trung tâm van hoá nghệ thuật lớn của Việt Nam
Phưuơng pháp so sánh
Sông Hưuong đẹp nhuư một dải lụa xanh bay lượn trong tay nghệ sĩ múa. Núi Ngự Bỡnh như cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế.
Phuương pháp liệt kê.
Huế nổi tiếng với các lang tẩm của các vua Nguyễn, với chùa Thiên Mụ, chùa Trúc Lâm, với đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, Chợ Dông Ba....
Phưuơng pháp phân loại, phân tích
* Dẹp với cảnh sắc sông ,núi ...
* Nh?ng cụng tỡnh ki?n trỳc n?i ti?ng
Nh?ng s?n
ph?m d?c bi?t: nún, cụ gỏi Hu?, nh?ng mún an.
* Truyền thống lịch sử,...
Bài tập 1: Tác giả bài " Ôn dịch thuốc lá" đã nghiên cứu, tỡm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá. Em hãy chỉ ra phạm vi tỡm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.
Kiến thức của một bác sỹ.
Kiến thức của người quan sát đời sống xã hội.
Kiến thức của một người có tâm huyết với nh?ng vấn đề xã hội bức xúc.
II. Luyện tập
Tập làm văn: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
Bài tập 2: Bài viết "Ôn dịch thuốc lá" đã sử dụng nh?ng phương pháp thuyết minh nào để nêu bật tác hại của viêc hút thuốc lá.
Phương ph¸p so s¸nh. + ¤n dÞch thuèc l¸ víi bÖnh dÞch kh¸c. + T¸c h¹i cña thuèc l¸ víi giÆc gÆm nhÊm. + Thanh niªn ViÖt Nam víi thanh niªn MÜ.
Phuong pháp phân loại, phân tích. + Tác hại đối với người hút. + Tác hại đối với người bên cạnh. + Tác hại đến nhân cách. + Cách phòng chống.
Phương ph¸p liÖt kª. + LiÖt kª t¸c h¹i cña thuèc l¸ ®èi víi ngêi hót. + LiÖt kª t¸c h¹i cña thuèc l¸ ®èi víi ngêi bªn c¹nh.
Phuong pháp dùng số liệu và nêu ví dụ.
( ở Bỉ, từ nam 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).
B
A
Nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để hoàn thiện câu:
d- chỉ ra bản chất của đối tượng thuyết minh bằng lời văn ngắn gọn, chính xác.
a- lần lượt chỉ ra các đặc điểm, tính chất của đối tượng thuyết minh theo một trình tự nhất định, giúp người đọc hình dung ra đối tượng thuyết minh.
b- dẫn ra các con số cụ thể để thuyết minh, làm cho văn bản thêm tin cậy
e- đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất đối tượng thuyết minh.
c- chia đối tượng ra từng loại, từng mặt để thuyết minh làm cho đối tượng trở nên cụ thể, rõ ràng hơn
1- Phương pháp
nêu định nghĩa
2- Phương pháp
liệt kê
3- Phương pháp
dùng số liệu
4- Phương pháp
so sánh
5- Phương pháp
phân loại
Phuong pháp thuyết minh
1. Phương pháp nêu định nghĩa
2. Phương pháp liệt kê
3. Phương pháp nêu ví dụ
5. Phương pháp so sánh
6. Phương pháp phân loại, ph©n tích
4. Phương pháp dùng số liệu
TỔNG KẾT
* Đối với bài học tiết này:
+ Học bài.
+ Làm bài tập còn lại vào vở bài tập.
+ Tìm ví dụ có sử dụng các phương pháp thuyết minh.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết tiếp theo: Ôn dịch, thuốc lá
CHÚC CÁC EM
NHIỀU SỨC KHỎE,
HỌC TẬP TỐT
NHỚ THỰC HIỆN 5K NHÉ
 







Các ý kiến mới nhất