Bài 12B: Khổ luyện thành tài
Tiếng Việt
Trường Tiểu học Trạm Hành
Giáo viên: Nguyễn Thị Minh Diệu
Thứ tư ngày 8 tháng 12 năm 2021
A. Hoạt động cơ bản
Kể về một bức tranh mà em đã vẽ

a. Bức tranh đó được vẽ khi em mấy tuổi?
b. Bức tranh đó em vẽ gì? Vẽ tặng ai?
c. Em có thích bức tranh đó không? Vì sao?
Bức tranh mà em nhớ nhất đó là bức tranh em vẽ tặng mẹ nhân dịp mẹ bước sang 35 tuổi.
a. Bức tranh đó em vẽ lúc 7 tuổi, lúc đó em còn học lớp 2
b. Bức tranh đó em vẽ một người mẹ được một người bố tặng một hộp quà và người con gái tặng một bó hoa khi cả nhà đang cùng ngồi bên mâm cơm.
c. Đó là bức tranh mà em thích nhất và nhớ nhất. Vì đó không chỉ là bức tranh em thể hiện tình cảm với mẹ mà còn là bức tranh đầu tiên em dự thi và được nhận giải ba của trường. Từ thời điểm đó em trở nên có niềm yêu thích môn vẽ hơn.
2. Nghe thầy cô hoặc bạn đọc bài: Vẽ Trứng/ 128
Vẽ trứng
   Ngay từ nhỏ, cậu bé Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi đã rất thích vẽ. Cha cậu đưa cậu đến nhờ nhà danh họa Vê-rô-ki-ô dạy dỗ.
   Suốt mười mấy ngày đầu, thầy Vê-rô-ki-ô chỉ cho Lê-ô-nác-đô vẽ trứng. Cậu bé vẽ hết quả này đến quả khác và đã bắt đầu tỏ vẻ chán ngán. Thầy Vê-rô-ki-ô bèn bảo:
- Con đừng tưởng vẽ trứng là dễ! Trong một nghìn quả trứng xưa nay không có lấy hai quả hoàn toàn giống nhau đâu. Muốn thể hiện thật đúng hình dáng của từng quả trứng, người họa sĩ phải rất khổ công mới được. 
   Thầy lại nói:
- Tập vẽ đi vẽ lại quả trứng thật nhiều lần, con sẽ biết quan sát sự vật một cách tỉ mỉ và miêu tả nó trên giấy vẽ một cách chính xác. Đến lúc ấy, con muốn vẽ bất cứ cái gì cũng đều có thể vẽ được như ý.


   Lê-ô-nác-đô hiểu ra và miệt mài tập vẽ.
   Sau nhiều năm khổ luyện, Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi đã trở thành nhà danh họa kiệt xuất. Các tác phẩm của ông được trân trọng trưng bày ở nhiều bảo tàng lớn trên thế giới, là niềm tự hào của toàn nhân loại. Không những thế, Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi còn là nhà điêu khắc, kiến trúc sư, kĩ sư và là nhà bác học lớn của thời đại Phục hưng.
(theo XUÂN YẾN)


3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
Lê- ô- nác- đô đa Vin- xi
Khổ luyện
Kiệt xuất
Thời đại Phục Hưng
Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi
(1452 - 1519)

Họa sĩ Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi (sinh ngày 15 tháng 4 năm 1452 tại An-chi-a-no, Ý. Mất ngày 2 tháng 5 năm 1519 tại Am-boi-se, Pháp.) Là một họa sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư, nhạc sĩ, bác sĩ, kỹ sư, nhà giải phẫu, nhà sáng tạo và là một nhà triết học tự nhiên. Ông được coi là một thiên tài toàn năng người Ý.
Ông nổi tiếng với những bức họa cổ điển của mình như bức họa “Mona Lisa”, bức họa “Bữa ăn tối cuối cùng”,….
Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Kí
“Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi
Ông trạng Nguyễn Hiền
- Khổ luyện: dày công luyện tập, không nề hà vất vả.
Bác Hồ kính yêu, vị cha già dân tộc, vị lãnh tụ, danh nhân văn hóa thế giới
Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Nhà toán học đầu tiên của Việt Nam
- Kiệt xuất: có tài năng giá trị nổi bật
- Thời đại Phục Hưng: thời kỳ có những tiến bộ vượt bậc về văn hóa, khoa học, kinh tế vâx hội ở châu Âu, từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVI
Nhà thờ Santa Maria
Lâu đài Versailles là công trình ghi dấu những tinh hoa của nghệ thuật thời Phục hưng
Đền thờ Pari
4. Cùng luyện đọc
Mỗi bạn đọc 1 đoạn nối tiếp nhau đến hết bài.



