CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH
? Khổ thơ sau nói về nội dung, cảm xúc gì?
Nhớ bà bên bếp lửa hồng
Nhớ bà bên luống cải ngồi vàng ươm
Nhớ bà gánh nước thổi cơm
Lon ton cháu chạy trên con đường làng
? Chia sẻ một kỉ niệm của em với bà từ khổ thơ trên.
Tiếng Gà Trưa
GV: Hoàng Thị Mỹ Lệ
Trường : THCS Quảng Phương
Xuân Quỳnh

1. Tác giả:
I. Tìm hiểu chung:
- Xuân Quỳnh (1942 – 1988) quê ở làng La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây.
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam.
XUÂN QUỲNH ( 1942 – 1988 )
Gia đình nhà thơ Xuân Quỳnh

- Viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm.
Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca
hiện đại Việt Nam




Các tác phẩm tiêu biểu:
+ Hoa dọc chiến hào (1968)
+ Lời ru trên mặt đất (1978)
+ Sân ga chiều em đi (1984)
+ Tự hát (1984)...
Các tác phẩm khác của Xuân Quỳnh
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ:
Trích từ tập thơ “Hoa dọc chiến hào” (1968)
Được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ.
b. Thể thơ: 5 chữ (Biến đổi linh hoạt)
Em có nhận xét gì về thể thơ của bài thơ này? (Chú ý: Vần thơ, số tiếng trong câu, số câu trong khổ?)
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục ... cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Gồm 7 câu mỗi câu 5 tiếng
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
------
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Gồm 4
câu
3 tiếng
Gồm 6 câu mỗi câu 5 tiếng
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
Đọc, tìm hiểu chú thích
*Cách đọc:
- Giọng đọc : Vui, hồ hởi, phân biệt lời mắng yêu của bà với lời kể, tả trữ tình của nhà thơ - trong vai anh bộ đội đang nhớ nhà, nhớ bà, nhớ quê.
- Nhịp : 3/2, 2/3, 1/2/2; Nhấn mạnh vào các từ ngữ, câu thơ được lặp lại trong bài
Tiếng gà trưa

Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục...cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng

Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt !
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Sương muối
Lang mặt
Trúc bâu
Chéo go
2. Tìm hiểu văn bản:
a. Bố cục: 3 phần

Phần 1: (khổ thơ đầu): Tiếng gà trưa khơi nguồn cảm xúc

Phần 2: (năm khổ thơ tiếp): Những kỉ nhiệm tuổi thơ được tiếng gà trưa khơi dậy
Phần 3: (hai khổ thơ cuối): Những suy tư về tiếng gà trưa
Kí ức tuổi thơ :ổ trứng hồng,gà mái mơ,mái vàng,tiếng bà mắng ,…
Suy ngẫm về hiện tại: về tổ quốc ,xóm làng, về bà ,ổ trứng hồng.
Hành quân -> nghe tiếng gà nhảy ổ-> nhớ về kí ức tuổi thơ
Em hãy cho biết : Mạch cảm xúc của bài thơ là gì ?
Tiếng gà trưa
Trên đường hành quân,
người chiến sĩ chợt
nghe tiếng gà nhảy ổ,
gợi về kỉ niệm tuổi thơ

Hình ảnh gà
mái mơ,
mái vàng với
người bà giàu
lòng yêu thương

Ước mơ tuổi thơ và
tiếng gà trưa đã khắc
sâu tình yêu quê hương,
đất nước nơi người
chiến sĩ
Hiện tại
Quá khứ
Hiện tại
MẠCH CẢM XÚC CỦA BÀI THƠ
b. Phương thức biểu đạt:
- Biểu cảm, tự sự, miêu tả
d1. Khổ thơ đầu :Tiếng gà trưa khơi nguồn cảm xúc.
c. chủ đề
d. Phân tích
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục … cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Thảo luận nhóm 5 phút: Người chiến sỹ bắt gặp âm thanh của tiếng gà trưa trong hoàn cảnh nào?
Âm thanh tiếng gà trưa đã đem đến cho người chiến sĩ cảm nhận gì?
Em có nhận xét gì về biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong khổ thơ trên ?
Người chiến sỹ bắt gặp âm thanh của tiếng gà trưa trong hoàn cảnh nào?
Âm thanh tiếng gà trưa đã đem đến cho người chiến sĩ cảm nhận gì?
Em có nhận xét gì về biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong khổ thơ trên ?
 Kéo kí ức về với hiện tại
=> Tiếng gà trưa tiếp thêm nghị lực và sức mạnh cho người chiến sĩ gợi nhớ kỉ niệm tuổi thơ không thể nào quên.
=> Thể hiện tình làng quê thắm thiết, sâu nặng .
1. Khổ thơ đầu (Tiếng gà trưa khơi nguồn cảm xúc)
6