CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
THAM DỰ TIẾT HỌC

MÔN NGỮ VĂN LỚP 8A3
TIẾT 49,50
CÂU GHÉP
CÂU GHÉP
I
II
III
Đặc điểm của câu ghép
Cách nối các vế câu
Luyện tập
ADD YOUR TITTLE HERE
I. Đặc điểm của câu ghép
1. Ví dụ: sgk/T111
ADD YOUR TITTLE HERE
Đọc đoạn trích (sgk)
(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
ADD YOUR TITTLE HERE
1. Tìm các cụm c-v trong các câu in đậm
2. Phân tích cấu tạo của các câu dưới đây và điền vào bảng học tập trong SGK/112?
(Thời gian thực hiện: 5 phút)
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
ADD YOUR TITTLE HERE
I. Đặc điểm của câu ghép
1. Tìm hiểu ví dụ sgk/T111
2. Nhận xét

(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như



mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
C
V
c
v
c
v
- Hai cụm C - V nhỏ nằm trong vị ngữ của cụm C – V lớn.
Câu mở rộng thành phần
- Câu có ba cụm C – V
NHẬN XÉT:
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
TN
C
V
- Câu chỉ có một cụm C – V
 Câu đơn
NHẬN XÉT:
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
- Câu có ba cụm C - V:
- Các cụm C - V không bao chứa nhau, mỗi cụm là 1 vế câu
 Câu ghép
C
V
C
V
C
V
TN
Vế 1
Vế 2
Vế 3
NHẬN XÉT:
5
2
7
Kết luận:
Câu đơn
Câu đơn mở rộng thành phần
Câu ghép
Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành. Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế câu.
 ?Vậy thế nào là câu ghép?
ADD YOUR TITTLE HERE
II. Cách nối các vế câu
1. Ví dụ:
Làm việc cá nhân (3 phút)
HOÀN THÀNH BÀI TẬP DƯỚI DÂY
a. Nối bằng 1 quan hệ từ
b. Nối bằng 1 cặp QHT
c. Nối bằng 1 cặp phó từ
d. Nối bằng dấu câu
1. Vì trời mưa to nên đường trơn.
2. Tôi im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
3. Trời chưa sáng, nó đã dậy.
4. Em học gỏi nên mọi người yêu quý.
5. Anh đi đường này, em đi đường nọ.
6. Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi lên cao bấy nhiêu.
e. Nối bằng cặp đại từ
g. Nối bằng bằng cặp chỉ từ
Cột A: Câu ghép
Cột B: Cách nối
BÀI TẬP: Nối các câu ghép ở cột A với cách nối câu ghép ở cột B sao cho thích hợp:
a. Nối bằng 1 quan hệ từ
b. Nối bằng 1 cặp quan hệ từ
c. Nối bằng 1 cặp phó từ
d. Nối bằng dấu câu
1. Vì trời mưa to nên đường trơn.
2. Tôi im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
3. Trời chưa sáng, nó đã dậy.
4. Em học giỏi nên mọi người yêu quý.
5. Anh đi đường này, em đi đường nọ.
6. Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi lên cao bấy nhiêu.
e. Nối bằng cặp đại từ
g. Nối bằng bằng cặp chỉ từ
Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và

trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao

nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
TN
V
TN
V
C
C
- Câu có 2 cụm C - V:
- Các cụm C - V nối với nhau bằng quan hệ từ “và”
NHẬN XÉT:
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
- Câu có ba cụm C - V:
- Các cụm C - V nối với nhau bằng QHT vì và dấu hai chấm.
C
V
C
V
C
V
TN
Vế 1
Vế 2
Vế 3
NHẬN XÉT:
Có hai cách nối các vế câu:
- Dùng những từ có tác dụng nối:
+ Nối bằng một quan hệ từ.
+ Nối bằng một cặp quan hệ từ.
+ Nối bằng một cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với nhau (cặp từ hô ứng).
- Không dùng từ nối:
Dùng dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.
3. Ghi nhớ: SGK
 ? Từ các ví dụ trên, nối các vế của câu ghép bằng những cách nào?
II. Cách nối các vế câu
1. Tìm hiểu ví dụ
2. Nhận xét
ADD YOUR TITTLE HERE
III. Luyện tập
CÂU GHÉP
III. Luyện tập:
Bài 1. Tìm Câu ghép và cho biết cách nối các vế câu ghép :
a.(1)– Dần buông chị ra, đi con? (2)Dần ngoan lắm nhỉ! (3)U van Dần, u lạy Dần! (4)Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa.(5) Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới về với Dần được chứ! (6)Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế , Dần có thương không. (7)Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy.
a. Các câu : 3,5,6,7 là câu ghép .
Bài 1( SGK- 113): Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
a.

(3) U van Dần, u lạy Dần !
C1 V1 C2 V2
(5) Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ !
C1 V1 C2 V2 C3 V3
(6) Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không.
TN C1 V1 C2 V2
(7) Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào
C1 V1 C2 V2
đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy.
C3 V3
b.
Tiết 44
câu ghép
Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng .

Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như

hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà

cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu )
C1
C1
C2
C2
V1
V2
V1
V2
d. Tìm câu ghép trong đoạn trích
dưới đây và cho biết cách nối các vế câu : (1) Một hôm, tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư. (2) Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi. (3) Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá. 
Câu 3: Nối bằng quan hệ từ “bởi vì”
Bài 2: Đặt một câu ghép với cặp quan hệ từ: Vì … nên … (hoặc bởi vì…cho nên …)
Vì Nam chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao.
Bài 2
Đặt một câu ghép với cặp quan hệ từ: Nếu …thì … (hoặc giá …thì…)
Nếu Nam được học sinh giỏi thì bạn ấy sẽ được mẹ thưởng.
Bài 2: Đặt một câu ghép với cặp quan hệ từ: Tuy … nhưng … (hoặc mặc dù …nhưng…)
Mặc dù trời mưa to nhưng chúng em vẫn phải đi học
Bài 2: Đặt một câu ghép với cặp quan hệ từ: Không những…mà… (hoặc không chỉ…mà…)
Hải không những học giỏi toán mà Hải còn học giỏi văn.
CÂU GHÉP
Bài 4. Đặt câu ghép với các cặp từ hô ứng:
d....càng....càng....
a. ....vừa...đã ...( hoặc ...mới...đã...)
 Cha mẹ ở đâu, con cái ở đấy.
Cô vừa vào lớp, các bạn đã đứng lên chào.
Trời càng mưa, nước sông càng dâng cao!
b. ....đâu...đấy ...( hoặc ...nào...nấy...)
VẬN DỤNG
Viết đọan văn khoảng 5 đến 7 dòng với nội dung sau
Tác hại của thói quen sử dụng bao bì ni lông.
Tác dụng của việc lập dàn ý trước khi viết bài văn.
(trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu ghép):
Gợi ý:
1. - Tình trạng sử dụng bao bì ni lông hiện nay?
- Vì sao không nên sử dụng bao bì ni lông?
- Cần phải thay đổi thói quen sử dụng như thế nào?

2. - Tại sao cần phải lập dàn ý trước khi viết bài văn?
- Tác dụng của việc lập dàn ý
- Hiểu được đặc điểm của câu ghép, cách nối các vế câu ghép.
- Phân biệt câu ghép với câu đơn mở rộng thành phần.
- Hoàn thiện bài tập còn lại (sgk -tr114)
- Soạn bài: Ôn dịch thuốc lá( SGK tr118)
Hướng dẫn về nhà
Tiết học kết thúc.
Chúc các em học tốt