1. Vì sao trong những ngày đầu học vẽ, cậu bé Lê-ô-nác-đô cảm thấy chán ngán?
Trong những ngày đầu học vẽ, cậu bé Lê-ô-nác-đô cảm thấy chán ngán vì:
- Suốt mười mấy ngày đầu, cậu chỉ được thầy cho vẽ trứng.
- Cậu vẽ hết quả này sang đến quả khác.
5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:



2. Thầy Vê-rô-ki-ô nói gì khi thấy Lê-ô-nác-đô tỏ vẻ chán ngán?
“Con đừng tưởng vẽ trứng là dễ. Trong một nghìn quả trứng xưa nay không có lấy hai quả hoàn toàn giống nhau đâu. Muốn thể hiện thật đúng hình dáng của từng quả trứng, người họa sĩ phải rất khổ công mới được”.
→ Thầy Vê-rô-ki-ô khuyên Lê-ô-nác-đô rằng muốn trở thành người họa sĩ tài ba phải rất khổ công luyện tập.



3) Thầy Vê-rô-ki-ô cho học trò vẽ trứng để làm gì?
Thầy Vê-rô-ki-ô cho học trò vẽ trứng để:
- Học trò biết cách quan sát sự vật một cách tỉ mỉ, miêu tả trên giấy vẽ chính xác.
- Rèn luyện cho học trò sự kiên nhẫn, cẩn thận với nghề nghiệp của mình.
Hỏi: - Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi thành đạt như thế nào?
Đáp: - Lê-ô-nác-đô đa.Vin-xi đã trở thành nhà danh họa kiệt xuất. Các tác phẩm của ông được trân trọng trưng bày ở nhiều bảo tàng lớn trên thế giới, là niềm tự hào của toàn nhân loại. Đồng thời, ông còn là nhà điêu khắc, kiến trúc sư, kỹ sư và là nhà bác học lớn của thời đại Phục hưng.
Hỏi: - Theo bạn, nguyên nhân nào khiến Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi trở thành họa sĩ nổi tiếng?
Đáp:  Nguyên nhân khiến Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi trở thành họa sĩ nổi tiếng chính vừa do ông có tài năng bẩm sinh, tích cực khổ luyện, lại vừa được đào tạo bởi một danh họa có tài và có tâm với nghề.
Hỏi: - Trong các nguyên nhân đó, nguyên nhân nào là quan trọng nhất?
Đáp: - Trong các nguyên nhân đó, sự khổ công luyện tập của ông là quan trọng nhất.
7. Tìm hiểu kết bài trong bài văn kể chuyện (Trang 130 SGK Hướng dẫn học Tiếng Việt 4 Tập 1)
a) Đọc lại truyện “Ông Trạng thả diều” và tìm đoạn kết bài của truyện?
b) Thêm vào cuối truyện một lời đánh giá, nhận xét làm đoạn kết bài?
M: Câu chuyện này giúp em thấm thía hơn lời khuyên của người xưa: “Có chí thì nên”. Ai nỗ lực vươn lên, người ấy sẽ đạt được điều mình mong ước.
c) So sánh cách kết bài của truyện Ông Trạng thả diều và cách kết bài em viết.



- Thế rồi vua mở khoa thi. Chú bé thả diều đỗ Trạng nguyên. Ông Trạng khi ấy mới có mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta.

b. Thêm vào cuối truyện một lời đánh giá, nhận xét làm đoạn kết bài:
- Câu chuyện ông trạng thả diều đã giúp chúng em biết thêm được một tấm gương sáng về ý chí vượt khó vươn lên, sự nhẫn nại và giàu nghị lực trong việc thực hiện mơ ước của mình. Em cũng rút ra được bài học sâu sắc cho mình rằng ai nỗ lực vươn lên, người ấy sẽ đạt được điều mình mong ước.
a. Đoạn kết của truyện ông trạng thả diều là:






c. Cách kết bài của truyện Ông Trạng thả diều và cách kết bài em viết là hai cách hoàn toàn khác nhau.
- Cách kết bài của truyện chỉ dừng lại ở kết quả cuối cùng của câu chuyện. Không có thêm bài học nhận thức.
- Cách kết bài của em thêm vào cuối truyện là những suy nghĩ, những ấn tượng, sự rút kinh nghiệm của bản thân em sau khi học bài đọc.

GHI NHỚ:
Có hai cách kết bài
Kết bài mở rộng: Nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận về câu chuyện
Kết bài không mở rộng: Chỉ cho biết kết cục của câu chuyện, không bình luận gì thêm.
Hoạt động thực hành
a. Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, thỏ thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi, rùa đã tới đích trước nó.
→ Kết bài không mở rộng.
b. Câu chuyện Rùa và thỏ là lời nhắc nhở nghiêm khắc đối với những ai hay ỷ vào sức mình mà chủ quan, biêng nhác.
→ Kết bài mở rộng
c. Đó là toàn bộ câu chuyện chú thỏ hợm hĩnh phải nếm mùi thất bại trước chú rùa có quyết tâm cao.
→ Kết bài mở rộng
d. Nghe xong câu chuyện cô giáo kể, ai cũng tự nhủ: không bao giờ được lơ là trong học tập và rèn luyện bản thân.
→ Kết bài mở rộng
e. Cho đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại chuyện chạy thi với rùa, tôi vẫn đỏ mặt vì xấu hổ. Mong sao đừng ai mắc bệnh chủ quan, hợm hĩnh như thỏ tôi ngày nào.
→ Kết bài mở rộng
1. Đọc các kết bài của câu chuyện Rùa và Thỏ dưới đây và trả lời câu hỏi:
2. Viết đoạn kết bài của câu chuyện “Một người chính trực” hoặc câu chuyện “Nỗi dằn vặt của An – đrây – ca”
Gợi ý trả lời:
- Kết bài truyện Một người chính trực:
Tô Hiến Thành tâu: " Nếu Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá." Câu chuyện mang đến một thông điệp ý nghĩa rằng: Những người chính trực khi làm bất cứ việc gì cũng theo lẽ phải, luôn đặt công việc chung, đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích của cá nhân mình.
- Kết bài truyện Nỗi dằn vặt của An - đrây - ca:
Nhưng An-đrây-ca không nghĩ như vậy. Cả đêm đó, em ngồi nức nở dưới gốc cây táo do tay ông vun trồng. Mãi sau này khi đã lớn, em vẫn luôn tự dằn vặt: “Giá mình mua thuốc về kịp thì ông còn sống thêm được ít năm nữa!”. Sự dằn vặt của An-đrây-ca đã khuyên dạy chúng ta một bài học sâu sắc về tình yêu thương, ý thức trách nhiệm của chúng ta với gia đình và sự nghiêm khắc với bản thân khi mắc lỗi.
3. Chuẩn bị kể một câu chuyện đã nghe, đã đọc về một người có nghị lực, có ý chí vươn lên trong cuộc sống (Trang 131 SGK Hướng dẫn học Tiếng Việt 4 Tập 1) 

Gợi ý:
a) Nhớ lại những câu chuyện em đã học về những người có nghị lực.
b) Tìm trong sách báo những câu chuyện tương tự các câu chuyện em đã học.
Anh Nguyễn Ngọc Ký là người bị liệt cả hai cánh tay từ khi còn nhỏ. Tuy vậy anh vẫn rất ham học. Anh mong muốn được đến trường như các bạn. Anh xin cô giáo được vào lớp. Nhưng nhìn đôi tay của anh Ký, cô giáo không dám nhận anh vào học. Mấy hôm sau cô giáo tới thăm Ký, nhìn thấy em đang ngồi trong sân dùng chân hí hoáy tập viết thì cô quyết định nhận Ký vào lớp.
Tới lớp, anh được cô giáo và các bạn giúp đỡ rất nhiều. Vì bị liệt tay nên anh đã cặp cây bút vào ngón chân để tập viết. Cây bút không theo được sự điều khiển của anh Ký nên giấy nhàu nát, mực dây bê bết. Cô giáo thay bút chì cho anh Ký và anh Ký tiếp tục kiên nhẫn viết. Có lúc anh Ký bật ngửa ra, chân giơ cao, mặt nhăn nhó đau đớn vì bị chuột rút. Các bạn chạy đến xoa bóp cho anh Ký. Có lần đau quá, anh Ký định thôi học. Nhưng nhờ cô giáo và các bạn động viên, anh Ký lại tiếp tục. Với nghị lực và kiên trì tập luyện, ngày nắng cũng như ngày mưa, anh Ký đã học kịp các bạn. Sau bao năm khổ công, anh cũng thi đỗ được đại học. Ngày Bác Hồ còn sống, đã hai lần gửi tặng huy hiệu của Người cho cậu học trò dũng cảm giàu nghị lực ấy.
Anh Nguyễn Ngọc Ký là một tấm gương sáng về ý chí vượt khó trong học tập. Em tự nhủ phải noi gương anh, học tập thật tốt để sau này trở thành một người có ích cho xã hội.